تخت جمشید زیر تیغ زلزله - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد تخت جمشید زیر تیغ زلزله ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت ایرانگردی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

تخت جمشید زیر تیغ زلزله
,تخت جمشید,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


هفت سال قبل، درست در چنین روزی بود که زمین لرزید و ارگ تاریخی و دیدنی بم هم مثل هزاران نفر از مردم این شهر، قربانی زمین لرزه شد. ارگی که آن روزها در یک قدمی ثبت جهانی قرار داشت و با تخریب بخش های مهمی از آن، در فهرست میراث در خطر سازمان یونسکو جای گرفت. اما این روزها خبرهای جدیدی از آسیب پذیری تخت جمشید در مقابل به گوش می رسد که جامعه میراث فرهنگی کشور را نگران کرده است.


مشاور معاون حفظ، احیا و ثبت آثار تاریخی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در این باره می گوید: «شرایط بخش‌هایی از دیوار ورودی پله‌های تخت جمشید چنان بحرانی است که با کوچک‌ترین زلزله، احتمال ریزش آنها وجود دارد.»

دکتر سیدعبدالعظیم امیرشاه‌کرمی در گفت‌و‌گو با ایسنا، ادامه می دهد: «در قسمت چپ پله‌های ورودی تخت جمشید، تعدادی از سنگ‌های دیوار دچار هوازدگی شدید شده و علاوه بر پوسیدگی و هوازدگی سنگ‌ها، ترک‌هایی در سه نقطه از دیوار به‌وجود آمده است. به همین دلیل، استحکام‌بخشی و مرمت این نقاط که حالت بحرانی دارد، باید در اولویت قرار گیرد، زیرا احتمال ریزش آنها با کوچک‌ترین زلزله وجود دارد.»

,تخت جمشید,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

به گفته دکتر شاه کرمی، مهم‌ترین بخش سازه‌های تخت جمشید، دیواری است که صفه، پشت و درون آن قرار گرفته است. این دیوار علاوه بر وزن خود و تأسیسات روی آن، نیروی رانش مصالح پرکننده پشت آن را نیز تحمل می‌کند و عوامل آسیب‌رسان به این دیوار شامل زلزله، شیب دامنه و احتمال اختلاف نشست، رطوبت زمین و داخل صفه و تبخیر از سطح دیوار به‌علت خشکی هوا و وزش باد می شود.

شاه‌کرمی با بیان این‌که تخت جمشید دست کم روی دو گسل فرعی قرار دارد، می گوید: «برای حفاظت و بهره‌گیری از تخت جمشید باید آن را از منظرهای مختلف نگاه و راه برخورد با آن را انتخاب کرد. برای این کار، استعدادهای نهفته در تخت جمشید که براساس آنها، این بنا برپا مانده، با توجه به این‌که در شرایط سخت زمین‌شناسی و آب‌وهوایی است، باید شناسایی و بازخوانی شود تا از تخت جمشید بتوان حفاظت کرد.»

,تخت جمشید,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

او ادامه می دهد: «تخت جمشید از منظر مهندسی، سازه‌ای پیوسته، نرم و با عملکرد بسیار مناسب در مقابل بارهای زلزله و دفع رطوبت است. سازه باربر آن فقط از دو نوع مصالح، یعنی سنگ معدنی آهکی و برحسب مورد، ماسه‌سنگ (در مکان‌هایی خاص) و بست‌های فلزی ساخته شده است. هم‌چنین ابتکار اصلی، در طرح اتصالات اصطکاکی بدون ملات است. علاوه بر این، دیوارهای داخلی خشتی هستند و در شرایط زلزله درون قاب‌های سنگی محبوس شده‌اند.»

این در حالی است که دیوارهای باربر و برشی تخت جمشید، خشتی و بسیار قطور ساخته شده اند و بین کلاف‌های سنگی مانند قاب‌های سردرها قفل و بست شده‌اند، اما این دیوارها براثر فرسایش و تخریب به خاک رس تبدیل شده و با گذر زمان و ایجاد مواد ارگانیک مانند ریشه گیاهان، آلاینده‌های محیطی (خاک‌های آلوده) در معرض آسیب جدی قرار دارند.

,تخت جمشید,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

شاه کرمی می گوید: «سیستم حفاظتی طراحی‌شده در بخش شمالی دیوار تخت جمشید، در سمت چپ پلکان از کار افتاده و این ناحیه در شرایط بسیار بدی است. البته فرسایش در دیوار سمت چپ به‌علت خاک‌های رس روی صفه بسیار شدیدتر و بحرانی‌تر از سمت راست است، یعنی سیستم حفاظتی سمت راست پلکان هنوز فعال است. هم‌چنین سنگ‌های دیوار، آهکی است و فرسایش شیمیایی، هیدرولوژیکی، حرارتی و مکانیکی (تنش زیاد) سبب شده است که در سه محل از دیوار سمت چپ شرایط بحرانی به‌وجود آید.»

,تخت جمشید,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

این متخصص سازه، ژئوتکنیک و مدل‌سازی ادامه می دهد: «در این راستا، دو موضوع اورژانسی را باید در نظر گرفت و به آنها عمل کرد؛ نخست این‌که باید به فکر راه‌اندازی و مرمت مهندسی حفاظت از صفه در سمت چپ پلکان بود، یعنی سیستم هوادهی درون صفه (گربه‌روها) دوباره باید احیا و آلاینده‌های روی صفه (خاک‌های رس با بقایای بیولوژیکی) منتقل شود. دیگر این‌که استحکام‌بخشی و مرمت سه نقطه از دیوار سمت چپ پله‌ها که حالت بحرانی دارد و احتمال ریزش آنها در کوچک‌ترین زلزله وجود دارد، باید در اولویت قرار گیرد.»

 


گروه گردشگری تبیان
تخت جمشید زیر تیغ زلزله گردآوری توسط بخش شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات