آیین های کتل و کشته برداری - آکا

آکایران :آیین های محرم در ایران

همان طور که در مقاله قبلی گفته شد، بزرگترین مراسم عزاداری آئینی محرم کشور با قدمت بیش از یک قرن در شهر نوش آباد از توابع شهرستان آران و بیدگل برگزار می شود. در ادامه به شرح باقی مراسم خواهیم پرداخت.

به کوشش:رحیمه زرگر-بخش گردشگری تبیان

مراسم کتل
خانواده های نوش آبادی، به قصد اظهار ادب به آستان اهل بیت (ع)، نذر می کنند که فرزند خردسال خود را بیمه حضرت علی اصغر (ع) کنند و آیین کتل را با آداب خاصی برگزار می کنند. در این آیین، طفل خردسال به نشان از حضرت علی اصغر امام حسین (ع) بر اسبی تزئین شده سوار می شود. طفل بر اساس نذر مادر کودک که نذر کرده سفیدپوش یا سیاهپوش باشد و برسرش، سربندی با یکی از اسماء مقدس ائمه (ع) می بندند، با گونه های قرمز در حالی که در کنار هر کتل مرشدی با قرائت اشعاری در مصائب امام حسین (ع) حرکت داده می شود. برای اسب کتل، قالیچه ای بر روی اسب انداخته شده و بر قسمت جلوی زین اسب، دو کارد به صورت ضربدری می بندند و برای حفاظت کودک، تیغه آن را با پارچه می پوشانند و بر سر آن میوه های سیب و پرتقال یا انار قرار می دهند. بر پیشانی اسب دو آیینه می بندند و بر قسمتهایی از بدن اسب، که پوشیده نیست، پارچه های سبز، سفید یا سیاه می بندند. در دو طرف اسب کتل، سه نوجوان که لباس مخملین پوشیده اند و چوب در دست دارند به نام شاطر،حرکت کرده و یک نفر نیز سوار بر اسب، با یک دست کودک را در بغل گرفته و با دست دیگر چتری بر سر او نگه می دارد.

روز یازدهم محرم هزاران نفر از نقاط مختلف کشور و حتی جمعی از گردشگران کشورهای خارجی که طرفدار آیین ها و عزاداری سنتی هستند به نوش آباد می آیند و در جایگاه مخصوص که برای بازدیدکنندگان درنظر گرفته شده مراسم را از نزدیک می بینند

پدر کودک نیز به همراه کتل، تنگی از شربت در دست گرفته و از مردم پذیرایی می کند. مردم نوش آباد، کودک خردسال خود را کتل می کنند تا بگویند ای کاش در کربلابودیم و کودکان را احترام می کردیم و کودکان خود را فدای علی اصغر امام حسین (ع) می کردیم. خانواده همه کتلهای نوش آبادی، در پایان مراسم، افراد فامیل، همسایه ها و عزاداران را بر سر سفره خود میهمان می کنند. گفتنی است کتل کردن کودکان در خانواده های نوش آبادی قبل از تولد نوزاد و یا برای گرفتن حاجت و سلامتی کودکانشان نذر کرده می شود.

 آیین سوگ و مویه هیئت سادات در صبح یازدهم محرم
بنا به گزارش آکاایران : در این مراسم، سادات نوش آباد همه ساله صبح روز یازدهم محرم به صورت دسته سینه زنی با حرکت از مسجد فاطمیه شهر در حالی که نوحه ماتم «بنی اسد سفر کنید، خاک عزا به سر کنید، که حسین کشته شده» را با زبان اشک و سوز سر می دهند، از کوچه و خیابانهای شهر عبور کرده و در محل خیمه گاه حسینی اقامه عزا و سوگواری می کنند. در این هیئت، مردان با شالهای سبز بر گردن و زنان با پوشیه سبز، از روی ادب و احترام، بالاترین مراتب حزن و اندوه خود از ماتم شهادت امام حسین (ع) و اصحاب با وفایش را به نشانه همدردی و اظهار مراتب تسلیت از این واقعه جانگداز به همگان اعلام می دارند.

خیمه سوزی

بازسازی یک صحرا عطش و یک دشت پر از لاله های به خون نشسته، رعنا جوانان بنی هاشمی که بر خاک افتاده اند، یاران با وفایی که دیگر از مادر زاده نشده، شمشیرها، نیزه ها، خنجرها، سپرها در تمام نقاط میدان جنگ،سنگها و تیرهایی که اطراف گودی قتلگاه بر قلب زمین نشسته اند، همه و همه در یک محیط کاملاً تاثیرگذار و منقلب کننده به تصویر کشیده می شوند

روز یازدهم محرم حماسه کربلای 61 هجری در آیین سنتی مذهبی خیل عرب تکرار می شود. در عصر روز یازدهم محرم در جایگاه خیمه ها تعزیه برپا می شود فرزند پیامبر شهادت می رسد و لشگریان یزید به خیمه ها هجوم می آورند.با تازیانه زنان و کودکان را می نوازند و با گرزهای آتشین خیمه ها را به آتش می کشند و سرهای بریده را بر فراز نیزه ها آورده و اهل بیت مظلوم حسین(ع) را سوار بر مرکب بی جهاز به اسارت می برند. جماعتی که سر و روی خود را با پارچه هایی مشکی پوشانده اند و   مردان سپید پوش را همراهی میکنند.

روز یازدهم محرم هزاران نفر از نقاط مختلف کشور و حتی جمعی از گردشگران کشورهای خارجی که طرفدار آیین ها و عزاداری سنتی هستند به نوش آباد می آیند و در جایگاه مخصوص که برای بازدیدکنندگان درنظر گرفته شده مراسم را از نزدیک می بینند.

عصر روز دوازدهم،آیین کشته برداری
در مراسم کشته برداری روز عاشورا که عزاداری مرسوم و ویژه شهر نوش آباد است و از عزاداری شیعیان کربلا الگو برداری شده است.این هنرنمایی همراه با نمایش پیکر مطهر شهیدان کربلا روی زمین نینوا توسط هنروران، به همان وضعیتی که در گوشه گوشه میدان نبرد به شهادت رسیده اند، تل زینبیه، نخلستانها، علقمه و حتی گودی قتلگاه بازآفرینی می شود. نکته قابل توجه در بازآفرینی پیکر شهدا و تمایز این مراسم با برنامه های دیگر مناطق که از ماکت، نمونک و آدمکهای مصنوعی استفاده می شود، حضور اشخاص واقعی در نقش شهداست. افرادی از سادات در نقش شبیه کشته امام حسین (ع) و یاران و فرزندانش انتخاب می شوند.
بازسازی یک صحرا عطش و یک دشت پر از لاله های به خون نشسته، رعنا جوانان بنی هاشمی که بر خاک افتاده اند، یاران با وفایی که دیگر از مادر زاده نشده، شمشیرها، نیزه ها، خنجرها، سپرها در تمام نقاط میدان جنگ،سنگها و تیرهایی که اطراف گودی قتلگاه بر قلب زمین نشسته اند، همه و همه در یک محیط کاملاً تاثیرگذار و منقلب کننده به تصویر کشیده می شوند. به هنگام اجرای این مراسم، یکی از وقایع کربلا با هنرنمایی هنرور و بازگویی یک مداح برای مخاطبان بازسازی و اجرا شده و پس از آن شبیه قوم بنی اسد وارد صحنه شده و به همراهی شبیه حضرت امام سجاد (ع) یکایک شهدا بویژه پیکر مطهر پدرش امام حسین (ع) را شناسایی کرده و مراسم نمادین خاکسپاری را انجام می دهند.

نذری های سنتی
از دیگر برنامه های ویژه محرم، پذیرایی عزاداران در شهر نوش آباد و توزیع نذورات و خیرات بانیان در ایام محرم و صفر بویژه در روزهای تاسوعا تا پایان روز دوازدهم است که توسط خانواده های این شهر بین عزاداران توزیع می شود. پخش حلیم موسوم به آش امام حسین (ع)، نان عباسعلی که با ترکیبی از آرد، شیر، شکر، زعفران، خلفه و کنجد پخته می شود، شله زرد، آش حضرت فاطمه (س)، گوشت لوبیا و آجیل مشکل گشا از جمله نذریهای ویژه و سنتی خانواده های نوش آبادی است که بین عزاداران توزیع می شود.

منابع: بنیاد فرهنگ کاشان،کاشان من،مگ ایران

,مراسم محرم,مراسم کتل,کشته برداری,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران
سقاخوانی،خیمه کوبی و تعزیه
,مراسم محرم,مراسم کتل,کشته برداری,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

شهر زیرزمینی نوش آباد

شهر زیرزمینی نوش آباد
,مراسم محرم,مراسم کتل,کشته برداری,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

جایی که عاشورا به اوج می رسد

جایی که عاشورا به اوج می رسد
,مراسم محرم,مراسم کتل,کشته برداری,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

باشکوه ترین آیین های عاشورایی

باشکوه ترین آیین های عاشورایی

منبع :

آیین های کتل و کشته برداری گردآوری توسط بخش شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات