(آذربایجان شرقی)سنگ نبشته ها بافت های تاریخی – مدارس علوم دینی - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد (آذربایجان شرقی)سنگ نبشته ها بافت های تاریخی – مدارس علوم دینی ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته تهران از سایت ایرانگردی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

بافت های تاریخی – مدارس علوم دینی

(آذربایجان شرقی)سنگ نبشته ها بافت های تاریخی – مدارس علوم دینی
,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

سنگ نبشته رازلیق

کتیبه رازلیق بر صخره ای از کوه زاعان واقع در 12 کیلومتری شمال سراب در ناحیه رازلیق کنده شده است . ابعاد این سنگ نبشته 80 در 120 سانتیمتر است و متن آن 16 سطر است .

این سنگ نبشته مربوط به آرگیشتی دوم ( 685 – 730 ق . م ) پادشاه اورارتو و به مناسبت پیروزی در جنگ و تسخیر سرزمین های آرهو ، شولو ، بوقو ، گیردو ، گیتوهانی ، توایشدو و روتومنی نوشته شده است .

سنگ نبشته ی سقندل ( سیقین دل )

این کتیبه در سینه ی  کوهی به نام زاغی یا قیه در دو کیلومتری سمت شرقی ورزقان از توابع اهر قرار دارد . ابعاد این کتیبه 115 در 47 سانتیمتر و شامل 10 سطر حجاری شده است . این کتبیه در سال 1330 شمسی توسط محمد جواد مشکور کشف و توسط اورارتوشناس گرجی " ملیکشویلی " خوانده شد.

این کتیبه به دستور " ساردوی " دوم (735-750 ق.م) پسر آرگیشتی اول نوشته شده  و در آن از حمله به ناحیه پولوآدری و گشودن 21 قلعه و تصرف 44 یا 45 شهر سخن رفته است . به نظر ملیکشویلی ، پولوآدری در شمال آذربایجان واقع بود .

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

سنگ نبشته قیرخ قزلار نشنبان سراب

این کتیبه به خط میخی اورارتویی برروی صخره ای در دره قراکوه در روستای قیرخ قزلار نزدیک سراب در 12 سطر و به ابعاد 106 در 75 سانتیمتر کنده شده است . این کتیبه مربوط به آرگیشتی پسر روسا است و در آن از تصرف سرزمین های گیردو ، گیتوهانی و توایشدو سخن رفته است.

در نزدیکی این سنگ نبشته ، وجود سنگ افراشت ها قابل مطالعه است . همچنین در شمال این سنگ افراشت ها یکی از 21 قلعه ای که شاه اورارتویی فتح کرده واقع شده است .

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

بافت های تاریخی

روستای اشتبین

این روستا در کنار رود ارس و با فاصله ا ی نه چندان زیاد از این رودخانه مرزی واقع شده است . در طراحی خانه های این روستای تاریخی به دلیل این که در شیب تند کوه واقع شده ، هوشمندی زیادی به کار رفته است . خانه های قدیمی این روستا به شیوه معماری  دوره صفویه و قاجار ساخته شده اند.

روستای سیس ، شبستر

روستای سیس در 14 کیلومتری شبستر واقع و از آثار دیدنی متعددی برخوردار است . از جمله سنگ قیزیل داش به رنگ سرخ مایل به صورتی و به شکل صندوق است که دورتا دور آن عباراتی به خط کوفی نوشته شده است. همچنین مزار پیر رجب و شیخ اسماعیل از عرفای بزرگ قرون 7 و 8 ه . ق که در نزدیکی آن مجسمه قوچ سنگی بزرگی قرار گرفته ، از اماکن مقدس اهالی محسوب می شود .

مسجد محمد حنیفه که بنای اولیه آن منسوب به صفویه است و در کنار آن مقبره ی " باله حسن " از مریدان " شیخ شهاب الدین اهری " قرار دارد ، از دیگر آثارِ سیس به شمار می آید.

روستای شیر امین ، آذرشهر

شیر امین از روستاهای تاریخی اما متروک است که بین بخش های ایلخچی و ممقان از توابع آذرشهر واقع شده است . در  گورستان روستای شیر امین مجسمه های سنگی متعدد از حیواناتی چون قوچ ، صندوق ها ، ضریح ها وسنگ قبرهای حجاری شده با طرح ها و خطوط زیبایی به چشم می نشیند که حکایت ا زهنر و فرهنگ دیرین این منطقه دارد . تپه باستانی شیرامین در نزدیکی این روستا گواهی بر قدمت آن است.

روستای قدمگاه

روستای قدمگاه یا بادامیار در جنوب آذر شهر از روستاهایی است که دارای یک گورستان تاریخی است . علاوه بر آن در نزدیکی این روستا غار بزرگی وجود دارد که به نام معبد یا مسجد غار معروف است .

بعضی از باستان شناسان قدمت این غار را به دوران پیش از تاریخ نسبت می دهند و بر این عقیده اند که ابتدا به عنوان معبد استفاده شده و به تدریج در قرون ششم و هفتم و هشتم به بعد محل تکیه دراویش و عرفا گردیده و سپس به مسجد تبدیل شده است. این معبد به شکل گنبدی استوانه ای به ارتفاع حدود 12 متر با قاعده ای به شعاع 7 متر است . که در نوک گنبد منفذی جهت تهویه و روشنایی تعبیه شده است . در حال حاضر نیز مردم جهت انجام برخی مراسم مذهبی از این مسجد استفاده می کنند.

روستای کندوان

کندوان در 22 کیلومتری اسکو و 62 کیلومتری تبریزواقع شده است. شیوه بنای خانه های این روستا از نوع معماری صخره ای به شکل مخروطی یا کله قندی احتمالاً مربوطه به قرن هفتم هجری است . برخی از باستان شناسان قدمت این روستا را به دوره های پیش از اسلام نسبت می دهند. در دل این تپه های بلند که ارتفاع بعضی از آنها به 40 متر می رسد صدها آغل ، انبار و اتاقک حفر شده که بسیار دیدنی است.

همچنین آب معدنی گوارایی که از دل یکی از تپه های این روستا می جوشد از شهرت فراوانی برخوردار است و برای امراض کلیوی بسیار مفید است .

خانه های قدیمی تبریز

شهر تبریز به عنوان مرکز ولایت عهدنشین عصر قاجار و دومین شهر پر رونق کشور از لحاظ داشتن خانه های قدیمی ، بسیار در خور توجه است . طبق مطالعات اولیه ، حدود 300 خانه قدیمی ارزشمند در شهر تبریز وجود دارد که از این میان نزدیک به 80 باب از آنها با معرفی مدیریت میراث فرهنگی ، با کاربری فرهنگی تثبیت شده اند تا از گزند تخریب مصون بمانند.

خانه بهنام

این خانه که به دانشکده هنر اختصاص یافته ، پیش از زلزله ویرانگر سال 1193 ه . ق و در دوره زندیه احداث شده است . خانه بهنام از دو قسمت بیرونی تشکیل شده و تزیینات معماری آن از قبیل ارسی طنبی اصلی ، دیوارنگارها ، گچ بری ها و بخاری های دیواری در نوع خود بی نظیر است.

در نمای اصلی خانه بهنام ستون های استوار با سرستون های زیبا و گچ بری های دل انگیز جلب توجه می کند . ارسی اتاقی اصلی ( طنبی ) با نقوش هندسی ، اسلیمی و شیشه های الوان از پرکارترین نوع گره چوبی است.

در دیوار نگارهای طنبی این خانه از کارهای بسیار ظریف تذهیب تا پرتره ها ، نقوش گل و مرغ ، شکارگاه ها و مناظر مختلف در نهایت ظرافت استفاده شده و بخاری های دیواری زیبایی در آن تعبیه گردیده است .

بنای تاریخی طومانیانس

در روستا وینق و آینه لو بنای تاریخی طومانیانس با حدود یکصدسال قدمت ، واقع شده است.

این بنا در دو طبقه بسیار عظیم با سنگ های تراشیده شده ایوان سراسری و چهار برج به سبک قلعه های قرن نوزدهم اروپا ساخته شده است . نوشته اند مظفر الدین شاه قاجار هنگام مسافرت به اروپا در این عمارت با شکوه استراحت کرده بود . سنگ نوشته ای در دیوار عمارت درکنار در ورودی ، تاریخ 1907 میلادی را نشان می دهد. مقرنس های سنگی این بنا از نوع ظریف ترین و زیباترین تزیینات زمان خود بوده است .

خانه گنجه ای زاده

این خانه از دو قسمت به شکل حرف ( دال ) ساخته شده است . قسمتی از بنا مربوط به اوایل دوره قاجاریه و قسمت دیگر مربوط به اواخر آن دوره است .

این بنا در سه طبقه احداث شده  و بزرگترین تالار این مجموعه در طبقه دوم قرار دارد که سقف وسیع آن با دهانه ی هفت متری به وسیله چوب و خرپای چوبی استوار گردیده است .

نمای شرقی و غربی بنا مزین به ستون ها و سرستون های بسیار زیبا و زیرزمین های آن با طاق های آذری تخت و با دهانه های بیش از 4 متر نشانی از اعتلای هنر اجرای طاق و گنبد در این بخش از میهن اسلامی است . از این خانه به عنوان ساختمان دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی استفاده می شود .

خانه قدکی

این خانه که هم اینک از آن به عنوان ساختمان دانشکده فرش استفاده می شود ، در اواسط دوره قاجاریه به دستور " اعتمادالدوله " ساخته شد . خانه قدکی دارای اندرونی و بیرونی ، تزیینات دیوارنگاری ، آیینه کاری ، گچ بری و آجرکاری با بند برجسته است . اندرونی شامل اتاق های نشیمن و استراحت متصل به زیرزمین و بیرونی آن شامل تالار اصلی ( طنبی ) کله ای ها ، تالار فرعی و اتاق های خواب و استراحت مهمان است.

زیرزمین بنا که با پوشش های متنوع آجری مسقف شده ، شامل فضاهایی چون مطبخ ، انبار گندم ، آب انبار و حوضخانه و ... است.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

خانه مشروطه

بنای موزه به خانه مشروطیت معروف است و توسط " حاجی ولی معمار " در سال 1247 ش ساخته شده است . این خانه به " حاجی مهدی کوزه کنانی " از بازرگانان انقلابی تبریز تعلق داشت که آن را در اختیار انجمن ایالتی تبریز گذاشت . این خانه بعد از به توپ بسته شدن مجلس شورای ملی و آغاز دوران استبداد صغیر ، ستاد فرماندهی و محل تشکیل جلسات مجاهدین و رهبران بزرگی چون ستارخان و باقر خان و علی موسیو و سایر انقلابیون بود .

خانه لاله ای ها ، خانه شربت اوغلی ، خانه اردوبادی ، خانه حیدرزاده  و خانه ثقة الاسلام از خانه های ارزشمندی است که در سال های اخیر توسط بخش دولتی به منظور استفاده های فرهنگی تملک شده اند . خانه بلورچیان ، خانه سرخه ای و خانه نصیر زاده از جمله خانه هایی است که در عین مسکونی بودن ، در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده اند.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

مدارس علوم دینی تبریز

مدرسه اکبریه

این مدرسه ، عمارت دو طبقه ی مفصلی داشت که در سال 1266ه . ق در ضلع غربی و شمالی صحن بقعه ی صاحب الامر از طرف " میرزا علی اکبر خان " یکی از سرشناسان تبریز و مترجم و دبیر کنسلولگری روس بنیاد نهاده شد.

طلاب شیخیه در این مدرسه تحصیل علوم دینی می کردند و " حاج فتحعلی خان صاحب دیوان شیرازی " نیز هنگام اقامت در تبریز آب انبار بزرگی در حیاط مدرسه،در برابر مقام صاحب الامر ساخته بود. این آب انبار ماه ها آب مورد نیاز طلاب و مردم آن حوالی را تأمین می کرد.

بخشی از بنای اکبریه در سال 1345 شمسی توسط شهرداری وقت تخریب شد و به تدریج این بنای تاریخی در آستانه ی ویرانی کامل قرار گرفت. سرانجام سازمان میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی در سال 1367 به بازسازی و مرمت آن همت گماشت و طی چند سال کار و تلاش ساختمان،مدرسه ی اکبریه به شکل مطلوبی مرمت گردید.

مدرسه ی حاج صفر علی

 این مدرسه در " یمنی دوز " بازار،رو به روی سرای بزرگ ( شاهزاده ) واقع شده است. در ضلع شمالی حیاط ، مسجد بزرگی وجود دارد و در ضلع شرقی وغربیآن حجره های کوچکی برای اقامت و بیتوته ی طلاب علوم دینی ساخته شده است.

بانی این مدرسه تاجر نیکوکاری بود به نام حاج صفرعلی که در روزگار نایب السلطنه عباس میرزا در تبریز می زیست . این مدرسه بارها تعمیر شد وآخرین تعمیر اساسی آن در سال 1327 شمسی به همت آقای " حاج سید ابراهیم آقای میلانی مجتهد " انجام شد.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

مدرسه طالبیه

مدرسه طالبیه در بازار و در کنار مسجد جامع تبریز واقع شده است و سطح آن نزدیک یک متر و نیم از کف بازار پایین تر است.

عمارات غربی و شمالی مدرسه مشتمل بر حجره های پایینی و بالایی کوچکی هستند که طلاب دینی به صورت شبانه روزی در آنها اقامت دارند. عمارت شرقی شامل کتابخانه و ساختمان نوسازی شده ی مدرسه ای است که در سال 1367 ه . ق در محل چند مدرسه و حجره ی بزرگ فروریخته ، ساخته شده است.

بانی عمارت غربی معلوم نیست ولی عمارت شمالی در نیمه دوم قرن یازدهم هجری از طرف " حاج طالب خان " پسر " حاج اسحق تبریزی " ساخته شد. در سال 1087 ه . ق پس از پایان عمارت طالبیه ، درآمد مستغلاتی به آن وقف شد.

عمارت ضلع شرقی مدرسه یعنی کتابخانه و مدرسه جدید در سال 1327 شمسی به وسیله ی مرحوم " حاج محمد باقر خوئی کلکته چی " که یکی از بازرگانان نیکوکار تبریز بود ساخته شد.

بالای در بزرگ  ورودی مدرسه ی طالبیه،زیر طاق مقرنس زیبای مدخل مدرسه دو سنگ نبشته مرمری نفیس نصب شده که فرمان بخشش مالیات و عوارض شهر از طرف فتحعلی شاه قاجار را در خود دارد. اثر ارزنده ای که در صحن این مدرسه به جا مانده ، حوضچه سنگی یک پارچه ای به شکل جام زیبایی از سنگ سیاه تراشیده و کنده شده است.

کتاب میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی

زهره پری نوش - سایت تبیان

منبع : tebyan.net

(آذربایجان شرقی)سنگ نبشته ها بافت های تاریخی – مدارس علوم دینی گردآوری توسط بخش شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات