معرفی برج های استان آذربایجان شرقی - آکا

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

برج آتش نشانی ، تبریز

برج آتش نشانی نبش خیابان خاقانی و خیابان بهادری تبریز واقع شده و تاریخ بنای آن مربوط به اواخر دوره ی قاجاریه است . این برج آجری 23 متر ارتفاع دارد و پلان آن در داخل برج،دایره شکل است . یک رشته راه پله ی حلزونی به قسمت فوقانی برج راه می یابد.

این برج کارکردی دیده بانی داشت و شب ها نگهبانی در اتاقک فوقانی آن کشیک می داد. در صورت بروز آتش سوزی در هر نقطه از شهر ، محل آن توسط نگهبان شناسایی می شد و به اطلاع مامورین آتش نشانی می رسید تا برای خاموش کردن آتش به آن سو گسیل شوند .

علاوه بر این،در اتاقک فوقانیبرج ، همواره چراغی روشن بود . هنگام شب کسانی که نیاز به امداد داشتند ازطریق چراغ و برج می توانستند محل آتش نشانی را تشخیص داده و به آن سمت بشتابند.

بدین ترتیب شهر تبریز از دوره قاجاریه دارای دستگاه های اطفای حریق و پمپاژ آب با پمپ های مسی دستی دو طرفه بود . این وسایل،هم اکنون در موزه ی آتش نشانی تبریز نگهداری می شوند . این برج یکی از نمونه های نادر در  نوع خود است که تاکنون باقی مانده است.

برج خلعت پوشان ، تبریز

در فاصله ی 10 کیلومتری تبریز ، در یک کیلومتری شمال جاده تبریز – تهران ، در روستای  کرگج از دهستان باسمنج ، برج آجری بلندی به شکل منشور وجود دارد که به برج " خلعت پوشان " معروف و ظاهراَ در دوره صفویه بنا شده است . در گذشته خلعت اعطایی پادشاهان را در این برج با تشریفات مخصوص بر دوش حاکم آذربایجان می نهادند.

بنای این برج کثیر الاضلاع،16 ضلعی و دارای سه طبقه است . طبقه اول و دوم سرپوشیده و طبقه سوم بدون سقف است . اضلاع شرقی ، غربی و شمالی و جنوبی بزرگ تر و دارای درگاه های بلند و باز هستند و دوازده ضلع دیگر دارای طاق نماهای تزیینی می باشند.

برج دوزال ، کردشت جلفا

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

برج امامزاده شعیب در روستای دوزال در 65 کیلومتری جلفا و 20 کیلومتری شمال خروانق بر فراز کوهی مشرف بر رود ارس واقع شده است . این بقعه در واقع برج آجری هشت ضلعی بلندی است که بر روی یک قاعدهیسنگی استوار گردیده است . در هرضلع ، طاق نمایی بلند با طاقی جناغی به چشم می خورد و در قسمت فوقانی برج،حاشیه ای از تزیینات معرق با کاشی های لاجوردی و فیروزه ای به عرض 110 سانتیمتر دور تا دور بنا را پوشانده است . در قسمت غربی برج نیز کتیبه ای از کاشی فیروزه ای نصب گردیده که روی آن عبارت " عمل استاد محمد بن جمال احمد " مشاهده می شود.

برج سنگی ، قارلوجا

این برج در روستای قشلاق قارلوجا در کنار رود ارس،واقع در مسیر راه خمارلو- اصلاندوز قرار گرفته و از یک بنای کوتاه هشت ضلعی تشکیل شده است . این بنا منسوب به قرن هفتم و هشتم ه . ق است و در دوره صفویه تعمیراتی در آن به عمل آمده است . دیوارها و گنبدهای بنا تمامی از سنگ های تراش معمولی ساخته شده و زیر آن نیز سردابه ای وجود دارد که احتمالاَ مدفن یکی از بزرگان ایلخانان مغول است . اضلاع برج  75/1 متر و از بلندی آن حدود 5 متر باقی مانده است .

برج گنبد سرخ ، مراغه

این برج در جنوب غربی مراغه واقع شده است . به استناد کتیبه هایی که بر سر در بنای گنبد سرخ نصب شده است ، برج در سال 542 ه . ق به دستور " عبدالعزیز بنمحمود بن سعد یدیم " و  توسط "بنی بکر محمد بن بندان بن المحسن " معمار ساخته شده است .

این برج به شکل مربع و شامل سردابه و یک اتاق اصلی است. این اتاق که بر روی یک سکوی سنگی قرار دارد ، دارای 7 ردیف پله است که پله ششم و هفتم جزء آستانهیدرگاه محسوب می شوند . سردابه نیز در میان سکو واقع شده و از جبهه شرقی می توان به آن راه یافت . ورودی گنبد سرخ که به طرف شمال باز می شود درگاه بلندی دارد که با آجرکاری پرنقش و کاشی های فیروزه ای دوره سلجوقی زینت یافته است.

نمای سه ضلع شرقی ، غربی و جنوبی گنبد هریک دارای دو طاق نمای آجری با طرح های تزیینی و سه طاق مزین به آجر کاری تخمیری است .

در چهارگوشه خارجی بنا ستون های مدوری با تزیینات آجری وجود دارد که علاوه بر کمک به ایستایی بنا،به زیباییآن نیز می افزاید . گنبد بنا دو پوش است ، پوشش داخلی به صورت عرقچین و پوشش خارجی آن که کاملاَ فرو ریخته ، در اصل به شکل هرم بود . به نظر می رسد مقبره اصلی درون سردابه قرار داشت و اتاق فوقانی به صورت مسجد کوچکی مورد استفاده قرار می گرفت.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

برج گنبد ، غفاریه ، مراغه

این گنبد یکی از بناهای تاریخی قرن هشتم هجری است که در زمان سلطان ابوسعید بهادرخان،پادشاه ایلخانی ساخته شد. از آنجا که نظام الدین احمد بن حسین الغفاری در زمان حکومت " سلطان یعقوب بن حسن بیک آق قویونلو " عمارتی نزدیک این برج احداث کرد و املاک و باغی را وقف آن نمود ، این آثار به نام او به  " غفاریه " اشتهار یافت .

این بنای آجری مکعب شکل بر روییک سکوی سنگی ساخته شده و چهارگوشه ی آن به وسیله ستون هایی که دارای تزیینات آجری است مانند گنبد سرخ طراحی شده است .

درگاه ورودی این برج در سمت شمال قرار دارد و دارای یک طاق نمای بزرگ با سردر مزین به کاشی های سیاه ، سفید و فیروزه ای است . دو کتیبه به خط ریحان و با نام سلطان ابوسعید در این سر در جای دارد.از قراین پیداست که این بنا مربوط به " امیر شمس الدین قراسنقر الچرکسی المنصوری " از امرای ممالک مصر است که در سال 728 ه . ق به دستور سلطان ابوسعید به قتل رسید.

برج گنبد ، کبود ، مراغه

این گنبد که به مقبره مادر هلاکو نیز معروف است در حدود 10 متری برج مدور واقع است . در این برج کتیبه ای که تاریخ بنای آن را معلوم نماید وجود ندارد ولی کارشناسان آن را مربوط به دوره سلجوقی دانسته و تاریخ بنای آن را به سال 593 نسبت می دهند . عده ای نیز به علت انتساب برج به مادر هلاکو آن را متعلق به دوره مغول می دانند ولی به عقیده " آندره گدار " تاریخ بنای برج باید مربوط به قبل از هلاکو باشد .

بنای این برج 10 ضلعی است و در زوایای ده گانه آن ستونی مدور با تزیینات تخمیری  تعبیه شده که تا زیر طاق های موجود ادامه می یابد. زیر قوس طاق نماها با سه ردیف مقرنس ساده و تزیینات زیبا زینت یافته است.

در زیر گنبد از داخل،یک حاشیه از کتیبه گچ بری به خط نسخ از آیات سوره 67 قرآن مجید به چشم می خورد . از سایر تزیینات داخل مقبره،اعم از گچ بری ها و نقاشی ها آثار کمی برجای مانده است و در زیر اتاق اصلی برج نیز سردابه کوچکی وجود دارد .

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

برج  گنبد مدور ، مراغه

این برج در فاصله ده متری برج مادر هلاکو قرار داد . بنای برج ظاهری ساده دارد و از دو طبقه تشکیل شده است . سردابه ، اتاق فوقانی و احتمالاَ قبری که در داخل سردابه وجود داشت ، از بین رفته است . سر در ورودی برج مدور است و مانند گنبد سرخ با قاب و طاقی هلالی شکل ، درگاه را احاطه نموده است .

در بالا و همچنین زیر طاق هلالی این برج ، کتیبه ای به خط کوفی با نقوش پیچیده از آجر و کاشی های فیروزه ای به چشم می خورد که تاریخ بنای برج را ماه رجب سال 563 ه . ق ذکر کرده است .

کتاب میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی

زهره پری نوش - سایت تبیان

منبع : tebyan.net

zavaran

اخبار اکاایران

تبلیغات