کاروانسراها - قم ( قسمت دوم ) - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد کاروانسراها - قم ( قسمت دوم ) ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته تهران از سایت ایرانگردی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

کاروانسرای دیر

کاروانسرای دیر یا دیر کاج ، بر روی خرابه های دیر الجص ( دیر گچین ، دیر کرد شیر ) معروف ساخته شده و ظاهراً ساختمان آن قدیمی به نظر نمی رسد. کناردروازه ورودی ، دو برج دو طبقه و داخل کاروانسرا حیاطی بزرگ با اتاق های کوچک بدون پنجره است که  در پشت آنها ، طویله های سراسری ، سکویی برای چهارپادارو اجاقی تعبیه شده است . در سه طرف حیاط ایوان هایی بزرگ و در گوشه های آن شبستان بزرگ ، حمام ، کوره گچ پزی و حیاط داخلی نیز وجود دارد .

در خارج ساختمان یک آ ب انبار قرار دارد. آب باران از اطراف به سوی این آ ب انبار سرازیر می شود و عمق آن زیاد نیست. آب مشروب و مصرفی ساکنان کاروانسرا از این آب انبارتأمین می شود.

ساخت بناها نشان می دهد که ساختمان به منظور پذیرایی از قافله ها به کار می رفت . گچ از مصالح اصلی ساختمان قلعه دیر بود.

کاروانسرای پل دلاک

در جاده تهران – قم ، درسمت شمال رود مسیله وپل دلاک ، ساختمان چهارگوش سفید رنگی قرار دارد. پلان کاروانسرا چهار ایوانی ومصالح به کار رفته درآن آجر وسنگ است . تاریخ ساخت این کاروانسرا را به دوره کریم خان زند نسبت می دهند . از پل دلاک تا تهران در حدود 19 فرسخ فاصله بود. در فاصله 30 متری این بنا، یک کاروانسرای گلی وجود دارد که طول آن 5/23 متر وعرض آن 22 متر است . گرداگرد حیاط را حجره هایی در بر گرفته است.

کاروانسرای سنگی محمد آباد

این کاروانسرا در 50 کیلو متری شمال شرقی قم در جاده کوه سفید  قراردارد . این کاروانسرا در مسیر کاروانی جاده ی بزرگ خراسان که شمال شرقی ایران را به جنوب غربی پیوند می داد ، واقع است .

کاروانسرای سنگی به شکل چهار ایوانی ، با حصارهای عظیم سنگی وهشت برج دیده بانی و مستحکم از سده های پنجم وششم هـ . ق بازمانده است . درساخت کاروانسرا  از سنگ های کوه استفاده شده و دارای بخش های جداگانه برای نگهداری احشام و استراحت کاروانیان بود. کاروانسرای سنگی محمد آباد با مساحتی بالغ بر 12610 متر مربع یکی از بزرگ ترین و با شکوه ترین بناها ی تاریخی استان قم به شمار می رود.

کاروانسرای حسن آباد

کاروانسرای چهار ایوانی حسن آباد به دوره قاجاریه تعلق دارد . این کاروانسرا در مکان با صفایی قرار دارد و از هر سو مناظر زیبا و خرم مشاهده می شود. مصالح به کار رفته در این کاروانسرا خشت است .

کاروانسرای عباس آباد – سیاهکوه

این کاروانسرای چهار ایوانی نزدیک کاروانسرای سیاهکوه در جاده ری – ورامین در میان کویر نمک قرار دارد. بنا متعلق به دوره صفویه و برای ساخت آن از سنگ و آجر استفاده شده و با سنگ تزیین شده است . بنا دو حیاط مرکزی دارد که به احتمال زیاد در یکی از آنها از مسافران عادی و در دیگری از مسافران مخصوص و بزرگان حکومتی پذیرایی می شد .

کاروانسرای سفید آب

این کاروانسرا در جنوب تهران و شرق دریاچه نمک قرار دارد. بنای آن مربوط به عهد صفویه و قاجاریه است و چهار برج تزیینی در چهارگوشه دارد. مصالح به کار رفته در آن ازسنگ است .

دیگر کاروانسراهای استان قم ؛

کاروانسرای پاسنگان ؛ در20 کیلومتری جاده قم – کاشان ، قاجاری .

کاروانسرای صدری؛ در ابتدای جاده گازران ، قاجاری.

کاروانسرای سنگی کوه نمک ؛ جاده گازران مقابل کوه نمک ، سلجوقی.

کاروانسرای عسگر آباد؛ کیلومتر شش  جاده قدیم قم – تهران ، قاجاری.

کاروانسرای دهکده طالب ؛ در جاده قم – اراک درشمال سلفچگان ، چهار ایوانی با سنگ و آجر، سلجوقی و صفوی .

کاروانسرای آوه ؛ در جنوب جاده قم – ساوه با پلان چهار ایوانی و آجر، سلجوقی .

کاروانسرای کنارگرد؛ در جاده قم – اراک در شمال سلفچگان ، چهارایوانی با آجر و سنگ ، صفوی .

کاروانسرای صدرآباد ؛ جاده قم ، دو ایوانی با آجر، صفوی و قاجاری .

کاروانسرای باقر آباد؛ در جاده قم – تهران ( علی آبا د – منظریه ) ، از آجر و سنگ ، قاجاری .

کاروانسرای اتابکی ؛ در جاده قم – کاشان ، چهار ایوانی ، قاجاری و به شیوه ی معماری صفوی .

ساروج : مخلوطی است از آهک و خاکستر یا ریگ که در آب به مرور جذب انیدرید کربنیک کنند و آهکش به صورت سنگ آهک که محکم و پایدار است در می آید و از آن در جهت ساختن بنا استفاده می کنند.

ازاره : آن قسمت ا ز دیوار اتاق و یا ایوان که از کف طاقچه تا روی زمین بود.

کتاب میراث فرهنگی استان قم

زهره پری نوش - سایت تبیان

منبع : tebyan.net

کاروانسراها - قم ( قسمت دوم ) گردآوری توسط بخش شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات