خانه های قدیمی کردستان - آکا

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

خانه گله داری

این بنا در محله قطارچیان، مجاور عمارت وکیل و منزل سرهنگ آزموده اردلان واقع شده است. ساختمان در دو طبقه با کاربری مسکونی ساخته شده و دارای دو بخش است. نوع معماری این بنا با معماری دیگر بناهای قدیمی  مسکونی متفاوت است و در آن حیاط  در مقابل ساختمان ساخته شده است. در طبقه همکف، یک اتاق سه دری بزرگ که در طرفین آن دو راهرو با پله  تعبیه شده، وجود دارد و در طبقه بالا، دو اتاق گوشوار، یک سالن بزرگ با اُرُسی (نوعی در قدیمی که دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است)زیبا، گچ بری ها و قاب بندی های زیبا ساخته شده است. تزیینات عمده این ساختمان شامل حجاری، درها، اُرسی ها و آجر خفته و راسته و به ویژه اُرُسی سازی آن است که از ویژگی های بارز بنا محسوب می شود.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

خانه مجتهدی

ساختمان مجتهدی که امروزه در ضلع شرقی بلوار جدید الاحداث کردستان قرار دارد، قبلاً در کنار رودخانه و در بافت قدیمی قطارچیان از خیابان های اصلی شهر سنندج، واقع بود.

این بنا یک حیاط مرکزی در ضلع شمالی دارد و بخش های اعیانی آن دو طبقه است که بر روی سکویی بلند و مرتفع و مشرف به بلوار ایجاد شده است. سکوی آن با مصالح بومی و از سنگ های لاشه ای ساخته شده است. ساختمان دارای یک سالن اصلی با اُرُسی بسیار زیبا است و در طرفین آن اتاق هایی در دو طبقه تعبیه شده است.

این بنا از نظر محوطه و نما شباهت بسیار به موزه سنندج دارد و معماری آن بی تأثیر ازمعماری موزه نیست. در دو طرف تالار اصلی، اتاق ها و راه پله هایی به صورت قرینه ساخته شده که یکی از آنها برای عبور زنان و دیگری برای مردان بود. در این بنای ارزشمند، علاوه بر اُرُسی بزرگ نمای اصلی و داخلی حیاط، اُرُسی های دیگری نیز در ضلع غربی سالن وجود دارد که از آثار با ارزش چوبی دوره قاجار محسوب می شود. روی ازاره سنگی داخل ساختمان نیز نقش هایی حجاری شده است. تاریخ دقیق ساخت این بنا مشخص نیست، اما احتمال دارد که در دوره قاجار ساخته شده باشد.

عمارت مشیر دیوان

عمارت " مشیر دیوان" در محله قدیمی سرتپوله سنندج، در خیابان شهدا قرار دارد و مجموعه ای از فضاهای متعدد است. این ساختمان با شیوه و اسلوب معماری ایران به ویژه محوطه ی یک ایوانی ، در دوره قاجاریه توسط " میرزا یوسف مشیر دیوان" فرزند یکی از رجال سیاسی به نام" میرزا رضای وزیر کردستانی" ساخته شد.

این عمارت هفت حیاط دارد که هر یک از آنها دارای آب نمایی جداگانه با طرح متفاوت و در عین حال مرتبط با دیگرآب نماها است.

سردر ورودی بنا با محوطه نیم هشتی و تزیینات آجری، سقف شیروانی، تالار تشریفات و ایوان ستون دار جلوی آن با طرح کلاه فرنگی ، گچ بری و مقرنس (آنچه به شکل نردبان و پله پله ساخته شده ؛ بنای بلند مدور و ایوان آراسته و مزین با صورت ها و نقوش که بر آن با نردبان پایه روند ؛ قسمی زینت که در اتاق و ایوانها به شکل های گوناگون گچبری کنند؛ کنگره دار) های گچی و اُرُسی هایی با طرح های اسلیمی، از جمله خصوصیات بارز این بنا است. حجاری روی سنگ ازاره (آن قسمت ا ز دیوار اتاق و یا ایوان که از کف طاقچه تا روی زمین بود) و ستون هایی با تزیینات گچ بری طنابی و مقرنس کاری از جمله تزیینات بسیار شاخص عمارت است.

محوطه عمارت و طراحی و ساخت تمام بخش های آن در یک زمان، با رعایت تمامی اصول معماری ایرانی، ویژگی منحصر به فردی به عمارت مشیر دیوان بخشیده است.

خانه معمار باشی

این بنا در جنوب خیابان شهدا و در کنار پارک شهدای شهر سنندج واقع شده است. ساختمان ، در دو طبقه ساخته شده و دارای فضاهای مختلف است. این بنا نیز مانند منزل احمدزاده، تحول مرحله انتقالی معماری دوره قاجار به پهلوی را در فضا سازی، نماها و حتی تقسیم فضاها، نوع قوس ها و تزیینات آجرکاری مشخص می سازد.

خانه معمار باشی از اولین نمونه های ساختمانی شهر سنندج است که در آن تزیینات خاص آجر تراشی و الماس بُر به کار رفته است. اکنون ساختمان به دو پلاک تقسیم شده و حیاط آن دارای یک آب نمای بزرگ سنگی است.

نکته قابل توجه در این ساختمان، تنوع تزیینات در نماسازی و نوع قوس پنجره ها و بازشوها به صورت برجسته است. بقیه ی دو دری ها در طبقه بالا در قاب های مستطیل شکل تعبیه شده اند.  این بنا یک حمام خصوصی هم دارد.

این ساختمان به استاد" الله مراد اقلیدس" تعلق داشت. او که مرمت گل دسته های مسجد جامع سنندج را انجام داده بود، طبق حکم حکومتی اوایل پهلوی، عنوان " معمارباشی" را کسب نمود .

تاریخ ساخت بنا احتمالاً اواخر دوره ی قاجار و اوایل دوره پهلوی است.

عمارت ملا لطف الله شیخ الاسلام

این بنا حدود 150 سال پیش ، مقارن سلطنت ناصرالدین شاه قاجار توسط یکی از علمای اهل سنت به نام " ملا لطف الله شیخ الاسلام " قاضی القضات منطقه کردستان، در سه بخش ساخته شد. اکنون از این عمارت، تالار تشریفات، زیرزمین یا حوضخانه و فضاهای جنبی آن و بخش اندرونی باقی مانده است.

بخش اندرونی شامل ساختمان شمالی دو طبقه و ساختمان غربی با دو فضای وسیع شرقی – غربی و سردرها است. از ویژگی های عمده این بخش، وجود اتاق پنج دری با گچ بری، آینه کاری و نقاشی های دیواری زیباست که به عنوان اتاق شاه نشین اندرونی معروف بود. بخش اندرونی بعدها به تملک خانواده " حبیبی " درآمد و اکنون به عنوان ساختمان اداری میراث فرهنگی استان مورد استفاده است.

اُرُسی هفت لنگه زیبا و تزیینات گچ بری و آینه کاری در اتاق دو دری که به نارنجستان نیز معروف بود از عمده ویژگی های شاخص بخش بیرونی بناست. این بنا بعد ها به تملک " عبدالحمید خان سنندجی " ( سالارسعید ) در آمد و اکنون موزه سنندج است.

عمارت ملک التجار

عمارت " ملک التجار" در خیابان امام خمینی شهر سنندج قرار دارد. این بنای ارزشمند در دوران قاجاریه، نزدیک مرکز دارالحکومه کردستان ساخته شد.

عمارت دارای حیاط مرکزی است. در ضلع شمالی حیاط وسیع، بنای ایوانی با شکوه با ستون های آجری قرار دارد که در دو طرف آن، فضاهای مختلف در دو طبقه ساخته شده است. در حد فاصل فضاهای سه دری و پنج دری، راهروهایی وجود دارد که آنها را از سایر بخش ها متمایز می سازد.

به طور کلی، این عمارت دارای تزیینات ویژه ای است که در نوع خود شایان توجه است؛ به عنوان نمونه، در تزیین سنگ های به کار رفته در ازاره بنا، از طرح های ترنج و نقوش حیوانی استفاده شده است.

عظمت معماری ایرانی در این بنا، با ایجاد یک ایوان ستون دار که رو به جنوب و حیاط دارد، به خوبی قابل مشاهده است. این ستون ها دارای روکش آجری زیبایی هستند که در نوع خود حائز اهمیت است.

عمارت وکیل الملک

این عمارت در خیابان کشاورز ( وکیل سابق)  سنندج واقع شده است. این بنا ملک موروثی و شخصی خانواده " وکیل " و مجموعه ای بزرگ ، شامل یک بخش اصلی در وسط و قسمت های دیگر در پیرامون آن است.

قسمت اصلی مجموعه در اواخر دوران زندیه توسط " حاج محمد رشید بیگ وکیل" ساخته و سایر بخش های آن در دوره های بعد ایجاد شد. ساختمان قدیمی به علل مختلف قبل از انقلاب تخریب شد، اما با سعی و تلاش مالک آن به سبک قدیم بازسازی شده است.

فضاهای الحاقی ، شامل چندین حیاط و فضاهای مربوط به آن، بازارچه، حمام و ... با کاربری های تشریفاتی، مسکونی، تجاری و بهداشتی است که در تمامی آن ها علاوه بر رعایت اصول معماری ایرانی، تزیینات زیبایی به کار رفته است. ستون های سنگی با تزیینات طنابی در جلوی ایوان های اصلی قرار گرفته و روی آنها سقف شیروانی با طرح کلاه فرنگی کارشده است. اُرُسی های پرکار و آجر کاری های زیبا در این عمارت، از ویژگی های بارز این مجموعه است. حمام خصوصی بزرگ داخل مجموعه هم مورد استفاده خانواده قرار می گرفت. بازاری در کنار مجموعه وجود دارد که به بازار وکیل معروف است.

منبع : tebyan.net

zavaran

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات