جنگل دریایی حرا(2) - آکا

شکوفه حرا

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

درخت حرا در خرداد ماه به شکوفه و گل می نشیند و گل های زرد کوچک آن در زمینه سبز شاخ و برگ درخت بسیار زیباست . گل حرا عطر ملایم و شامه نوازی دارد.

 هوای گرم و نمناک اوایل تابستان ، سرشار از عطر سنگین گل حرا، چنان چتر سحرانگیزی بر سراسر فضای جنگل و دریا می گستراند که به راستی نفس گیر است. عطر گل حرا رایحه غریبی است. چیزی شبیه بوی همه ادویه های هندو چین! بویی ناشناخته و مبهم! بویی که در هیچ گل و گیاه دیگری نشان و حضور ندارد. بویی کاملا ویژه و خیال انگیز، تداعی کننده سرزمین های دور و دست نیافتنی.

گل حرا خوشه ای کوچک ، زرد براق و بسیار معطر و پر شهد است . چهار گلبرگ آن همیشه به نظر خیس و مرطوب می رسد. انبوه زنبورها ی عسل وحشی در سراسر زمان شکوفایی حرا بر فراز این جنگل وسیع در پروازند و میهمان این خوان رنگین . عسل تولید شده توسط زنبورهای وحشی قشم که در لابه لای درختان و در میان سرشاخه ها کندو می سازند ، خوشمزه و بسیار معطر است . عسل تابستانه قشم از شهد گل حرا به دست می آید و بوی غریب گل حرا را با خود دارد. مردم محل برای این عسل خواص درمانی بسیار  قائلند.

در اواخر تیر ماه تا اواسط مردادماه گل ها به میوه تبدیل می شوند . میوه حرا بادامی شکل و کوچک است . زمان بذرگیری نیمه دوم مرداد تا نیمه اول شهریور ماه است و در شرایط مناسب 90 در صد آنها در فاصله 10 تا 15 روز جوانه می زنند و در دو تا سه سال رشد می کنند و به ارتفاع یک تا یک و نیم متر می رسند.

دانه درخت حرا، بر خلاف بذر درختان خشکزی ، بر روی درخت مادر جوانه می زند و سپس از پایه مادری جدا شده و در گل و لای پای درختان فرو می رود و نهال جدیدی را به وجود می آورد و به همین دلیل آن را شبه زنده زا می گویند

فایده های حرا

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

از دیگر ویژگیهای درختان حرا شیرین کردن آب دریا و مصرف آن و ترشح نمک از طریق برگ ها است. نمک ترشح شده از گیاه را به خوبی می توان به صورت برآمدگی هایی در پشت برگ ها مشاهده کرد.

سرشاخه و برگ درختان حرا علاوه بر خوش خوراک بودن ، دارای ارزش غذایی معادل یونجه و جو برای حیوانات است.

از این درخت همچنین می توان خمیر کاغذ تهیه کرد. در بعضی از کشورها از چوب درخت حرا تسبیح و گردن بند درست می کنند

جنگل های حر اگرچه توده خالص و یک دستی هستند که هیچ گونه تنوع گیاهی در آنها دیده نمی شود ولی از تنوع جانوری بسیاری برخوردارند. این تنوع مدیون موقعیت گذرگاهی این جنگل ها است. علاوه بر آن ، کفه های گلی و باتلاق ها نیز هر یک سهمی در این تنوع دارند.

جنگل های حرا در یک محیط زیستی دینامیک واقع شده اند که سطح آب در آنها به شدت نوسان دارد. در واقع این جنگل ها تالاب هایی هستند که پیوسته در برابر تغییرات جریان آب شور و شیرین قرار دارند.

موقعیت گذرگاهی اگرچه سبب می شود که جنگل های حرا از غنای هر دو اکوسیستم آب شور و شیرین و خشکی و دریا بهره مند شوند ولی همین موقعیت نقطه آسیب پذیر این جنگل ها نیز به حساب می آید . زیرا از هر دو سو می توانند مورد آسیب قرار گیرند. این ویژگی سبب شده است که جنگل های  مانگرو نیز به عنوان زیستگاه حساس شناخته شوند.

پرندگان حرا

جنگل های حرا در قشم زیستگاه بیش از 110 گونه پرنده هستند که هر یک به نوعی به آن وابسته اند. حدود 3/1 درصد گونه های پرندگان و 25 درصد پرندگان ایران در این جنگل ها در جمعیتی بین 30 تا 50 هزار دیده شده اند.

حضور پرندگانی همچون پلیکان پا خاکستری با تعدادی کمتر از 200 قطعه و گیلانشاه خالدار با جمعیتی کمتر از 100 قطعه – که در معرض انقراض قرار دارند- در این جنگل ، اهمیت حیاتی این منطقه را به عنوان یکی از زیستگاه های پرندگان آبزی نادر و حمایت شده، بیش از بیش روشن می کند.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

به هنگام بالا آمدن آب ( مد) فقط تاج درختان حرا را می توان دید و تنه درختان در زیر آب است. در موقع جزر دو چهره دیگر به جنگل ها اضافه می شود که کفه های گلی و مانداب ها که هر دو برای پرندگان آبزی محل مناسبی برای تغذیه به شمار می رود.

بیشترین تراکم پرندگان در این منطقه در پاییز و زمستان و کمترین آن در تابستان است. اجتماع اگرت ساحلی ، اگرت بزرگ ، حواصیل خاکستری، نوک پارویی، پلیکان پا خاکستری، فلامینگو، انواع گیلانشاه ها ، کاکایی ها، سلیم خرچنگ خوار و بالکان ها در این جنگل ها دیده می شود که در جزیره کوچک و بزرگ آن تخم گذاری می کنند و بدین ترتیب اهمیت حفاظت و حراست از منطقه را بیشتر نمودار می کنند. این پرندگان با نوک های متفاوت خود که هر یک کاربرد ویژه ای دارند برای تغذیه از آبزیان و خاکزیان به این زیستگاه ها رو می آورند.

اگرت ها با نوک های نیزه ای خود طعمه را در آب و گل می جویند. نوک قاشقی غذای خود  را از آب پارو می کند . گیلانشاه ، نوک  کمانی خود را برای یافتن غذا تا اعماق خاک خیس خورده فرو می برد . فلامینگو از آبزیان داخل آب صید می کند. منقار پلیکان ، مثل ملاقه ای بزرگ ، هر بار که از آب پر می شود مقداری از آبزیان را در خود دارد.

تاج درختان حرا محل استراحت و آشیانه سازی اگرت ها و حواصیل است. اما لانه هایی که بر روی تاج درختان حرا دیده می شوند همه به پرندگان تعلق ندارند. بسیاری از این لانه ها – که در نهایت استحکام و دقت ساخته شده اند- به نوعی موش تعلق دارد که خود را با محیط حرا سازگار کرده اند.

درباره پرندگان ساکن و مهاجر قشم ، سازمان منطقه آزاد اقدام به تولید یک کتاب مرجع نفیس با عنوان پرندگان قشم نموده و یک سری بروشور نیز به 5 زبان درهمین زمینه منتشر ساخت.

 

منبع : tebyan.net

zavaran

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران