بناهای تاریخی و فرهنگی لرستان(2) - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد بناهای تاریخی و فرهنگی لرستان(2) ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته تهران از سایت ایرانگردی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

پل سی پله (کر  و  دت )

 این بنا در منطقه  سر طرهان شهرستان کوهدشت  بر روی رودخانه سیمره در حد فاصل  استان لرستان و ایلام واقع شده است.پل در تنگترین  بستر رودخانه سیمره ، در محلی بنام سی پله Sipela واقع شده است این پل در مسیر  یکی از راههای باستانی قرار داشته که سبب ارتباط کرمانشاهان ، ایلام و لرستان (سرطرهان ) بوده است.پل یاد شده  دارای 4 چشمه طاق  بوده که اکنون تنها دو چشمه طاق  آن باقی است . پنهای هر پا یه آن 5/6 متر و طول آن 17 متر است .اندازه سنگهایی که در پایه به کار رفته 60×60×100سانتیمتر وبعضی نیز بزرگترند.روی هریک از این سنگها علامت مشخصی کنده شده است. مصالح بنا از کچ وسنگ است.در آثار مورخان دوره اسلامی اشاره ای به این پل نشده است. این پل سترگ از آثار منحصر به فرد دوره ساسانی بوده وبه شماره 4511 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بناهای تاریخی و فرهنگی لرستان(2)
,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

پل گاو میشان

این پل در فاصله30 کلیومتری  شهرستان پلدختر وبرفراز رودخانه سیمره در حد فاصل استانهای ایلام ولرستان  احداث شده است.جهت پل شمال شرقی به جنوب غربی می باشد.طول آن حدود 175 متر و عرض گذرسطح پل نزدیک به8متر و20 سانتیمتراست،و در حال حاضردارای 6چشمه طاق می باشد .پهنای پاتاقها, یا حدفاصل چشمه ها  از 5/2تا25مترمتغیر است .عرض چشمه اصلی این پل حدود 33متر و70 سانتیمترو مصالح اصلی آن ملاط,آجر وسنگ تشکیل می دهند.معماری پاتاقها به سبک معماری دوره ساسانی است اما در چشمه طاقها آثار مرمت دوره های صفوی وقاجاری دیده می شود.  بنا به گفته برخی مورخان نامگذاری این پل به گاومیشوبه جهت پرورش گاومیش در منطقه بوده است اماباتوجه به اهمیت گاو در آیین مهر پرستی ممکن است این نام  از آیین مهرپرستی ماخوذ شده باشد. این پل که از بناهای عظیم دوره ساسانی است   به شماره 2222 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

پل کشکان (کشکو)

 این پل در بخش چگنی بررو ی رودخانه ای به همین نام ودر مسیر راه باستانی شاپور خواست به طرهان احداث شده است.  در متون تاریخی از آن به عنوان کژکی یاد شده است . طول پل حدود 320 متر و عرض هریک از دو چشمه شرقی آن 20/23 متر است . ارتفاع آن در بالاترین قسمت 26 متر و در کوتاهترین قسمت 10 متر است از دوازده طاق پل تنها سه دهنه آن تخریب شده  و بقیه  هنور سالم هستند .برخی از پایه های پل باسنگهای بزرگ وحجاری شده ساخته شده اند. مواد و مصالح این بنای سترگ از سنگ ، گچ و آجر تشکیل شده است.

در کنار  این پل بقایای سه پل دیگر از دوره های گذشته وجود دارد که با مشخصات پلهای ساسانی قابل مقایسه هستند .  بنای فعلی منسوب به آل حسنویه و مربوط به قرن 4هق است که به شماره 355 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید است.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

پل آجری ( گپ )

 پل آجری  در مرکز شهر خرم آباد وبرروی رودخانه گلال واقع شده است .  این پل دو قسمت شرقی و غربی شهر را به هم متصل نموده  و دارای 24 چشمه طاق است  طول آن بیش از 350 متر ،پنهای آن 5/8 متر و ارتفاع آن از کف رودخانه تا روگذر پل 8 مترمربع است . مواد و مصالح آن در قسمت پایه ها از سنگهای تراشیده شده با ملات آهک و گچ و پایه های چشمه طاقها  از آجر ساخته شده است .  برسینه ای شمالی پل کتیبه های سنگی نصب شده است که با حروف مقطعه نوشته شده وبه عنوان طلسم معروف است.بخش میانی پل و شاه نشین آن شباهت زیادی  باشاه نشین پل خواجو در اصفهان دارد که  در اثر سیل تخریب شده  ومجددا با سیمان مرمت شده است.این اثرارزشمند در زمان شاه سلطان حسین  صفوی ساخته شده ومنسوب به حسین خان والی لرستان می باشد . در دوره قاجاریه به پل محسنیه معروف گردید. این بنا به شماره 2354 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

پل کلهرت ( ممولو)

 این پل در بخش معمولان از توابع شهرستان پلدخترواقع شده است.پایه های آن بصورت بیضی شکل است  و از ویژگی  های آن می توان به وجود سکویی در داخل دو پایه اصلی پل نام برد . این سکو از 12 پله ساخته شده وکاربرد آن دقیقاً روشن نیست ولی احتمالاً به عنوان پشت بند از آنها استفاده شده است . رنگ ملات پل در قسمت پایه ها متمایل به قرمز رنگ است که به علت ترکیب آن با یک نوع شنهای   قرمز رنگ و همچنین یک نوع گیاه به نام تره پی Tarahpey استفاده شده است .

کتیبه ایی در قسمت غربی پل بر سینه کوه بالاتر از مسیر گذر روی پل به طرف شمال غربی آن به دستور بدر بن حسنویه نوشته شده است و قرینه آن در قسمت جنوب بر سینه کوه وجود داشته که متأسفانة به علت عملیات راهسازی تخریب  گردیده است . این پل در ادوار مختلف مورد استفاده قرار گرفته است بیشتر قسمتهای آن مربوط به زمان بدر بن حسنویه ( 374 هـ .ق ) می باشد .این بنا به شماره 2586 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 

مناره آجری

این یادمان ارزشمند، بنائی است استوانه ای شکل در قسمت جنوبی شهر خرم آباد  که به عنوان میل راهنما وجهت  هدایت کاروان ها در کنار شهر قدیم شاپور خواست احداث گردیده است بقایای معماری سنگ و گچ با دیوارهای ضخیم در مجاورت مناره (پارک ، میدان شقایق فعلی ) بیانگر وجود تأٍسیساتی نظیر کاروانسرا و مسجد و .... گرداگرد بنا در گذشته می باشد . با توجه به سبک معماری بنا ، احتمالاً تاریخ ساخت آن به دوره فرمانروائی دیلیمان برمیگردد . بلندای آن بر اثر عوامل طبیعی کاهش یافته و اکنون با احتساب پایه سنگی ،ارتفاع آن به 30 متر می رسد . قطر بنا  در پائین ترین قسمت به 5/4 متر کاهش می یابد . فضای داخلی آن از 99 پله تشکیل شده است . ورودی مناره در جبهه غربی روی سطح پایه قرار گرفته است .  این بنا ارزشمند مربوط به دوره آل بویه (دیلمیان )میباشد و به شماره 376 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

کاروا نسرای چمشک

این بنا  در منطقه چمشک از توابع شهرستان پلدختر  ودر مسیر راه باستانی شاپور خواست به خوزستان قرار گرفته است .شکل اصلی بنا به صورت چهار ضلعی و ارتفاع آن به 5 متر می رسد طول و عرض با روی این کاروانسرا 44*48 متر و ورودی آن به سمت جنوب و هلالی شکل است و دارای 12 اتاق و از دو قسمت ساخته شده است که قسمتی برای سکونت کاروانیان و قسمتی دیگر جهت نگهداری چهارپایان مورد استفاده قرار گرفته است مصالح مورد استفاده  در این بنا سنگ ،گچ وملات می باشد  ناودانهای آن همه از سنگ ودارای بارویی با کنگره های نیم دایره تزئینی است.  این کاروانسرا دومین منزل از خرم آباد به خوزستان است که پس از آن کاروانسراهای قلعه نصیر ، اوسر ، میشوند ، چارتا و قلعه رزه ، واقع شده اند . بنای مذکور مربوط به دوره صفویه  می باشد(شاه عباس اول ) وبه شماره 2119 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 

 آسیاب گبری

این بنا در سطح شهر خرم اباد ( قسمت جنوب شهر  ) در محله حسین آباد واقع شده است .این اثر  ازجمله بناهای عام المنفعه وقدیمی شهر خرم آبادمی باشد.که دارای پلان مستطیل  وبه شکل مکعب  به طول 26 متر ,عرض 6 متر و ارتفاع 5/11 متر و با استفاده از سنگهای تیشه  خورد ه، قلوه سنگ همراه با ملات ساروج ساخته شده است  این اثر احتمالاً متعلق به شهر شاپورخواست (ساسانی ) بوده  تا دوره قاجاریه عملکرد داشته و مورد بهره برداری قرار گرفته است . اثر مذکور به شماره 3639 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

گرداب سنگی (گردو بردینه)

در غرب شهر خرم آباد درکنار میدان    بنایی مدور متشکل از یک دیواره عظیم سنگی که بصورت مدور دور تا دو چشمه ای فصلی احداث گردیده است . قطر این بنا 18 متر با محیط 256 متر مربع با پهنای 3 متر و بلندی  آن تا کف چشمه 10متر است . این بنا دارای دریچه ای به ابعاد 90×160 برای هدایت آب آشامیدنی و توزیع آن در سطح شهرشاپورخواست ، مشروب نمودن اراضی و بهره برداری از آسیابهای آبی بوده است. مواد و مصالح آن از سنگهای  لاشه همراه ملات ساروج ( آهک و گچ و . . . ) می باشد که در ساختمان پل شاپوری وخرابه های شهر شاپورخواست مشاهده شده است. این بنا به شماره 1274 در فهرست آثارملی ایران به ثبت رسیده است

 

منبع : tebyan.net

بناهای تاریخی و فرهنگی لرستان(2) گردآوری توسط بخش شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات