مدرسه اي براي آقا بزرگ - آکا

مدرسه ای برای آقا بزرگ
,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

 

این روزها که خنکی هوا به مناطق کویری رسیده است، فرصت خوبی است که یکی از روزهای آخر هفته را برای سفر به کاشان برنامه ریزی کنید. این بار، وقت خوبی است تا سری به مسجد و مدرسه آقابزرگ بزنید که یکی از جالب ترین معماری های این شهر را دارد.

 

 

مسجد آقا بزرگ را باید در خیابان  فاضل نراقی ببینید. یک شاهکار معماری دیگر از کاشانی ها که در روزگار پادشاهی محمد شاه قاجار کلنگ آن به زمین خورد و در سال‌های اول سلطنت ناصر الدین شاه به دست حاج محمد تقی خانبان، یکی از معماران برجسته آن دوره به پایان رسید. او این مسجد را برای اقامه نماز جماعت و تدریس داماد خود حاج ملا مهدی نراقی ملقب به آقا بزرگ ساخت و سردرش را با تزیینات کاشی کاری ظریفی تزئین کرد.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

این مجموعه ظاهرا روی آثار به جا مانده از زلزله سال 1192 ق /1778 م ساخته شده است. به خصوص شبستان 40 ستون شمالی مسجد که احتمالا پیش از احداث گنبدخانه بر روی بقایای خانقاه، مسجد، مقبره و مدرسه خواجه تاج الدین (متعلق به اواسط سده 9 ق / 15 م) ساخته شده است.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

صحن وسیع دو طبقه، مقصوره بزرگ با گنبد عظیم و مناره‌های کاشی کاری از ویژگی های این مسجد است و در گوشه و کنار آن می توانید کتیبه‌هایی ببینید که روی آنها تاریخ 1263، 1264، 1268 ق / 1847، 1848، 1852 م، به چشم می خورد. این کتیبه ها به ترتیب در صفه شبستان، داخل شبستان زیر گنبد و بر ازاره محراب و سر در ورودی مسجد به چشم می خورند.

اگر این مسجد را با بقیه مساجد تاریخی مقایسه کنید، می بینید که هیچ زیاده‌روی در تزیینات، کاشی کاری ها و سردرها به چشم نمی‌خورد. به طوری که تزئینات کم این بنا به سادگی و معنویت آن دامن زده است

یکی از خصوصیات مهم معماری در مسجد آقا بزرگ گنبد خانه این مسجد است که روی 8 پایه عظیم بر پا شده است. چون در طرح مساجد قدیمی ایران ایجاد گنبد بر روی پایه‌های آزاد به ندرت دیده می‌شود. نتیجه چنین طرحی، جریان یافتن هوای خنک در فضای گنبد خانه در فصول گرم و تابستان‌های داغ منطقه کویری است. بنابراین می شود گفت که در این مسجد، بر خلاف دیگر مساجد که بخش جنوبی گنبد خانه را برای ایجاد محراب مسدود می‌کنند، بخش جنوب، جنوب شرقی و جنوب غربی آزاد است و محراب در دیوار رواقی که اطراف گنبد خانه قرار دارد، ساخته شده است.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

ویژگی دیگر، گودال باغچه در حیاط پایینی است که حوض بزرگی در آن به چشم می خورد و باغچه‌هایی زیبایی آن را تزئین کرده است. به این ترتیب حاج محمد تقی خانبان سعی کرده مسجد آقابزرگ را به فضای دلنشین و باطراوت و خنک تبدیل کند.

اگر این مسجد را با بقیه مساجد تاریخی مقایسه کنید، می بینید که هیچ زیاده‌روی در تزیینات، کاشی کاری ها و سردرها به چشم نمی‌خورد. به طوری که تزئینات کم این بنا به سادگی و معنویت آن دامن زده است.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

در مدخل اصلی مسجد یک جفت در نفیس می بینید که کنده کاری شده و با گره چینی و گل میخ تزیین شده است. این شاید ارزشمندترین و زیباترین تزئینات مسجد باشد. به جز این، تمام بنا با آجر ساخته شده و در گوشه و کنار آن تزئینات ظریف و کمی به چشم می خورد.

حاج محمد تقی خانبان این مسجد را برای اقامه نماز جماعت و تدریس داماد خود حاج ملا مهدی نراقی ملقب به آقا بزرگ ساخت و سردرش را با تزیینات کاشی کاری ظریفی تزئین کرد

این مسجد چند بار مورد مرمت اساسی قرار گرفت و تغییراتی در آن داده شد که از نظر خیلی از معماران اصولی نبوده است. مثلا معمار اولیه مسجد بنای گنجدخانه را طوری طراحی کرده بود که از چهار سو به فضای باز راه داشته باشد تا در تابستان با جریان یافتن هوا تهویه طبیعی صورت گیرد اما در زمان حاج ملامحمدعلی مجتهد نراقی فرزند آقا بزرگ (1285ق/ 1868 م)، شبستان غربی گنبدخانه بنا شد و این سیستم خنک کننده بهم خورد. با این حساب می توان گفت که 40 ستون غربی گنبدخانه یعنی مهم‌ترین بنایی که بعدها به قسمت اصلی و گنبدخانه الحاق شد، به معماری بنای مقصوره لطمه زده است.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

در سال‌های بعد هم در بعضی قسمت‌ها، به خصوص در و پنجره‌های مجموعه، تغییراتی داده شد. در و پنجره‌های ارسی بالا رو تبدیل به درگاه‌هایی با دو نیم دایره شد که در معماری ایرانی سابقه نداشت و از زمان بازگشت ناصرالدین شاه از سفر دوم اروپا در بناها معمول شد.

,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران
,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

 

 

رستم زاد

بخش گردشگری تبیان

منبع : tebyan.net

  • اشتراک
  • گزارش تخلف
  • 0 محبوب
zavaran
رزرو هتل آپارتمان در مشهد

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران