دیو سپید مقدس


شش سال پیش بود که قله دماوند به عنوان یکی از میراث ملی ایران معرفی شد.

 میراث اسطوره ای سپید پوشی که در طول تاریخ، همواره در هاله ای از تقدس و احترام قرار داشته است و ریشه این تقدس را باید در باورهایی جستجو کنید که کوه را به دلیل ارتفاع از زمین و تلاقی با آسمان، سکونتگاه قدرت و ایزد می دانستند و قله دست نیافتنی بهشت.


در کتاب های تاریخی ایران که جستجو کنید، نام «دماوند» را نامی به پهلوی می بینید که در کارنامه‌ اردشیر بابکان به صورت «دنباوند»، و در کتیبه‌های دوران ساسانی همچون کتیبه‌ شاپور اول در نقش رستم و کتیبه‌ نرسی در پایکولی در کشور ترکیه به صورت «دومباوند»، و «دنباوند» در نامه‌ی تنسر، و در کتاب شهرستان‌های ایران و کتاب جغرافیای موسی خورنی به شکل «دمباوند» آمده است. این نام در منابع فارسی و عربی دوران اسلامی هم به صورت «دُنباوند» و «دَنباوند» و «دَباوند» و «دَماوند» آمده است.

«دَم» یا «دنب» در زبان پهلوی از مصدر daftan به معنی تف و گرما یا بخار و گاز و «آوند» به معنی ظرف است. به این ترتیب می‌توان گفت نام «دماوند» به معنی ظرفی است  دارای تف و گرما  یا بخار و گاز. از آن‌جا که قله‌ دماوند یکی از قله‌های آتشفشانی به شمار می‌رود این وجه تسمیه دور از ذهن نیست.

دیو سپید مقدس

«ویلهلم آیلرز» هم نام دماوند را مورد بررسی قرار داده و از ابتدای دوره‌ ساسانی شواهدی ارائه کرده و ادعا می‌کند که «دنباونت» یا «دنباوند» به معنای «کوه چند منظره» یا «کوه چند قیافه» است. دیو سپید مقدس

در دورانی که ضحاک ظالمانه بر کشور حکومت می‌کرد، فریدون با همکاری کاوه و مردم بر او شورید و در نهایت ضحاک را دست‌بسته به کوه دماوند برد و او را در آن‌جا زندانی کرد. در روایات آمده که مادر فریدون با وابستگان خود از ترس ضحاک به کوه دماوند در دهی به نام «ور» از روستاهای لاریجان پناهنده می‌شود و در آن‌جا فریدون را به دنیا می‌آورد.

در تاریخ بلعمی محل زیست کیومرث هم کوه دماوند دانسته شده‌است. جایی که گور فرزند او هم در آن قرار دارد. با این تفصیل که: «چون فرزندش کشته شد خداوند چاهی بر سر کوه برآورد و کیومرث فرزند را در چاه فروهشت.»

بلعمی سپس از مغان نقل کند که: «کیومرث بر سر کوه آتش افروخت و آتش به چاه اندر افتاد و از آن روز تا امروز (روزگار بلعمی) ده پانزده بار پرزند و به هوا برشود و از مغان نقل می‌کند که این آتش دیو را از فرزند او دور دارد.»

به گفته تاریخ بلعمی جمشید به طبرستان به دماوند بود که سپاه ضحاک به او رسید. بنا به روایتی نبرد لشگر فریدون به سپاهسالاری کاوه با ضحاک در حوالی دماوند بود. دماوند بار دیگر درگاه پادشاهی منوچهر مطرح می‌شود؛ آرش کمانگیر از فراز آن تیری انداخت تا مرز میان ایران و توران را تعیین کند. همچنین آورده‌اند که شاه نعمت الله ولی بعد از کسب علوم و فضایل به سیر و سیاحت پرداخت و 80 روز در اواسط زمستان در قله‌ی کوه دماوند عبادت کرد و ریاضت کشید.


گروه گردشگری تبیان


گردآوری ایران شناسی آکاایران

  • فال
  • بازار
  • تست هوش آنلاین
تبلیغات