یادگارهای جناب نیکلای

روزگاری تهران، در هجوم آهن و سیمان، هویت و شناسنامه خود را از دست نداده بود. خانه‌ها اندرونی و بیرونی داشت؛ پنج دری داشت؛ پنجره گره‌سازی شده با شیشه‌های رنگین سرخ و زرد و آبی و سبز و سفید؛ حیاط داشت با حوض کاشی آبی و باغچه‌ای کوچک پر از شمعدانی‌های سرخ و گل‌های لاله عباسی.ساخت اداره‌ها و مدارس و وزارتخانه‌ها براساس قاعده و قانونی بود که به شهر انسجام و هویت بیشتری می‌بخشید. اما امروز؛ این خانه‌ها فروریخته و جای خود را به مکعب‌های سیمانی داده؛ آسمان، تن‌پوش فیروزه‌ای‌اش را به در آورده و کبوترانش را از یاد برده؛ دیگر از آن ساختمان ها، نام و نشان چندانی باقی نمانده است.

شهر تهران در دهه 1300 و1320ش پر از ساختمان هایی به سبک 

نیکلای مارکوف شد، سبکی که تلفیق چهار نوع فرهنگ را به نمایش می نهاد:

 مدرن، التقاطی، غربی و ایرانی

ساختمان سینگر، یکی از همین ساختمانهایی است که به یادگارهای جناب نیکلای

نیکلای مارکوف، معمار ساختمان سینگر در سال 1882 میلادی در شهر تفلیس گرجستان به دنیا آمده و در دانشکده هنرهای زیبای آکادمی سلطنتی سن پتررزبورگ به تحصیل در رشته معماری پرداخته است.

چهارسال بعد از بخش فارسی آکادمی زبان‌های شرقی سن پترزبورگ فارغ التحصیل شد. در خلال جنگ جهانی اول در قفقاز خدمت کرد. وی در سال 1917 م (1336 ق. 1269ش.) آجودان فرماندهی بریگاد قزاق شد که یک واحد ویژه نظامی در ایران بود که ناصرالدین شاه آن را تشکیل داده بود. مارکوف دوست و همردیف رضا شاه بود. وی پس از خروج از بریگاد قزاق درسال 1921 م. فعالیت معماری خویش را در تهران آغاز کرد.

مارکوف، معماری اسلامی و شیوه های سنتی احداث بناهای ایرانی و مصالح محلی از قبیل آجر، سنگ، کاشی و گچ را می ستود. در واقع، آجرهای خشتی که وی به کار می برد به نام آجر مارکوفی مشهور شد. شهر تهران در دهه 1300 و1320ش پر از ساختمان هایی به سبک او شد، سبکی که تلفیق چهار نوع فرهنگ را به نمایش می نهاد: مدرن، التقاطی، غربی و ایرانی.

او چندین وزارتخانه، ساختمان شهرداری و اداره، کارخانه، کاخ و زندان، استادیوم ورزشی، مدرسه و مغازه ساخت. در میان ساختمان های بسیار هماهنگ با فرهنگ ایرانی که مارکوف ساخت، می توان به ساختمان‌های قدیمی شهرداری، دبیرستان البرز، مدرسه ژاندارک و کارخانه های قند ورامین و کرج اشاره کرد. او همچنین ساختمان سفارت ایتالیا و ساختمان سینگر درخیابان سعدی را به سبک کلاسیک اروپایی ساخت که در آن برای اولین بار در ایران از پنجره هایی با شیشه های یکسره بزرگ استفاده شده بود. مارکوف این آثار را طی حضور 20 ساله خود در ایران طراحی کرده و ساخته است.

ساختمان‌های قدیمی شهرداری، دبیرستان البرز، مدرسه ژاندارک و کارخانه های قند ورامین و کرج از آثار مارکوف هستند. او همچنین ساختمان سفارت ایتالیا و ساختمان سینگر درخیابان سعدی را به سبک کلاسیک اروپایی ساخت که در آن برای اولین بار از پنجره هایی با شیشه های یکسره بزرگ استفاده شده بود

موزه پست مارکوفی

یادگارهای جناب نیکلای

موزه پست و مخابرات هم از آثار مارکوف در تهران است. این بنا درسال 1307 ه.ش‌ با صرف هزینه پانصد هزار تومان و با مساحت 15 هزار متر مربع در خیابان سپه (امام‌خمینی‌) تأسیس شد. قسمتی از این ساختمان (یک‌سوم‌) که در کنار سردر باغ ملی‌ است و قبلاً اداره گمرکات پست بوده‌، به موزه اختصاص داده شده است‌.از ویژگی‌های سبک معماری رضاخانی (پهلوی اول‌) که در ساختمان موزه پست هم به کار رفته، ترکیب معماری دوران‌های مختلف تاریخی در ایران و غرب است.

 کارخانه قند ورامین، اولین کارخانه قند ایران و خارومیانه است که در سال 1313 خورشیدی توسط نیکلای مارکوف، ساخته و در سال 1384 به بخش خصوصی واگذارشده است. این کارخانه در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

به طور کل می‌توان گفت، بیشتر آثار نیکلای مارکوف، درشمار کارهای ماندگار معماری در ایران هستند که در فهرست آثار ملی هم به ثبت رسیده اند. آثاری که باید در حفظ شان کوشید چرا که طبق ماده 558 قانون مجازات اسلامی «هرکس به تمام یا قسمتی از ابنیه، اماکن، محوطه ها و مجموعه های فرهنگی - تاریخییا مذهبی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، یا تزئینات، ملحقات،تاسیسات، اشیا و لوازم و خطوط و نقوش منصوب یا موجود در اماکن مذکور، که مستقلا نیز واجد حیثیت فرهنگی - تاریخی یا مذهبی باشد، خرابی وارد آورد، علاوه بر جبران خسارات وارده به حبس از یک تا 10 سال محکوم می شود».


گروه گردشگری تبیان

منبع: chn

گردآوری ایران شناسی آکاایران

  • فال
  • بازار
  • تست هوش آنلاین
تبلیغات