ملاقات با رزمگاه سیاوش در زابل - آکا


سیستان و بلوچستان بهشتی است که اگر پا به آن بگذارید، علاقمند آثار باستانی اش می شوید. حتی اگر اصولا خود را طرفدار فرهنگ باستانی و معماری قدیمی ایران هم ندانید، باز در این سرزمین بهانه های زیادی برای تاریخ دوستی تان وجود دارد. بهانه هایی مثل معماری به جا مانده از بنایی که قبلا آتشکده بوده و حالا یک ساختمان نیمه کاره اما باشکوه.

 

آتشکده کرکویه یکی از آثار تاریخی و قدیمی استان سیستان و بلوچستان است که برای دیدن آن باید به حوالی زابل سفر کنید و آن را در غرب روستای خمک و 8 کیلومتری تپه منطقه شهرستان ببینید؛ یعنی جایی در میان زمین‌های باتلاقی سیستان و نزدیک مرز ایران با افغانستان.

قدمت این آتشکده که به آتشکده کرکوشاه هم معروف است، به زمان کیخسرو هخامنشی نسبت داده‌ می شود و بنا بر روایات تا قرن هفتم هجری سرپا و سالم بوده است. آتشکده ای که حتی ردپای آن به کتب نگارنده های اسلامی، شعرا و سفرنامه نویسان هم رسیده و از همه مهم تر، ردپایی در شاهنامه فردوسی هم دارد.

این آتشکده تا قرن 17 هجری که قزوینی آن را وصف کرده است بسیار خرم و زیبا بوده و جزو چهار آتشکده مهم ایران به شمار می رفته که موبدان آن جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ زردشتی داشتند. حتی گفته می شود که فردوسی برای نگارش شاهنامه و تحقیقات خود نزد موبد این آتشکده آمده است. براساس مدارک موجود از آتش این آتشکده که همواره روشن بوده و در بین زرتشتیان قداست خاصی داشته است برای روشن کردن آتش در سایر آتشکده ها استفاده می کردند. احترام بسیاری مردمان این شهر برای این آتشکده قائل هستند و به گنبد رستم نیز مشهور بوده است.

زابل ,دیدنی های زابل ,جاذبه های گردشگری زابل ,شهرهای سیستان بلوچستان- دیدنی های سیستان بلوچستان

معماری بنا بصورت یک چهار طاقی چسبیده به هم است که روی هر کدام شاخ گاو بزرگی بوده و در آن آجرهای بزرگ ساسانی به چشم می خورد. آتشکده کرکویه دو قبه بزرگ داشته که بر هر قبه شاخی مثل شاخ گاوی بزرگ ساخته بودند و آتشگاه در زیر آن دو قبه قرار داشت. آتشکده شامل یک دیوار خشتی - چینه‌‌ای از یک برج دفاعی شهر باستانی است. این آثار شامل تعدادی از بنا‌های بزرگ و کوچک است. این بخش دارای تالاری به طول 11 متر و عرض 8/5 متر است. شاید همین نوع معماری مشخص کند که چرا نام این آتشکده کرکویه به معنی کوی جنگاوران بوده است. از سوی دیگر، بنای این اثر زیبا را که دارای اتاقی گچبری شده است، به دست گرشاسپ معرفی می کنند که به نقل از شاهنامه نبرد سیاوش با بهمن در این مکان رخ داده است.

این آتشکده تا قرن 17 هجری که قزوینی آن را وصف کرده است بسیار خرم و زیبا بوده و جزو چهار آتشکده مهم ایران به شمار می رفته که موبدان آن جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ زردشتی داشتند. حتی گفته می شود که فردوسی برای نگارش شاهنامه و تحقیقات خود نزد موبد این آتشکده آمده است

در کتاب تاریخ سیستان که در سال های حدود 445 ه ق به توسط شخص نامشخصی به تالیف در آمده در مورد آتشکده کرکوی آمده است: «... کیخسرو به ترکستان شد به طلب خون سیاوش پدر خویش و هر چه نرینه یافت اندر ترکستان همی کشت و رستم و دیگر پهلوانان ایران با او . افراسیاب گریز گرفت و به سوی چین شد و از آنجا به سوی هندوستان آمد و از آنجا به سیستان آمد و گفت من بزنهار رستم آمدم و او را به بنکوه فرود آوردند چون سپاه او همی آمد فوج فوج ،اندر بنکوه انبار غله بود چنانکه اندر هر جانبی از آن بر سه سو مقدار صد هزار کیل غله دایم نهاده بودندی و جادوان با او گرد شدند و او جادو بود تدبیر کرد که اینجا علف هست و حصار محکم عجز نباید آورد تا خود چه باشد به جادویی بساختند که از هر سوی دو فرسنگ تاریک گشت چون کیخسرو به ایران شد وخبر او شنید آنجا آمد بدان تاریکی اندر نیار است شد و این جایگه که اکنون آتشگاه کرکویه است معبد جای گرشاسب بود و او را دعا مستجاب بود به روزگار او، و او فرمان یافت مردمان هم به امید برکات آن جا همی شدندی و دعا همی کردندی و ایزد تعالی مرادها حاصل همی کردی.

زابل ,دیدنی های زابل ,جاذبه های گردشگری زابل ,شهرهای سیستان بلوچستان- دیدنی های سیستان بلوچستان

 چون حال بر این جمله بود کیخسرو آن جا شد و پلاس پوشید و دعا کرد، ایزد تعالی آن جا روشنایی فرا دید آورد که اکنون آتشگاه است چون آن روشنایی بر آمد برابر تاریکی، تاریکی ناچیز گشت و کیخسرو و رستم به پای قلعه شدند و به منجنیق آتش انداختند و آن انبارها همه آتش گرفت چندین ساله که نهاده بود و آن قلعه بسوخت و افراسیاب از آن جا به جادویی بگریخت و دیگر کسان بسوختند و قلعه ویران شد ، پس کیخسرو این بار به یک نیمه آن شارستان و سیستان به کرد و آتشگاه کرکویه و آن آتش گویند آن است، آن روشنایی که فرادید و گبرکان چنین گویند که آن هوش گرشاسب است و حجت آرند به سرود کرکوی بدین سخن.»

 

بخش گردشگری تبیان


گردآوری ایران شناسی آکاایران
ملاقات با رزمگاه سیاوش در زابل گردآوری توسط بخش شهرهای سیستان بلوچستان- دیدنی های سیستان بلوچستان سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات