نخل هایی که با ما دویده اند - آکا


نخل گردانی,نخل گردانی در یزد,نخل گردانی یزد,شهرهای استان مرکزی- دیدنی های استان مرکزی

نخل گردانی شاید مشهور ترین آیین محرمی ایران باشد که در شهرهای مرکزی کشور انجام می شود. مراسمی که در آن صدها مسلمان شیعه یا حسین گویان نخل چوبی عظیمی را حرکت می دهند و آن را همراه با دسته های عزاداری در خیابان ها می گردانند.

درباره فلسفه این مراسم تعبیر و تفسیرهای زیادی وجود دارد که محمدحسن ملک‌ثابت، مردم شناس، آن ها را این طور توضیح می دهد: «مراسم عزاداری در 10 روز نخست ماه محرم، فصل ویژه ای است که شیعیان با انواع نمادها و نشانه های مربوط به عزاداری، شدت تاثر و تالم خود را نسبت به واقعه کربلا اظهار می کنند. یکی از نمادهایی که در این دهه در بیشتر مناطق ایران به خصوص در مناطق کویری مورد استفاده قرار می گیرد نخل (نماد تابوت) است، این رسم در شهرها و روستاهای ایران با اندکی تفاوت از یکدیگر برگزار می‌شود.»

 

او درباره دلایل استفاده از نخل و وجه تسمیه این مراسم به مواردی اشاره می کند که در زیر می خوانید:

 

1- نخل اقتباس از خیمه مجمع حضرت موسی (ع) است که در اول ماه سال دوم میقات برپا کرده و محل عبادت پیروان او در بیابان تیه (سرگردانی) بوده است. در دعای سمات از آن تحت عنوان "قبة الزمان" ذکری به میان آمده است.

2- نخل به خیام حضرت امام حسین (ع) اشاره دارد و می‌خواهد خاطره خیمه های حرم آن امام (ع) را در کربلا مجسم کند.

نخل گردانی,نخل گردانی در یزد,نخل گردانی یزد,شهرهای استان مرکزی- دیدنی های استان مرکزی

3- نخل یادآور گهواره دو گوشواره عرش مجید، یعنی حضرت امام حسن و امام حسین علیها سلام است و چون مقام صاحبان گهواره عظیم است، نخل را بزرگ ساخته‌اند.

4- نخل نوعی عماری (صندوق مانند که برای نشستن سوار، آن را روی پشت شتر و فیل می‌گذارند و آن را محمل و عودج هم می گویند) است که در گذشته رسم بوده بزرگان قوم را بر آنها حمل می‌کردند.

5- چون نخستین بار این اسکلت را از چوب درخت خرما ساخته اند بدین نام معروف شده است.

6- آیتی در تاریخ یزد، اذعان می دارد که مراسم مربوط به نخل در بین هندیان متداول بوده و بعدا در دین شیعیان راه یافته است.

7- چون درخت نخل شباهت به زندگی انسان دارد، در شانزده سالگی میوه می دهد، حدود صد و بیست سال عمر می کند، ضربه شدیدی به سر آن، درخت را می خشکاند ولی ضربه به تنه، در آن تاثیری ندارد با وجود ارتفاع زیاد در مقابل طوفان ها و سایر حوادث جوی مقاوم است. درختی است بی آزار و بی پایه، نخل را بدین نام نهاده اند.

نخل گردانی,نخل گردانی در یزد,نخل گردانی یزد,شهرهای استان مرکزی- دیدنی های استان مرکزی

8- برخی می‌گویند، نخل، تابوت آرایش دهنده حضرت امام حسن مجتبی (ع) بوده و یادآورنده تشییع پیکر آن حضرت تا قبرستان بقیع است.

9 - سابقه پیدایش نخل به قبل از اسلام و زمان ساسانیان می‌رسد، زیرا هنگامی که خسرو پرویز به دست شیرویه کشته شد تابوت بزرگ و زینت شده ای را برایش تدارک دیدند.

10- حرکت نخل ویژه آیین های مربوط به سوگ سیاوش است که در سنت های شیعیان راه یافته است.

 

نخل گردانی,نخل گردانی در یزد,نخل گردانی یزد,شهرهای استان مرکزی- دیدنی های استان مرکزی

11-  چون بدن مطهر و مقدس سالار شهیدان کربلا، حضرت امام حسین (ع) را بدون تشییع به خاک سپرده اند، شیعیان همه ساله به جبران، رسم نخل گردانی را تکرار می کنند و به خاطر این که آن حضرت، بزرگوار است، تابوتش را بزرگ و حجیم در نظر می گیرند. حجیم بودن نخل بیانگر عظمت صاحبش است و همچنین بزرگی نخل همراه با فریاد یا حسین (ع) آنهایی را که نخل را حمل می کنند، در افراد تهییج ایجاد می کنند.

البته عقیده اخیر به حقیقت نزدیک تر است. با این فرض، انجام برنامه مذکور می تواند سنتی نیکو و پسندیده باشد، به شرط آن که رنگ خرافات از اطراف آن زدوده شود.

 


گروه گردشگری تبیان-
منبع: chn

گردآوری ایران شناسی آکاایران
  • اشتراک
  • گزارش تخلف
  • 0 محبوب
zavaran
رزرو هتل آپارتمان در مشهد

اخبار اکاایران