نان بیار، بداهه ببر! - آکا



جوشقان ,دیدنی های جوشقان ,جاذبه های گردشگری جوشقان ,شهرهای استان اصفهان - دیدنی های استان اصفهان

 

 

انگشت‌شمار هستند روستا‌ها و شهر‌هایی که تولیدات هنری‌شان از خودشان معروف‌تر باشند. اما جوشقان و کامو، 2 روستایی که چند وقت پیش با هم یک شهر شده‌اند، از این‌ مناطق هستند؛ دو روستای ‌آباد و زیبا که در دره‌های کوه‌های کرکس قرن‌هاست خوابیده‌اند.

کوه‌های کرکس مانند یک جزیره دراز در میان کویر مرکزی و لوت قرار گرفته اند. آبادی‌های کوچک و سرسبز و بکری که روستاها و مزارع ارزشمندی لابه‌لای شیار‌ها و دره‌های آن پنهان شده‌اند. در ساحل جنوبی این جزیره هم بنادر کامو و جوشقان نشسته‌اند و قرن‌هاست یکی از زیباترین دستبافته‌های ایران را می‌بافند؛ بافته‌هایی که محصول بداهه‌بافی زنان کامویی و جوشقانی هستند. قالی این منطقه سال‌هاست که در موزه‌های دنیا خودنمایی می‌کند و سفره‌های کامو قرن‌هاست که زینت‌بخش نان‌های کامویی است.

 

 

 

جوشقان و کامو در 60 کیلومتری کاشان و 90 کیلومتری اصفهان قرار گرفته‌اند. شهری که از مزارع آن سالانه 500 تن گل‌محمدی به‌دست می‌‌آید و به خاطر هوای فوق العاده ای که دارد، بوته‌های گل‌محمدی اش تا 60 روز گل دارند!

 آرتور پوپ در کتاب هنر ایران می نویسد: «جوشقان در دوره صفویه مرکز کارگاه‌های سلطنتی بافت بوده است. از حدود 150 قالی نفیس ایرانی که او در کتابش معرفی کرده، 36 نمونه آن جوشقانی است.» اما قالی تنها سوغات جوشقان نیست. جوشقان با برشتوک های شیرین و لذیذش از تمام گردشگرانی که به آنجا سر می زنند، پذیرایی می کند.

 

بد نیست بدانید که... 

فرهنگ مردم جوشقان  ویژگی های جالبی دارد که دانستن آنها خالی از لطف نیست.

 

- شاید برایتان جالب باشد اگر بدانید که کلمه دودره ریشه در زبان و فرهنگ مردم این منطقه دارد! در جوشقان «دودریه» به معنی «گره جفتی» است که در قالی بافی به کار می‌رود. گره جفتی یعنی به جای اینکه نخ را به دوتار گره بزنند، به چهارتار گره بزنند که نوعی حقه‌بازی در کار قالی‌بافی است و به همین دلیل، امروزه به اشخاص زیرک و حقه باز، دودره باز گفته می شود!

 

- در جوشقان و کامو، 35 روز قبل از عید، روز اول سال است و رسم است که مردان به زنان هدیه‌ای بدهند که به آن «اسفندی» می‌گویند. اسفندی چیزی شبیه هدیه والنتاین است که از سال ها قبل در این منطقه مرسوم بوده است!

 

-  در ماه دوم پاییز، دامداران مراسم «قوچ پاجن» را برگزار می‌کنند. قوچ به معنی گوسفند نر و پاجن به معنی بز نر است. در این ماه جشن می‌گیرند، غذاهای گیاهی درست می‌کنند، به صحرا می‌روند، انار به شاخ قوچ‌ها می‌زنند و معتقدند با این کار، بره‌های زیادتری به دنیا می‌‌آیند.

 

-در جوشقان رسم است که وقتی مرگ و میر زیاد می شود، یک شتر می‌کشند و خاک می‌کنند تا زمین به عقیده خودشان سیر شود و دست از سر آدم‌ها بردارد.

 

- محلی‌ها به جوشقان «کوشکون» می‌گویند. کوشک به معنی کاخ شاه یا حاکم محلی است. این نامگذاری به این خاطر است که 2 کوشک در جوشقان بوده است؛ یکی در جنوب و دیگری در شمال.

 


جوشقان ,دیدنی های جوشقان ,جاذبه های گردشگری جوشقان ,شهرهای استان اصفهان - دیدنی های استان اصفهان

 

 

- اثر هنری مردم کامو سفره‌هایشان است. این سفره‌ها مثل بافته‌های عشایر، بدون نقشه از پیش تعیین شده بافته می‌شوند و به همین خاطر هیچ 2 سفره‌ای شبیه هم نیست. به قول پرویز تناولی - هنرمند معاصر - چون بافنده گرفتار سلیقه خریدار و فشار سفارش‌دهنده نبوده، سفره‌هایی که بافته شده‌اند کاملا برآمده از احساس و قریحه دختران و زنان کامویی است و هر کدام از آنها یک اثر هنری‌اند. کاربرد سفره‌ها برای خمیر کردن آرد و همین‌طور نگهداری نان بوده است. در سفره کم‌نقش‌تر، آرد را خمیر می‌کردند و روی آن را می‌پوشاندند تا ورز بیاید و نان‌های پخته شده را در سفره‌های زیباتری  جمع می‌کردند. مشخصه سفره‌های کامو که در رنگ‌ها و اندازه‌های متفاوت بافته می‌شوند، نوارهای نوک تیز حاشیه‌های آن است.

 

 

 

 

- مراسم تعزیه‌خوانی و نخل‌گردانی جوشقان هم از مراسم مشهور این ناحیه است و همه جوشقانی‌های مقیم شهرهای دیگر، هنگام برگزاری مراسم به آنجا برمی‌گردند. یکی از تعزیه‌خوان‌های معروف زمان قاجار، آقا سید آقا جوشقانی بوده که در دهه محرم در حضور ناصرالدین‌شاه تعزیه‌خوانی می‌کرده است.

 

زنان امروز کامو

«رنگ‌های صنعتی در جوشقان لعنت شده‌اند و هیچ‌کجای ایران رنگ قرمز را به خوبی جوشقان عمل نمی‌‌آورند». این را سیسل ادوارد - مولف کتاب قالی ایران - می‌گوید. او بافندگان جوشقانی را به خاطر اینکه به اصرار و انکار بازار و غوغای دلالان بی‌اعتنا بوده‌اند و تا امروز کار خود را کرده‌اند، قابل تحسین می‌داند.


جوشقان ,دیدنی های جوشقان ,جاذبه های گردشگری جوشقان ,شهرهای استان اصفهان - دیدنی های استان اصفهان

با این حال، این روزها زنان کامو نان نمی‌پزند، سفره هم نمی‌بافند مگر به سفارش دلالان گلیم و فرش. سفره‌های سفارشی هم روح و زندگی سفره‌های قدیمی‌ را ندارند.

مشخصه نقشه قالی جوشقان، ترنج لوزی شکلی است که با خطوط دندانه‌ای رسم شده. رنگ زمینه ترنج همیشه با رنگ لچک‌ها یکی است و زمینه را هم لوزی‌های کوچکی که شکل گل و برگ و بیدمجنون هستند، می‌پوشانند. حاشیه‌های قالی را هم گل‌های برگ نخلی تجریدی پرمی‌کنند.

 

 روستای بکر

 کوه‌های کرکس مانند سدی باعث بکر ماندن زبان جوشقانی‌ها و کامویی‌ها شده‌اند. جوشقانی‌ها و کامویی‌ها هنوز به زبان اجدادی ما حرف می‌زنند. پهلوی سلیس!

 طبیعت، حجت را بر مردم کامو تمام کرده است. باغ‌های پر از گردو و تاکستان‌های پر از خوشه انگور، لب دهقانان را خندان و صورتشان را شاد نگه می‌دارد. دشت‌های کامو بهشت گوسفندان ناحیه مرکزی ایران است. هر سال گله‌داران نواحی مرکزی ایران به کوه‌های سرسبز کامو می‌‌آیند. هر فصلی که به کامو بیایید، از زیبایی‌های طبیعی این منطقه انگشت به دهان می‌مانید.

 

 در لا به لای تاریخ


جوشقان ,دیدنی های جوشقان ,جاذبه های گردشگری جوشقان ,شهرهای استان اصفهان - دیدنی های استان اصفهان

 

 

مقبره میرعلاءالدین جوشقانی یکی از شگفتی های این شهر است که روی ضریح چوبی‌اش تاریخ 950 قمری ثبت شده است. محلی‌ها می‌گویند سنگ قبر بقعه با یک کبریت مانند پنبه آتش می‌گیرد و بعد فوری خاموش می‌شود و این از کرامات میرعلاء الدین است. 

 

 

 


جوشقان ,دیدنی های جوشقان ,جاذبه های گردشگری جوشقان ,شهرهای استان اصفهان - دیدنی های استان اصفهان

 

 

شیر و خورشید در زیارتگاه 2 تن از نوه‌های امام سجاد. جوشقانی‌ها معتقدند که این 2 امامزاده از دست حاکم ظالم گریخته اند و در درختی که نزدیک زیارتگاه است، ناپدید شده‌اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


جوشقان ,دیدنی های جوشقان ,جاذبه های گردشگری جوشقان ,شهرهای استان اصفهان - دیدنی های استان اصفهان

 

 

این قلعه، تاریخ مشخصی ندارد ولی حداقل 300 سال را برای آن تخمین زده‌اند و شاید تنها قلعه مسکونی ایران باشد. یک قلعه دیگر هم در جوشقان وجود دارد که به قلعه دز معروف است که فقط دو تا از برج‌هایش مانده. این هم شاید همان قلعه دز معروف شاهنامه باشد. قلعه میرزا حسن خان در کامو چند سال پیش در فهرست آثار ملی ثبت شد.

 

 


گروه گردشگری تبیان

منبع: همشهری

گردآوری ایران شناسی آکاایران
zavaran

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات