از سقز تا پاریس - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد از سقز تا پاریس ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته کردستان از سایت ایرانگردی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید


از سقز تا پاریس
زیویه,زیویه سقز,زیویه کردستان,شهرهای استان کردستان- دیدنی های استان کردستان

سال 1325 بود که ساکنان کردستان، رد یک قلعه باستانی را در این استان پیدا کردند. قلعه ای که در فاصله 55کیلومتری جنوب شرق شهرستان سقز و در شمال روستایی به نام زیویه قرار گرفته بود و تاریخ باستانی این منطقه را به امروز پیوند می زد.

 این قلعه که بر روی تپه ای بلند بنا شده بود، هم از نظر معماری و هم از نظر آثار هنری یکی از شاخص ترین مکان های دوره تاریخی محسوب می شد و باستان شناسان پیش بینی می کردند که عمر این بنا به اقوام مَنّایی برسد. اقوامی که در تاریخ باستان ایران می زیسته اند و محل حکومت آنها شمال غرب ایران و به عبارت دقیق تر، در جنوب دریاچه ارومیه و شمال کردستان فعلی بوده است.

 

پیشینه‌ دژ زیویه را به سده‌ 9 پیش از میلاد و دوران حکومت آشوریان نسبت

می دهند. زمانی که منایی ها تلاش می کردند در جنگ با آشوریان بر آنها

 تسلط پیدا کنند و این قلعه هم بخشی از تلاش این قوم برای کنترل شرایط

و حفاظت از قلمروشان ساخته شده است

 

ردپای زیویه در تاریخ

پیشینه‌ دژ زیویه را به سده‌ 9 پیش از میلاد و دوران حکومت آشوریان نسبت می دهند. زمانی که منایی ها تلاش می کردند در جنگ با آشوریان بر آنها تسلط پیدا کنند و این قلعه هم بخشی از تلاش این قوم برای کنترل شرایط و حفاظت از قلمروشان ساخته شده است. پس از مناییان و در دوران مادها، یعنی سده‌ 7 پیش از میلاد، قوم ایرانی سَکَه یا سکا (Saka) در این منطقه ساکن شدند و نام سقز در اصل به معنای محل سکاها است.

زیویه,زیویه سقز,زیویه کردستان,شهرهای استان کردستان- دیدنی های استان کردستان

اما شاید بد نباشد اگر بدانید که اولین بار نام «زیویه» در سالنامه آشوری مربوط به سارگن دوم آورده شد. او در هنگام لشکرکشی به سرزمین ماننا عنوان می کرد که پس از تسخیر پایتخت ماننایی ها، یعنی ایزیرتر و شکست پادشاه آنها به نام «ایرانزو» 2 قلعه مهم مرکزی سرزمین ماننا بنام های زیپیه (ایزیپیه ازیپنا) و آرماثیت را تصرف کرده است. بیشتر نویسندگان و پژوهشگران عقیده دارند زیپیه همین زیویه فعلی است و احتمال دارد که محل قلعه آرماثیت نیز در روستای «قپلانتو» در 5 کیلومتری زیویه باشد.

در این که قلعه زیویه یک قلعه حکومتی مهم و قابل توجه بوده است، شکی نیست. تا حدی که پرفسور گیرتنس محقق و باستانشناس فرانسوی، مؤلف کتاب «هنر ایران در دوره ماد و هخامنشی» معتقد است که این قلعه یک قلعه حکومتی بوده و گنجینه به دست آمده را دفینه ای می داند که در کنار جسد یک پادشاه سکایی گذارده شده است.

 

مجوز حفاری تجاری در زیویه از سوی مقامات کشور به نام یکی از عتیقه فروشان سودجو صادر شد و او فرصت پیدا کرد که در 8سال بعد، حدود 95 درصد از

سطح تپه را مورد کاوش قرار دهد و هر آنچه از بقایای معماری قلعه دیده

می شد، تخریب و بخش مهمی از آثار باستانی موجود در این قلعه را به دلالان

کشورهای دیگر بفروشد

 

اهمیت، اعتبار و شهرت جهانی زیویه به زمانی برمی گردد که در حوالی سال 1325 شمسی تعدادی از آثار آن در اثر بارندگی شدید و فرو ریختن قسمتی از خاک تپه به صورت اتفاقی کشف شد. بعد از آن بود که باستان‌شناسی امریکایی به نام رابرت رایسون شروع به کاوش در منطقه کرد.

زیویه,زیویه سقز,زیویه کردستان,شهرهای استان کردستان- دیدنی های استان کردستان

اما چندی بعد، مجوز حفاری تجاری در زیویه از سوی مقامات کشور به نام یکی از عتیقه فروشان سودجو صادر شد و او فرصت پیدا کرد که در 8سال بعد، حدود 95 درصد از سطح تپه را مورد کاوش قرار دهد و هر آنچه از بقایای معماری قلعه دیده می شد، تخریب و بخش مهمی از آثار باستانی موجود در این قلعه را به دلالان کشورهای دیگر بفروشد. به همین دلیل است که اگر امروز سری به گالری ها و موزه های معروفی مثل لوور فرانسه، بریتانیای انگلستان و رمیتاژ لنینگراد بزنید، بخشی از اشیای زرین، نقره ای و سفالی این قلعه را در آنجا خواهید دید. قطعات عاج منقوش با طرح حیوانات و صحنه? شکار اساطیری، گردن‌بند طلا، سرِ عقاب طلائی و ظرف های سفالی طرح دار، مجسمه ای به وزن بیست خروار، تابوت، شمشیر و خنجر، جام های طلایی و لوازم سوارکاری بخشی از اشیاء به‌دست‌آمده در این قلعه بودند که هنوز بخشی از آنها در موزه های کشور نگهداری می شود.

از نظر کارشناسان سازمان میراث فرهنگی کردستان سفالینه های به دست آمده و دیگر آثار کشف شده از این قلعه باستانی نشان می دهد که از اواسط قرن هشتم قبل از میلاد تا اوایل دوره هخامنشی، زندگی در این قلعه وجود داشته و با به سلطنت رسیدن داریوش هخامنشی و تهاجم او به سرزمین مادها زندگی در این قلعه به پایان رسیده است.

 

ساختمان زیویه در هفت باروی جداگانه ساخته شده اند که هر کدام کارکرد منحصر به فردی داشته اند. به طوری که گفته می شود اولین بارو عبادتگاه یا مجموعه ساختمانهایی بوده که آثار آن درست در پای کوه زیویه و در قسمت مسطحی در دامنه کوه برسر راه آبادی قره ناوبه عبد الموءمن وزیویه واقع شده است

 

معماری بنا

ساختمان زیویه در هفت باروی جداگانه ساخته شده اند که هر کدام کارکرد منحصر به فردی داشته اند. به طوری که گفته می شود اولین بارو عبادتگاه یا مجموعه ساختمانهایی بوده که آثار آن درست در پای کوه زیویه و در قسمت مسطحی در دامنه کوه برسر راه آبادی قره ناوبه عبد الموءمن وزیویه واقع شده است. دومین بارو که بالاتر از اولین بارو و در دست شرق کوه زیویه قرار دارد، ظاهرا بقایای یک منطقه مسکونی فوق العاده وسیع بوده که سه طبقه داشته است. نوع مصالح ساختمانی این قسمت با مجموعه های دیگر فرق دارد و بیشتر از خشت و سنگ و ملاتی از ساروج ساخته شده  است. آن هم با اطاقهای متعدد و تو در تو با رنگ کاریهای نسبتا ساده.

زیویه,زیویه سقز,زیویه کردستان,شهرهای استان کردستان- دیدنی های استان کردستان

اما سومین بارو هم که بر روی دومین طبقه طبیعی کوه ساختمانی بنا شده مشالح مرغوبی دارد که به طور مشخصی از باروی دوم یک سر و گردن بالاتر است. این ساختمان مربعی شکل است و روغن کاری اطاق های بنا رنگ و جلای خاص داشته و وسایل داخل اطاقها کاملاً دست نخورده باقی مانده و آثار فرش بر کف اتاقها بر جای بوده ، میز و مبل و صنی دارد. اکثر وسایل تزئینی این اتاق از مفرغ ساخته شده به نظر می رسد شاه نشین قلعه بوده باشد. به همین ترتیب چهار باروی دیگر هم هر کدام با کاربری مشخصی ساخته شده و در طول زمان مورد استفاده قرار گرفته اند.

 

 


گروه گردشگری تبیان

گردآوری ایران شناسی آکاایران

شما احتمالا با جستجوی کلمات زیر وارد مقاله از سقز تا پاریس شده اید چنانچه مطلب مرتبط با جستجوی شما نبوده همان کلمه را در جستجوی سایت وارد کنید

سقز

از سقز تا پاریس گردآوری توسط بخش شهرهای استان کردستان- دیدنی های استان کردستان سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات