یادگار دوران طلایی خواف - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد یادگار دوران طلایی خواف ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت ایرانگردی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید


 

250 کیلومتر دورتر از مشهد، شهرستان خواف با تاریخ ماندگارش در استان خراسان رضوی جا گرفته است. شهری که برخلاف انزوای این روزهایش، روزگار پررونقی داشته که حالا بناهای تاریخی به جا مانده از آن، تنها یادگارهای آن دوره هستند.

 

شکوهمندترین دوره تاریخی خواف به پیش از حمله مغول در قرن ششم برمی گردد. زمانی که هنوز شهر تاریخی زوزن برپا بود و ابهت خودش را داشت. تنها یادگاری که از آن روزهای طلایی برجا مانده "مسجد آجری ملک زوزن" است. ملک زوزن همان حکمران خواف بوده که نام کاملش به صورت "ملک معظم ابوبکر بن علی زوزنی" ثبت شده است.

"مسجد ملک زوزن" دومین مسجد دوره خوارزمشاهیان است که در سال 615 ه.ق ساخته شده است. البته گفته می شود که این تاریخ، تاریخ پایان ساخت مسجد نیست. ساخت مسجد ملک زوزن هیچ وقت به پایان نرسید و با حمله سپاهیان مغول در 617 ه.ق کار ساخت و ساز آن بی سرانجام ماند.

به نظر می رسد ساخت این مسجد با هدف بازسازی بنای مسجدی قدیمی انجام شده باشد چرا که در جریان یک حفاری در محل این مسجد، محراب دیگری از زیر خاک خارج شد که احتمالاً مربوط به مسجدی ایلخانی بوده است.

دونالد ویلبر در کتاب "معماری ایران در عصر ایلخانی" به این بنا اشاره کرده است و با این که خودش از آن بازدید نکرده است، می نویسد: «دیوارهای یک ایوان بزرگ و به علاوه بازمانده های خرابه یک ایوان دیگر می رساند که زمانی مسجدی بزرگ با تزئینات مجلل در آن جا وجود داشته است. در اطراف خرابه های این مسجد، انبوه خاک و خشت شهری است به نام زوزن، که از بین رفته، ولی در زمان سابق یکی از سه مرکز عمده این ناحیه بوده است». بقایای این مسجد در 66 کیلومتری جنوب غربی خواف در زوزن قرار دارد.

مزار پیر احمد خوافی در شهرستان خواف یکی از اماکن دیدنی این منطقه است. مقبره او قسمتی از باغ بزرگی است که بنا به وصیت خودش در ابتدای ورودی آن دفن شده است، تا کسانی که از جلوی باغ عبور می‏کنند بادیدن مقبره او برایش فاتحه ای بخوانند

فاتحه برای پیر خوشنام

اگر پیر احمد خوافی نبود احتمالا بنای مدرسه "غیاثیه خرگرد" هم هرگز ساخته نمی شد. "خواجه غیاث الدین پیر احمد خوافی" از مهم ترین رجال تیموری و وزیر دربار شاهرخ بود. درباره زندگی خواجه غیاث الدین تا قبل از وزیر شدنش اطلاعی در دست نیست اما همین قدر می دانیم که او مردی متنفذ بود که حسن شهرتش را در بین مردم از ساخت بناها و ساختمان های عام المنفعه به دست آورده بود.



شهرستان خواف ,دیدنی های شهرستان خواف ,جاذبه های گردشگری شهرستان خواف ,شهرهای خراسان رضوی - دیدنی های خراسان رضوی

مدرسه غیاثیه خرگرد، مزار زین الدین ابوبکر تایبادی، مسجد جامع هرات و ده‌ها اثر معماری دیگر نمونه هایی از آثار و بناهایی است که به همت پیر احمد خوافی ساخته شده است.

 مزار پیر احمد خوافی در شهرستان خواف یکی از اماکن دیدنی این منطقه است. مقبره او قسمتی از باغ بزرگی است که بنا به وصیت خودش در ابتدای ورودی آن دفن شده است، تا کسانی که از جلوی باغ عبور می‏کنند بادیدن مقبره او برایش فاتحه ای بخوانند.

 

آرامگاه حافظ آبرو

 "حافظ ابرو" از مورخان مشهور عصر تیموری است. نام کامل او شهاب الدین عبدالله بن زین الدین لطف الله بن عبدالرشید است که بعدا به حافظ ابرو شهرت پیدا کرد. حافظ جوان بود که به دربار امیر تیمور وارد شد اما شهرتش در دوران حکومت شاهرخ تیموری به اوج رسید. "جغرافیای تاریخ خراسان" یکی از آثار حافظ است که نام شهرها و روستاهای خراسان در سده های 8 و 9 هجری را به صورت دقیق ضبط و ثبت کرده است. متن این کتاب از تصحیح و مقابله این پنج نسخه خطی بدست آمده: 1- بریتانیا (نسخه اصلی) 2- تاشکند 3- دیوان هند 4- سالتیکف (درن) 5- و نسخه کتابخانه ملک.



شهرستان خواف ,دیدنی های شهرستان خواف ,جاذبه های گردشگری شهرستان خواف ,شهرهای خراسان رضوی - دیدنی های خراسان رضوی

قبر حافظ در شهر خواف و در محوطه ای به وسعت 5/1 هکتار قرار دارد. هر چند گروهی معتقدند که قبر او در زنجان در جوار قبر ابوالفرج زنجانی است. به هر حال مزار منتسب به او در خواف با نیم دیواری کوتاه محصور شده است. در کنار این قسمت مسجدی شامل یک ایوان کوچک، محراب و تزئینات آن دیده می شود. البته این بنا در همان دوره تیموری ساخته نشد بلکه مزار حافظ ابرو منتسب به دوران قاجار است.

 

مسجدهای هزاران ساله خواف

در سفر به خواف می توانید دو مسجد جامع را ببینید که از یادگارهای باستانی ایران به حساب می آیند. مسجد جامع سنگان که در پایین خواف قرار دارد و معماری اوایل سده هفتم را نشان می دهد و مسجد جامع نشتیفان که در عصر تیموری توسط شیخ زین الدین تایبادی بنا شده و دو نمونه مشابه آن در بغداد و هرات قرار دارد.

مسجد جامع سنگان در ابتدا به صورت دو ایوانی ساخته شده و در حال حاضر دارای یک ایوان در ضلع غربی و رواق‌هایی در طرفین است. در مقابل ایوان قبله، ایوان دیگری در ضلع شرقی قرار داشته که تخریب و شبستانی جایگزین آن شده است. این بنا به سبک مساجد خراسانی ساخته شده و تاریخ ساخت آن با مساجد زوزن و گناباد نزدیک است. روی لچکی‌های ایوان قطعات کتیبه و آجری‌های قالب زده ای نصب شده که به نظر می رسد به بنایی قدیمی تر از مسجد تعلق داشته است.



شهرستان خواف ,دیدنی های شهرستان خواف ,جاذبه های گردشگری شهرستان خواف ,شهرهای خراسان رضوی - دیدنی های خراسان رضوی

مسجد رباط زیارت هم یکی دیگر از مساجد تاریخی خواف است که جزئی از یک مجموعه معماری به حساب می آید. در این مجموعه رباط، خانقاه، آب انبار و سقابه وجود دارد و برای دیدن آنها باید به 7 کیلومتری روستای فدک از توابع خواف بروید. بنای مسجد تالار وسیعی دارد که روی دیوار سنگی آن قاب سرتاسری آجری دیده می شود؛ قابی برای نمایش یک کتیبه آجری زیبا که به شیوه کوفی نوشته شده است. این روزها اگر سری به مسجد ربات زیارت بزنید، بخش جنوبی تالار و ایوان را با کاربری جدیدی خواهید دید. اما آثار و شواهد نشان می دهد که در گذشته در سمت شمالی تالار ایوانی وجود داشته و در انتهای ایوان محرابی با کتیبه برجسته گچی قرار داشته است.

 

 

بخش گردشگری تبیان


گردآوری ایران شناسی آکاایران

شما احتمالا با جستجوی کلمات زیر وارد مقاله یادگار دوران طلایی خواف شده اید چنانچه مطلب مرتبط با جستجوی شما نبوده همان کلمه را در جستجوی سایت وارد کنید

خواف

یادگار دوران طلایی خواف گردآوری توسط بخش شهرهای خراسان رضوی - دیدنی های خراسان رضوی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات