تبریز؛ شهر خانه‌های گران‌بها - آکا


در دوره قاجار، تبریز رونق دوباره ای گرفت که امروز آثار این رونق و توجه را در خانه‌هایی مثل خانه امیر نظام گروسی، خانه بهنام، خانه مشروطه و ده ها خانه اعیانی و اشرافی دیگر می‌توان دید.

 

 

خانه امیر نظام گروسی

این خانه در دوره ناصرالدین‌شاه و در زمان پیشکاری امیرنظام توسط او ساخته شد. قابلیت‌های این خانه به‌حدی است که پس از مرمت و بازسازی به موزه‌ای به نام موزه قاجار بدل‌شد.

زیرزمین خانه امیرنظام یکی از جاهایی است که هرگز نمی‌توان از دیدن آن صرف‌نظر کرد. حوضخانه این زیرزمین با ستون‌های مزین و آجرکاری‌هایی که بر سقف آن نقش بسته شما را به این فکر وامی‌دارد که شاهان قاجار با سکونت در چنین خانه‌هایی صدالبته که ذوق هنری‌شان شکوفا می‌شده و به نقاشی و خطاطی و عکاسی روی می‌آوردند

خانه امیر نظام در دو طبقه با زیربنای 1500 مترمربع با دو حیاط اندرونی و بیرونی ساخته شد. باغچه‌های آباد، حوضچه‌های آبی و 16 ستون با سرستون‌های آراسته ازجمله ویژگی‌هایی است که می‌تواند شما را ساعت‌ها ساکن این خانه‌ـ موزه کند. در طبقه بالا، پنجره‌های مشبک ارسی با شیشه‌های رنگی و همچنین آیینه‌کاری‌ها و گچبری‌های تالارها زیبایی این مجموعه را دوچندان کرده است.

زیرزمین خانه امیرنظام یکی از جاهایی است که هرگز نمی‌توان از دیدن آن صرف‌نظر کرد. حوضخانه این زیرزمین با ستون‌های مزین و آجرکاری‌هایی که بر سقف آن نقش بسته شما را به این فکر وامی‌دارد که شاهان قاجار با سکونت در چنین خانه‌هایی صدالبته که ذوق هنری‌شان شکوفا می‌شده و به نقاشی و خطاطی و عکاسی روی می‌آوردند. حالا که این خانه تبدیل به موزه شده شما می‌توانید در طبقه اول آن تالارهای سکه، چینی، بافته، آبگینه، فلزات، موسیقی و خاتم را ببینید و در زیرزمین آن نیز از تالارهای سنگ، اسلحه، معماری و شهرسازی و تالار رجال و فرامین دیدن کنید.

یکی دیگر از مزایای رفتن به خانه امیر نظام آن است که این بنا فاصله اندکی با مقبره‌الشعرای تبریز دارد. در این آرامگاه سرسبز بیش از 400 شاعر و شخصیت نامی ازجمله قطران تبریزی، شهریار، اسدی طوسی و فارابی آرمیده‌اند.

 

در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته کوچه که در غرب بازار تبریز واقع شده، خانه زیبایی هست که به خانه مشروطه شهرت دارد. سبک معماری این بنا کاملا قاجاری و متعلق به شخصی است به نام حاج مهدی کوزه‌کنانی

خانه مشروطه

نام مشروطه با شهر تبریز پیوندی دیرینه دارد و برای دیدن این پیوند چه جایی بهتر از خانه مشروطه. در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته کوچه که در غرب بازار تبریز واقع شده، خانه زیبایی هست که به خانه مشروطه شهرت دارد. سبک معماری این بنا کاملا قاجاری و متعلق به شخصی است به نام حاج مهدی کوزه‌کنانی.

دلیل نامگذاری این خانه به نام مشروطه آن است که بزرگان مشروطه پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی توسط محمدعلی شاه در این خانه جمع می‌شدند و به همفکری می‌پرداختند و در اصل بیشترین طرح‌ها و تفکرات مشروطه‌خواهان زیر سقف این خانه شکل گرفت. همچنین این خانه مرکز فرماندهی مبارزان در طول محاصره 11 ماهه تبریز و مرکز تصمیم‌گیری برای پایین آوردن پرچم‌های تسلیم در برابر شاه قاجار بود.

تبریز, خانه امیر نظام گروسی, خانه مشروطه,شهرهای آذربایجان شرقی - دیدنی های  آذربایجان شرقی

خانه مشروطه توسط معمار هنرمند تبریزی که سال‌ها در روسیه زندگی کرده بود و سال 1247 شمسی به زادگاهش بازگشت، ساخته شد. زیباترین آثار هنری وی را در پنجره‌های ارسی، درهای منبت‌کاری شده، نورگیرها و غلام گردش‌ها ببینید. سال 1375 در پی انجام تغییراتی در تالارها و اتاق‌های خانه، این محل نیز مانند خانه امیر نظام تبدیل به موزه شد و در آن اسناد تاریخی و اشیای مربوط به انقلاب مشروطه به نمایش درآمد. در این میان دیدن اشیایی مانند سلاح کمری ستارخان و وسایل شخصی دیگر سران مشروطه حس و حال عجیبی را به دنبال دارد.

 

خانه بهنام

خانه تاریخی بهنام یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین خانه‌های این شهر به حساب می آید که در اواخر دوران زندیه و اوایل دوران قاجار، به عنوان یک خانه مسکونی ساخته شد و در زمان ناصرالدین شاه نوسازی و تزیین شد. خانه ای که حالا چند سالی است که به عنوان بخشی از مدرسه معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز مورد استفاده قرار می گیرد.

خانه بهنام 3 هزار مترمربع وسعت دارد که با گچبری‌های هنرمندانه و رنگی چشم هر بیننده ای را خیره می کند. این خانه که به بهنام گنجه‌ای یا قدکی هم معروف است، یک ساختمان اصلی دارد که به عنوان ساختمان قشلاقی مورد استفاده قرار می گرفته و یک ساختمان کوچک که به عنوان ساختمان ییلاقی شناخته می شد.

تبریز, خانه امیر نظام گروسی, خانه مشروطه,شهرهای آذربایجان شرقی - دیدنی های  آذربایجان شرقی

فضاهای اندرونی و بیرونی خانه بهنام که در دوره قاجار بازسازی شده، علاوه بر تزیینات داخلی به دلیل طراحی متناسب با فصول مختلف سال یکی از کاربردی ترین معماری های ایران را دارد که در آن تعادل درجه حرارت و چشم‌انداز زیبا در کنار هم به چشم می خورد.

بهارخواب این خانه در ضلع شمالی مجموعه و رو به حیاط اندرونی است. ایوان جنوبی نشیمن تابستانی بوده و ایوان شمالی با ستون‌های چوبی گچ‌اندودش شاه نشین خانه به حساب می آمد. در بنای قسمت غربی هم که تخریب شده اصطبل، مطبخ، توالت و ... قرار داشته است.

 

 

بخش گردشگری تبیان

برگرفته از: آنوبانینی، جام جم


گردآوری ایران شناسی آکاایران
تبریز؛ شهر خانه‌های گران‌بها گردآوری توسط بخش شهرهای آذربایجان شرقی - دیدنی های آذربایجان شرقی سایت آکاایران
zavaran

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات