آیین های ماه رمضان در آذربایجان غربی ارومیه - آکا


در آذربایجان غربی مردم روزه گرفتن را از چند روز مانده به آغاز ماه مبارک رمضان شروع می‌کنند و با این عمل، اولین قدم هایشان را برای خودسازی بر می دارند. به طوری که برخی از مومنین ده تا سه روز مانده به شروع ماه رمضان، روزه می گیرند.

 

تفاوت های سفره ای!

بیشتر رسوم ماه رمضان در استان آذربایجان غربی با آذربایجان شرقی مشترک است. تفاوت ها وقتی آغاز می شود که پای سفره افطار می رسیم!

حلوای ماه رمضان در بین مردم روستایی در استان آذربایجان غربی به «تره» مشهور است که آرد آن را با مقداری شیر آمیخته کرده و پس از آنکه خشک شد با روغن حیوانی یا معمولی سرخ می کنند و به آن عسل اضافه می‌کنند.

 پختن نوعی نان محلی با عنوان «یاغلی فتیر» هم در ماه رمضان بین خانواده‌های روستایی آذربایجان غربی رواج دارد. این نان علاوه بر مصرف در سر سفره خانواده‌ها، به نیت نذری و هدیه به همدیگر داده می‌شود و به عقیده مردم این منطقه، کسی که از این نان بخورد در طول روز گرسنه نمی‌شود.

مردم روستاهایی این استان، در سال های قبل از رواج تلویزیون و رادیو، توسط وسیله موذن‌هایی که حرکت ستارگان را می شناختند، از اوقات شرعی با خبر می شدند.

در کنار غذاهای مخصوص این ماه، وسایل پذیرایی از مهمانان انواع حلواها و نانهای روغنی، مرباهای مختلف و محصولات بومی است.

 

بیشتر رسوم ماه رمضان در استان آذربایجان غربی با آذربایجان شرقی مشترک است. تفاوت ها وقتی آغاز می شود که پای سفره افطار می رسیم!

 

کیسه دوختن

یکی از آیین‌هایی که در گذشته در مسجد انجام می‌گرفت و هنوز هم در برخی از مناطق روستایی به عنوان یک رسم به یادگار مانده، دوختن کیسه‌های پول برای بزرگترهای خانواده بوده است که با ترتیب و آیین خاصی انجام می‌شود. در آخرین جمعه ماه رمضان، هر یک از زنان و دختران یک تکه پارچه نو و پاک را با خود به مسجد می‌بردند و روحانی مسجد در حالیکه دعای مخصوصی را می‌خواند زنان و دختران باید قبل از پایان دعا کیسه را دوخته و حاضر می کردند. در این کیسه که به اعتقاد مردم مایه برکت بود یک سکه قرار می‌دادند که قبلا آن سکه توسط افراد مومن متبرک می‌شد و در اصطلاح محلی به آن « کیسه دیبی» (ته‌کیسه) می‌گفتند.

آیین های ماه رمضان در آذربایجان غربی ارومیه,ماه رمضان 93,ماه رمضان ۱۳۹۳,شهرهای آذربایجان غربی - دیدنی های آذربایجان غربی

ماه رمضان در آذربایجان، طنزهای خاص خود را دارد که به تناسب افراد و موقعیت‌های ماه به کار برده می‌شود. در شبهای مهتابی ماه رمضان، فردی که روزه نمی‌گیرد اگر بخواهد از خانه خارج شود به او می‌گویند سر و صورت خودت را بپوشان زیرا ماه به صورتت تف می‌اندازد. در بین عوام این اعتقاد وجود دارد که ماه به صورت کسانی که روزه نمی- گیرند «تف» می‌کند.

همچنین از کسی که روزه نمی‌گیرد وقتی سووال می‌کنند چرا روزه نمی‌گیری قبل از خود او اطرافیان می‌گویند هنوز ماه را ندیده است، یا می‌گویند صغیر است یا می‌گویند زورش به «اروج» نمی‌رسد. «اروج» لفظی است در زبان ترکی که هم به معنی روزه و روزه‌داری و هم از اسمهای مردانه است.

به دلیل همین قبح روزه داری، در خانواده‌های روستایی حتی زنانی که برای گرفتن روزه عذر شرعی دارند آنچنان در خفا و پنهانی این کار را می‌کنند که حتی شوهران و فرزندانشان نیز متوجه روزه‌دار نبودن آنها نمی‌شوند.

 

از کسی که روزه نمی‌گیرد وقتی سووال می‌کنند چرا روزه نمی‌گیری قبل از خود او اطرافیان می‌گویند هنوز ماه را ندیده است، یا می‌گویند صغیر است یا می‌گویند زورش به «اروج» نمی‌رسد. «اروج» لفظی است در زبان ترکی که هم به معنی روزه و روزه‌داری و هم از اسمهای مردانه است

 

عرفه رمضان

روز آخر ماه رمضان که در بین مردم آذربایجان غربی به «عرفه» مشهور است، روز زیارت اهل قبور و تهیه لوازم عید فطر است. مردم روستاهای ارومیه و شهرهای دیگر آذربایجان غربی در روز عرفه به طور دسته جمعی به زیارت اهل قبور می‌روند و حلوا یا خرما و یا نقلی که با خود آورده‌اند در بین مردم تقسیم می‌کنند.

در روز عرفه سرپرست خانواده با محاسبه میزان فطریه افراد آن را از قوت سالانه یا از پول توی جیب جدا کرده و در محل خاصی قرار می‌دهند. فطریه در روستاها شامل آرد یا گندم می‌شود که سرپرست خانواده آن را در پشت در و در داخل منزل قرار می‌دهد که در اولین فرصت به افراد فقیر و مستمند تحویل دهد.


گروه گردشگری تبیان


گردآوری ایران شناسی آکاایران
آیین های ماه رمضان در آذربایجان غربی ارومیه گردآوری توسط بخش شهرهای آذربایجان غربی - دیدنی های آذربایجان غربی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات