خواص شاه میوه گلابی - آکاایران

اسم من ((گلابى )) است !
 مرا شربت منجمد مى نامند.
نیرو بخش معده هستم و از انقلاب دستگاه گوارش ، جلوگیرى مى كنم .
من مفرح قلب و كبد هستم و اگر مى خواهید چهره یى بشاش داشته باشید، دوستم شوید....
من شاه میوه ، گلابى هستم . اسم اصلى من امرود است و به میوه ى پیوندى و شاداب من شاه امرود مى گویند، و چون معطر و پر آب مى باشم ، به گلابى معروف شده ام .

من انواع و اقسام كوچك - بزرگ - سبز - گلگون - مخروطى ته گرد دارم . یك نوع من ترش و میخوش و بقیه شیرین یا گس مى باشد. یك نوع جنگلى دارم كه در كهكیلویه زیاد است و تخم زیاد دارد و میوه آن قابل استفاده نیست . فقط تخم آن را به نام انجوجك مى فروشند و براى این كار، میوه را زیر خاك مى كنند و پس از آن كه پوسید تخم هاى آن را بیرون آورده ، پس از شستن خام یا بو داده مى فروشند. در گیلان یك نوع گرد من به نام ((خج )) معروف است كه به علت سفتى قابل خوردن نیست ، ولى با آن بهترین مربا را مى توان تهیه كرد.
من در نقاط سردسیر بهتر از گرمسیر به عمل مى آیم ، و از قدیم در آذربایجان و همدان و خراسان مرا مى كاشتند و به امر شاه عباس كبیر مرا به اصفهان و شیراز بردند و اهالى این شهرهاى بزرگ مدتى مرا به نام عباسى مى خواندند. من داراى ویتامین هاى آ - ب - ث و فلزاتى مثل آهن - كلسیم پتاسیم - منگنز و كمى هم كوبالت هستم . مقدار ویتامین ها و املاح در پوست من دو برابر گوشتم مى باشد، عده اى گوشت پیوندى و شاداب مرا شربت منجمد و دانه هاى چربى كه در آن مى باشد به عنوان ریگ گلابى نام گذارى كرده اند. این دانه هاى چوبى سلولز بوده و در معده و روده ها هضم نشده ، عینا دفع مى شوند و روده ها را جارو كرده ، فضولات را همراه خود مى برند و به همین علت است كه میوه من اول در مزاج لینت مى دهد و آب آن زودتر از معده مى گذرد و بعد كه نوبت ریگ هاى آن رسید مزاج را قبض ‍ مى كند. من نیروبخش معده ، تسكین دهنده ى عطش ، و انقلاب و دستگاه گوارش هستم ، و از همه میوه ها بهتر و زودتر رفع عطش و التهاب مى نمایم ، و روى همین اصل است كه اروپائى ها مثلى دارند كه مى گوید یك گلابى را باید براى روز تشنگى نگاه داشت . هیچگاه بعد از خوردن من آب ، مخصوصا آب سرد ننوشید. زیرا هضم مرا مشكل كرده و تولید نفخ مى نماید. من ترشح بزاق را زیاد مى كنم . و با این وسیله هضم غذا را آسان مى نمایم و به همین جهت به شما توصیه مى كنم كه همیشه مرا همراه با غذا میل نمایید. قبل از غذا یا بعد از آن فرقى نمى كند، ولى نباید مرا در شكم خالى تنها تناول كنید. من براى مزاج هاى گرم مفیدم و براى پیران و صاحبان مزاج سرد، چندان مطلوب نیستم ، مگر آنكه كاملا رسیده و شاداب باشم ، ولى سالخوردگان مى توانند به راحتى از كمپوت و مرباى من استفاده نمایند. اصولا ما میوه هاى تر داراى این خاصیت مى باشیم كه هر چه رسیده تر و شیرین تر شویم ، زودتر هضم شده ، و تولید نفخ و برودت نمى نماییم ، ولى اگر سفت و نارس باشیم ، تولید نفخ خواهیم كرد. مخصوصا اگر بعد از خوردن ما آب سرد بنوشند. شما مردم شهرنشین این روزها، ما میوه هاى آب دار را در سردخانه و یخچال جا داده اید، و ما را در حالى كه حرارت بدنمان نزدیك صفر است ، وارد معده مى كنید كه حرارت آن 37 درجه مى باشد و با این عمل با دست خود معده ى خود را خراب مى كنید و بعد از ما گله مى نمایید كه چرا تولید نفخ و برودت مى نماییم !
كسانى كه معده شان براى هضم من آماده نیست ، مى توانند از آب من استفاده نمایند، مشروط بر اینكه میوه ى مرا با پوست و مغز و هسته تحت فشار قرار دهند و از تمام اعضاى بدن من استفاده نمایند.
من مفرح قلب و كبد هستم ، و به همین جهت رنگ رخساره را باز مى كنم و گرفتگى هاى روحى غم و غصه را برطرف مى سازم . من با كمك ریگ هایى كه همراه دارم ، معده و روده ها را دباغى و زهكشى مى كنم ، املاح پتاسیم و تانن كه در میوه ى من است ، سموم بدن مخصوصا اسید اوریك را از بین مى برد و پزشكان مرا براى مبتلایان به امراض نقرس و روماتیسم زیاد توصیه مى كنند. من پادزهر سموم مخصوصا زهر قارچ هاى سمى میباشم ، و این خاصیت در میوه هاى غیر پیوندى و ((خج )) زیادتر است و چون مرا با قارچ سمى بپزند، زهر آن را خنثى خواهم كرد - هر وقت دچار مسمومیت شدید، به سراغ من بیایید، شما را یارى خواهم كرد.
قند من براى مبتلایان به مرض قند ضرر ندارد، بلكه مفید است . نوع میخوش من مقوى معده و كبد بوده اشتها را زیاد مى كند. مسكن التهاب و فشار خون است . صفرا و تشنگى را بهتر برطرف مى كند، قى و اسهال را تسكین مى دهد، ولى براى پیران خوب نیست ، مگر آنكه بعد از آن كمى عسل میل نمایند.
نوع گس من قابض تر بوده ، خوردن گرد خشك آن اسهال را بند مى آورد و مالیدن آن روى زخم جراحات آن را از بین مى برد و گوشت نو مى آورد.
دم كرده ى پنجاه گرم برگ درخت من مخلوط با پنجاه گرم برگ سیب ، سنگ كلیه و مثانه را خرد مى كند. دمكرده ى صد گرم برگ تازه و جوان من پیشاب را زیاد مى نماید، و كلیه و مثانه را شستشو داده و اسهال را درمان مى كند. صمغ درخت من كمى ملین است و به هضم غذا كمك مى كند. سابقا از سوخته چوب و برگ من یك نوع سرمه مى ساختند كه جانشین توتیا بود، و براى جوش هاى پلك زیاد توصیه و تجویز مى شد.
انجوجك كه تخم میوه ى جنگلى من است ، كرم معده را مى كشد، موافق سینه و حنجره و اعصاب متشنج است ، پیشاب را باز مى نماید، و اگر آن را كوبیده و شیره ى آن را بگیرند، براى بند آمدن خون عادت ماهیانه بانوان كه زیاد باشد مفید است .
زبان خوراکیها
غیاث الدین جزایری