انواع کم خونی

آکاایران: کم خونی فقط فقر آهن نیست بلکه عوامل بسیاری در بروز این بیماری موثر هستند که شاید از وجود آنها بی خبر باشیم مانند اختلالات روده ای،بارداری،خونریزی و ....با مهمترین علائم کم خونی و را ههای تشخیص و درمان کم خونی در ادامه آشنا شوید.

کم خونی و نمام نکاتی که باید در مورد آن بدانید

یکی از بیماری‌های شایع عصر حاضر که اغلب ما اطلاعاتی درباره آن داریم و خودمان یا اطرافیانمان مدتی به آن مبتلا بوده‌ایم کم‌خونی است. ابتلا به کم‌خونی دلایل زیادی دارد اما یکی از آنها ریشه در تغذیه فرد دارد که می‌توان با رعایت تغذیه مناسب، از بروز آن جلوگیری کرد.کم خونی یا آنمی اختلال خونی شایعی است که در آن گلبول های قرمز و یا هموگلوبین کافی در خون برای رساندن اکسیژن به سایر بافت های بدنتان وجود ندارد. کم خونی وضعیتی است که در آن گلبول های قرمز قادر نیست وظیفه اکسیژن رسانی به سلول ها را انجام دهد و به همین دلیل است که کم خونی با مشکلات تنفسی و احساس ضعف و خستگی همراه استهموگلوبینی که در گلبول های قرمز خون وجود دارد باعث می شود تا اکسیژن به گلبول قرمز متصل شده و توسط مویرگ ها به بافت های مختلف بدن برسد. ازآنجایی که تمام سلول های بدن انسان برای زنده ماندن به اکسیژن وابسته اند، کمبود آن باعث هیپوکسی شده و گسترهٔ وسیعی از مشکلات را به همراه دارد.

از عوامل ایجادکننده کم خونی می توان به کمبودهای تغذیه ای،خونریزی، ناهنجاری های ژنتیکی، بیماری های مزمن یا مسمومیت های دارویی اشاره کرد. شایع ترین علت آن کم خونی ناشی از فقر آهن است که بیشتر در زنان دیده می شود؛ اما نوع دیگر کم خونی نشانه بیماری است که باید به آن توجه بیشتری کرد.

انواع کم خونی

تقسیم بندی رایج تر کم خونی (کاهش هموگلوبین) براساس MCV یا حجم گلبول های قرمز خون است به طوری که MCV کمتر از 80 به عنوان کم خونی میکروسیتیک، MCV در حد نرمال (100ـ80) ، کم خونی نورموسیتیک (با حجم سلولی نرمال) و MCV بالا، کم خونی ماکروسیتیک نامیده می شوند.

مهمترین علائم کم خونی 

 
انواع کم خونی

مهمترین علائم و نشانه های ابتلا به کم خونی عبارتند از:

خستگی و احساس فرسودگی،رخوت و بی حالی،ریزش مو،بی قراری و ناراحتی،تنگی نفس و یا مشکل در تنفس،تمرکز ضعیف،تپش قلب،حساسیت به هوای سرد،حساسیت به هوای سرد،درد قفسه سینه،وزوز گوش ها،سردرد،تاثیر بر حس چشایی،خشکی زبان،مشکل در بلعیدن غذا،سندرم پای بی قرار، ناخن های خشک و پوسته پوسته و یا قاشقی
سایرعلائم سودمند عبارتند از:میل به خوردن مواد غیرخوراکی:مانندخوردن خاک، کاغذ، موم، سبزه، ومو که می شود نشانه کمبود آهن باشد، با این وجود این حالت در کسانی که کم خونی نداشته باشند نیز دیده می شود.
قبل از هر چیز باید وجود یا عدم وجود کم خونی و همچنین نوع آن را تشخیص دهید و بعد اگر لازم بود تحت نظر پزشک از مکمل ها استفاده کنید.
 

تشخیص کم خونی

تشخیص کم خونی معمولا با انجام تست CBC (سلول های کامل خون) توسط پزشکان در آزمایشگاه صورت می گیرد. اندازه گیری 6 مولفه، تست CBC را تشکیل می دهد که عبارتند از:شمارش گلبول های قرمز خون (RBC)، هماتوکریت، هموگلوبین، شمارش گلبول های سفید خون (WBC)، شمارش افتراقی خون و شمارش پلاکت ها. بعلاوه MCV (حجم متوسط گلبول های قرمز) نیز اغلب در CBC گزارش می شود.
انواع کم خونی

درمان انواع کم‌ خونی 

درمان کم‌خونی‌های ناشی از کمبود آهن، اصلاح شیوه تغذیه است. برای این کار هم باید مصرف منابع غذایی حاوی آهن را افزایش دهیم.منابع تغذیه‌ای حاوی آهن در 2دسته قرار می‌گیرند:

غذاهایی که منبع آهن آنها «هم» (آهن به زبان یونانی) است که این نوع آهن در انواع گوشت‌ها یافت می‌شود؛ مثلا گوشت، مرغ، ماهی و انواع غذاهای دریایی که جذب آهن از این نوع مواد غذایی نسبتا خوب است.

غذاهایی که منبع آهن آنها «غیر‌هم» است که این نوع آهن را می‌توان در انواع سبزی‌ها ازجمله اسفناج، جعفری و حبوباتی مانند عدس جست‌وجو کرد. ولی جذب آهن از این نوع مواد غذایی کمتر است، به همین دلیل نقش زیادی در جبران کم‌خونی ندارند و بهتر است افرادی که کمبود آهن دارند از طریق خانواده گوشت‌ها، کمبود آهن خود را جبران کنند.

البته اگر کمبود آهن با تغذیه جبران نشود باید از مکمل‌های غذایی استفاده کنیم که معمولا به‌صورت قرص، کپسول، شربت و آمپول‌های حاوی آهن تجویز می‌شود.

کمبود آهن 

یکی از شایع‌ترین دلایل کم‌خونی، فقر آهن است که در بعضی گروه‌های سنی بیشتر دیده می‌شود؛ مثلا زنان در دوران بارداری بیشتر در معرض ابتلا به این نوع کم‌خونی قرار می‌گیرند. 

در دوران بلوغ (به‌ویژه دختران) هم احتمال ابتلا به این نوع کم‌خونی‌ها بیشتر است. به علاوه امکان ابتلای افرادی که در سن رشد هستند به این نوع کم‌خونی زیاد است. حتی افرادی که به‌طور حرفه‌ای ورزش می‌کنند هم به‌دلیل انجام حرکات سنگین ورزشی، گلبول‌های قرمزشان از بین می‌رود و احتمال ابتلا به این نوع کم‌خونی در آنان بیشتر می‌شود.

کم‌ خونی ناشی از کمبود ویتامین 

معمولا این نوع کم‌خونی‌ها زیاد شایع نیستند چون ویتامین ب12و اسید فولیک در منابع حیوانی بیشتر یافت می‌شود. افرادی که گیاهخوار هستند و گوشت را از برنامه غذایی خود حذف می‌کنند، بیشتر در معرض کمبود ویتامین ب 12قرار می‌گیرند.

البته اگر کسی که کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین ب12دارد اسید‌فولیک مصرف نکند بیماری‌اش کاملا درمان نمی‌شود.

در کم‌خونی‌های ناشی از کمبود مس هم معمولا با دریافت مکمل مورد نیاز، مشکل برطرف می‌شود؛ البته شیوع این نوع کم‌خونی نسبت به کم‌خونی‌های دیگر کمتر است، درصورتی که بیشترین کم‌خونی‌ها متعلق به کم‌خونی‌های ناشی از فقرآهن است.

دوران بارداری

با توجه به اینکه در دوران بارداری تغییرات فیزیولوژیک زیادی در بدن اتفاق می‌افتد، حجم خون هم افزایش می‌یابد؛ بنابراین نسبت گلبول‌های قرمز به قسمت مایع خون، کمتر می‌شود و درواقع چون خون رقیق‌تر است، شخص با کم‌خونی مواجه می‌شود؛ پس در دوران بارداری، شخص درصورت لزوم و با مشورت پزشک باید از مکمل‌های آهن استفاده کند.

به‌طور کلی در درمان انواع کم‌خونی 3 تا 7روز طول می‌کشد تا سطح هموگلوبین خون بالا بیاید و وضعیت کم‌خونی تا حدودی بهبود پیدا کند.

بنابراین اگر شخص، کم‌خونی ناشی از فقرآهن دارد حتما باید بین 3تا 6‌ماه دارو مصرف کند تا ذخایر بدنش جبران شود. 

به علاوه اگر کم‌خونی به‌موقع درمان نشود، علائم آن به مرور بیشتر و بدن کمبود و ضعف بیشتری را متحمل می‌شود.

تغذیه و کم‌ خونی

برای پیشگیری از کم‌خونی علاوه‌بر داشتن سبک زندگی سالم و انجام ورزش، تغذیه هم نقش مهمی ایفا می‌کند. اگر بخواهیم دچار کم‌خونی ناشی از فقرآهن نشویم باید حتما از منابع آهن، اسیدفولیک و ب12 استفاده کنیم که می‌توان آنها رادر لبنیات، میوه و سبزیجات یافت.

البته خانواده گوشت‌ها هم بسیار مهمند زیرا هم منبع غنی از ویتامین ب12هستند و هم آهن.افرادی که گیاهخوارهستند، ابتدا از لحاظ تامین ویتامین ب12مشکلی ندارند اما بعد 3 تا 5 سال به مرور این ویتامین را از دست می‌دهند و بدین‌ترتیب مشکلاتی مانند کم‌خونی خواهند داشت. ولی گیاهخوارهایی که از شیر، تخم‌مرغ و لبنیات استفاده می‌کنند معمولا دچار کمبود خاصی در این زمینه نمی‌شوند.

در واقع باتوجه به اینکه کمبود هموگلوبین باعث کم‌خونی می‌شود یکی از راه‌های جلو‌گیری از آن تقویت بدن با تغذیه مناسب است؛ بنابراین بهترین کار در این خصوص خوردن غذاهای خونساز است؛ یعنی غذاهایی که طبیعت آنها گرم و مرطوب است؛ مثل دیزی که طبع آن، هم گرم است و هم مرطوب.

میوه‌هایی مانند انگور، به‌ویژه شیره آن هم برای خونسازی‌ بسیار مناسب است. غذاهایی که سبزیجاتی مانند شنبلیله دارند هم در درمان کم‌خونی بسیار مؤثرند؛ مانند اشکنه.خوردن کباب و انواع گوشت هم خونساز است. البته برخلاف نظر عموم، مبنی بر خونساز بودن جگر، جگر خونساز نیست ولی اغلب دوای خوبی محسوب می‌شود، نه غذایی خوب؛ یعنی فرد هنگام بیماری می‌تواند از آن استفاده کند، ولی به‌عنوان غذای روزانه نمی‌توان زیاد از آن استفاده کرد چون خون را غلیظ می‌کند.سبزیجاتی مثل کرفس و اسفناج یا غذاهایی حاوی کشک مانند کشک بادمجان و خشکباری مانند پسته و خرما هم بسیار خونساز هستند. 




 
گردآوری توسط بخش مقالات پزشکی و بهداشتی سایت آکاایران
تبلیغات