.

آکاایران: سناریوهای احتمالی آمریکا برای ایران

سناریوهای احتمالی آمریکا برای ایران

آکاایران: سناریوهای احتمالی آمریکا برای ایران

نگاه کاسبکارانه و تجاری ترامپ به شرایط سیاسی جهان باعث می شود تا همواره به دنبال ارزان ترین راه برای تحقق اهداف خود باشد و به طور حتم از نگاه او گفت وگو و فشار دیپلماتیک می تواند ارزان ترین راهکار برای رسیدن به خواسته هایش باشد. اما آیا این گفت وگو امکان شکل گیری به صورتی که با رهبر کره شمالی شاهد آن بودیم، دارد؟

به گزارش اعتمادآنلاین، ساعاتی قبل از اجرایی شدن تحریم های آمریکا علیه ایران، یک مسئول آمریکایی مدعی شد هدف از این تحریم ها تعدیل رفتار نظام ایران است و ما به دنبال سرنگونی نظام نیستیم! ناتان تک، سخنگوی عرب زبان وزارت خارجه آمریکا در تازه ترین اظهارنظرش گفت: تحریم های نوین آمریکا علیه ایران با هدف مجبور کردن این کشور جهت نشستن مجدد پشت میز مذاکره است.

 

چرا باید در لحظاتی که دولت ترامپ فشارهای خود را بر جمهوری اسلامی ایران افزایش می دهد، چنین جملاتی از سوی مسئولین ایالات متحده گفته شود؟ آیا این جملات برای مصرف رسانه ای و پنهان کردن خصومت کاخ سفید علیه ایران است یا آنکه ترامپ و مشاورانش همچنان به گفت وگو با تهران چشم امید دارند؟ چرا ترامپ باید با آن پیشینه خصومت طلبی خود علیه تمامی دنیا، در طی چند روز گذشته و در عین رفتارهای دشمنانه علیه ایران داعیه آمادگی برای گفت وگو با مسئولین ایرانی داشته باشد؟

 

به اعتقاد کارشناسان عرب با توجه به پیشینه و نوع روابط حاکم در گفتمان بین دو طرف، واشنگتن برای تعامل با جمهوری اسلامی ایران چهار گزینه پیش روی خود می بیند، چهار گزینه ای که از یک سو در چارچوب تهدیدهای مکرر و عربده کشی های شنیده شده از کاخ سفید و از سوی دیگر با آمادگی جامعه آمریکا برای برگزاری انتخابات میان دوره ای کنگره، هر روز دامنه مانور را برای ترامپ در این پرونده خاص کمتر می کند.

 

خروج ماجراجویانه ترامپ از برجام و افزایش شتاب رفتارهای خصومت آمیزش علیه جمهوری اسلامی ایران و نیز حمایت علنی و قاطعش از رویکرد اسرائیلی در تعامل با ایران، همه و همه دست به دست هم داد تا او خود را مجبور به تصمیم گیری در مورد انتخاب یکی از گزینه های جنگ مستقیم، جنگ نیابتی، فشار اقتصادی برای ایجاد تزلزل اجتماعی داخلی و یا گفت وگو و فشار دیپلماتیک برای رسیدن به یک خواسته یعنی دستیابی به توافق هسته ای نوین بداند.

 

جنگ مستقیم

گزینه اول با توجه به تجربه های تلخ ارتش آمریکا در منطقه، حداقل از دو جنگ اخیر در افغانستان و عراق و نیز استراتژی سود و زیان اقتصادی که ترامپ از بدو ورود به کاخ سفید در دستور کار خود قرار داده و نیز اطلاعات و گزارش های پیش روی سیاستگذاران آمریکا در رابطه با توانمندی های نظامی جمهوری اسلامی ایران احتمال تحقق کمرنگی داشته و این مسئله از سخنان مسئولین عالی رتبه آمریکایی هم مشهود است.

 

جنگ نیابتی

گرچه آمریکا تلاش می کند تا با تشکیل ناتوی عربی این گزینه را هم احیا کرده و به عنوان یکی از احتمالات  تقابل خود با جمهوری اسلامی ایران در اختیار بگیرد اما شکست های متوالی ائتلاف عربی به رهبری عربستان و امارات متحده عربی در یمن یا حداقل ناکامی در مقابله با عقب افتاده ترین کشور عربی، سیاستگذاران آمریکایی را چندان به موفقیت تقابل نظامی بین ناتوی عربی یا به تعبیری واضح تر ناتوی عربستانی با جمهوری اسلامی ایران امیدوار نکند، آن هم در حالی که جنگ منطقه ای که با میدان داری داعش از چند سال پیش در منطقه آغاز شده بود نیز آخرین نفس های خود را می کشد و فاصله چندانی با پایان خود چه در عراق و چه در سوریه نداشته و شرط بندی صورت گرفته در این چارچوب نیز با توجه به موضع جوامع منطقه نسبت به آن روی اسب بازنده خواهد بود.

 

فشار داخلی به نظام

به کارگیری مجازات های اقتصادی به عنوان یکی از حربه های اقدام از راه دور از گزینه های مورد علاقه ترامپ محسوب می شود، به نحوی که امروز تقریبا واشنگتن این راهبرد را علیه تمامی کشورهای جهان، چه دوست و چه دشمن، اعمال کرده و از اتحادیه اروپا با اعمال تعرفه های اقتصادی تا چین و روسیه و دست آخر ترکیه شاهد انجام چنین امری هستیم، گویی که برای هر یک از کشورهای جهان (به جز اسرائیل) یک پرونده روی میز این سیاستمدار تاجرپیشه قرار دارد. اما آیا تحریم های اقتصادی واقعا ایران را همانند کره شمالی به میز مذاکره برای تحقق گزینه چهارم سوق خواهد داد؟

 

آنچه که تحلیلگران و کارشناسان امور منطقه به ویژه کارشناسان عرب در مورد آن اتفاق نظر دارند این است که ایران، عراق صدام حسین یا کره شمالی و یا حتی لیبی معمر قذافی نیست. شرایط ایران به شدت با شرایط این کشورها متفاوت است. عراق بعد از جنگ اول خلیج فارس در انزوای کامل جهانی به سر می برد و لیبی نیز به دلیل رفتارهای نامتعادل رهبرش چندان جایگاهی در محیط پیرامونی و جامعه جهانی نداشت.

 

این در حالی است که کره شمالی هم وضعیتی متفاوت داشته و این کشور هم اکنون از انزوای شبه کاملی در جهان رنج می برد  و تنها با چین و روسیه روابط شبه کاملی داشته است. اما ایران همچنان از روابط نسبتا عالی با اروپا حتی بعد از خروج ترامپ از برجام بهره مند است، آن هم در حالی که با بسیاری از کشورهای همسایه خود روابطی فراتر از عالی دارد.

 

از این رو صرف نظر از جو روانی شدیدی که این تحریم ها می تواند بر جامعه ایران وارد کند، وضعیت ایران هرگز با شرایط کره شمالی یا دو کشور دیگر قابل قیاس نیست و تصور نمی شود ایران نتواند (هر چند با دشواری های بیشتر) راهکارهایی برای مقابله با فشارهای اقتصادی آمریکا بیابد.

 

فشار برای گفت وگو جهت توافق هسته ای نوین

به گفته کارشناسان تمامی تلاش های صورت گرفته توسط دولت آمریکا و اقداماتش چه خصمانه و چه آشتی جویانه همگی برای رسیدن به یک نقطه خاص انجام می شود.

 

به گفته کارشناسان عرب رئیس جمهور آمریکا از لحظه ای که خروج خود را از برجام اعلام کرد صرفا به دنبال راهکاری برای دستیابی به آنچه او توافق خوب با ایران توصیف می کند، بود و هر آنچه را در چنته داشت برای تحقق این امر به کاربسته و خواهد بست تا ایرانی ها را به میز مذاکره بکشاند.

 

نگاه کاسبکارانه و تجاری ترامپ به شرایط سیاسی جهان باعث می شود تا همواره به دنبال ارزان ترین راه برای تحقق اهداف خود باشد و به طور حتم از نگاه او گفت وگو و فشار دیپلماتیک می تواند ارزان ترین راهکار برای رسیدن به خواسته هایش باشد. اما آیا این گفت وگو امکان شکل گیری به صورتی که با رهبر کره شمالی شاهد آن بودیم، دارد؟ به اعتقاد کارشناسان، برای واشنگتن امکان کپی برداری الگوی کره شمالی در مورد ایران حتی در این مورد خاص هم موجود نیست.

 

گرچه چنین اقدامی به ویژه وقتی زیر چتر گفت وگوهای مستقیم رهبران دو کشور بازاریابی شود، مورد حمایت طیف وسیعی از جامعه جهانی  قرار می گیرد و حتی برخی از رسانه ها از تبدیل شدن این گفت وگو به سنگ بنای حل وفصل تمامی مشکلات خاورمیانه سخن به میان می آورند، اما به هر روی با توجه به باقی ماندن اتحادیه اروپا به عنوان بخشی از بلوک غرب در برجام و ادامه مراودات سیاسی و ایضا تا حدودی اقتصادی با ایران، احتمال یافتن گزینه هایی را برای نزدیک کردن نظرات دو طرف به رغم تمامی نگرانی های تهران از بدعهدی های واشنگتن، در آینده ای نه چندان دور افزایش می دهد، راهکاری که اگر چه ممکن است اهداف آمریکا را برای تحقق رایگان تمامی خواسته هایش محقق نسازد، اما آبروی مستاجران فعلی کاخ سفید را حفظ و شاید ترامپ را برای چهار سال بعدی هم رئیس جمهور آمریکا باقی نگه دارد.

 

سیدعماد حسینی

 

.

منبع : sarpoosh.com

تبلیغات