.

آکاایران: کیانوش راد: آفت کشور عدم اعتماد مردم به مسئولان است

کیانوش راد: آفت کشور عدم اعتماد مردم به مسئولان است

آکاایران: کیانوش راد: آفت کشور عدم اعتماد مردم به مسئولان است

نارضایتی های اجتماعی چندی است بالاگرفته و به اعتراض خیابانی مردم بدل شده است. گرچه بسیاری این اعتراضات را ناشی از وضع بغرنج اقتصادی و معیشتی مردم می دانند، اما بسیاری نیز فساد های موجود در سیستم اقتصادی و اداری و تبعیض در جامعه را دلیل اصلی اعتراضات مردم می دانند. با این حال و با علم به قصور دولت به اندازه خود در مشکلات اخیر، اما تمام مشکلات از جانب دولت نیست و تحلیلگران نیز بر این باورند که متغیرهای دیگری نیز در این زمینه موثر هستند. گویا برای مقابله با فساد در سطوح مختلف، ژن های خوب، آقازاده ها و خروج از مشکلات اقتصادی و معیشتی که جامعه با آن مواجه است باید عزمی پدید آید تا جلوی این مسائل گرفته شود.

 

به وضوح نشان داده شده که دولت به تنهایی قادر به رفع این مشکل نیست، البته نه این دولت که هر دولت دیگری هم بود وضعی این چنین داشت پس باید همه کمک کنند و هدفشان نیز باید حل مشکلات کشور و حفظ ایران باشد. با این وجود بازهم برخی دلواپسان درصدند که از شریط موجود استفاده کنند و ماهی خود را صید کنند و رئیس جمهور را به چالش بکشند. خوب است این افراد که خود را به ظاهر به خواب زده اند بدانند که اکنون هرگونه تخریب دولت تخریب پایه های نظام را به همراه دارد و این مطلبی است که در کلام بزرگان نیز ساری و جاری است.

 

از این جهت همه باید در راستای حل مشکلات کشور قدم بردارند که مشکلات اجتماعی و اقتصادی به بحران سیاسی و سپس امنیتی بدل نشود که سخت بتوان با آن مواجه شد. برای بررسی اعتراضات اخیر جامعه به مشکلات اقتصادی، تخریب دولت و راهکارهای خروج از وضع موجود« آرمان» با محمد کیانوش راد فعال سیاسی اصلاح طلب و نماینده سابق مجلس به گفت وگو پرداخته است که می خوانید.

 

در شرایط فعلی که جامعه با مشکلات و تنگناهای اقتصادی بسیاری مواجه است بسیاری راه خروج از بحران را وحدت و انسجام ملی تعریف می کنند، اما برخی صرفا دولت را مقصر قلمداد می کنند؛ به نظر شما در اتفاقات اخیر صرفا دولت مقصر بوده یا سایر نهادها نیز دخیل هستند؟

بروز و ظهور مشکلاتی که امروز ما شاهد آن هستیم فاقد شک معلول مجموعه تصمیمات و عملکردی است که از ابتدای انقلاب تا کنون مجموعه مسئولان با سهم کمتر یا بیشتر در آن شراکت داشته اند. به تعبیری مشکلاتی ساختاری به لحاظ حقیقی و حقوقی وجود داشته که توأمان وضعیت نابسامانی های امروز را به وجود آورده است. هنگامی که از ساختارهای حقیقی و حقوقی سخن می گوییم به معنای آن است که دولت ها، نظام سیاسی و روابط نامناسب اجتماعی از ابتدا به گونه ای بوده که امروز ما مجموعه آن را شاهد هستیم.

 

وجود جامعه ضعیف مدنی که نهادهای داوطلبانه و احزاب سیاسی در آن ضعیف است و دولت ها نیز در تضعیف آن بیش و کم نقش داشته اند موجب شده تا هنگامی که مردم ناراضی اند و نسبت به برخی از سیاست ها اعتراض دارند فاقد آنکه از سازوکارهای شناخته شده در جوامع پیشرفته مثل نمایندگی کردن این اعتراضات توسط احزاب و گروه های سیاسی استفاده شود، این اعتراضات خود را به صورتی رها شده و بی برنامه در کف خیابان ها نشان می دهد. اعتراضات نسبت به سیاست ها در همه جای جهان وجود دارد، اما هنگامی که نهادهای توانمند سیاسی و احزاب وجود نداشته باشند قاعدتا گفت وگوی معترضان با دولت نیز به بن بست خواهد رسید.

 

از سوی دیگر در سطح حکومت و دولت با ساختارهایی مواجه بوده ایم که در خنثی سازی یکدیگر نقش تعیین کننده داشته اند. به این معنا که نوعی خودمختاری ساختاری و عملکردی را شاهد هستیم و ساختارهای حقوقی به گونه ای نه در جهت هم افزایی بلکه در جهت واگرایی و کاهش قدرت ساختار دیگر وارد عمل شده اند. بدین ترتیب نمی توان دولت فعلی را تنها مقصر برخی از نارسایی ها قلمداد نمود و برخورد با دولت فعلی، برخوردی سیاسی و جناحی و برای تسویه حساب با دولت میانه رو حسن روحانی تلقی می شود. در دولت اقای احمدی نژاد که ۸ سال قدرت کشور کاملا در دست یک جناح سیاسی بود بازهم شاهد آن بودیم که مشکلات و مسائل حل نشد و همه شعارهایی که دولت آقای احمدی نژاد در فقر و فساد و تبعیض می داد خود به عنوان یکی از اصلی ترین تولید کنندگان فقر و فساد و تبعیض مطرح شد.

 

به نظر شما دولت می تواند در حل مشکلات به تنهایی موفق شود یا باید عزمی کلی در کشور برای تغییر وجود داشته باشد؟

به اعتقاد من ساختار فعلی نظام سیاسی ما نیاز به یک جراحی اساسی دارد. اگر از سخن گروه هایی که معتقد به نیاز به ثمر نشاندن اصلاحات در ساختار سیاسی فعلی یا کسانی که معتقدند ساختار سیاسی فعلی پاسخگوی اصلاحات نخواهد بود بگذریم و این بحث را به زمان دیگری موکول کنیم، اما در این مساله که برای برخورد با فساد های گوناگون اقتصادی و حل بسیاری از معضلات در سیاست خارجی و ایجاد رونق اقتصادی در کشور ما نیازمند جراحی عظیم در داخل نظام سیاسی هستیم هیچ شک و تردیدی وجود نخواهد داشت. به اعتقاد من آقای حسن روحانی در مجلس باید با صراحت و صداقت و شجاعت مشکلات اساسی فعلی کشور را مطرح کند. اگرچه فرض حذف آقای روحانی فرضی محال است، اما حتی با فرض در نظر گرفتن چنین فرض محالی آقای روحانی باید با صراحت مشکلات موجود را ولو با عنوان حذف خود مطرح کند.

 

با توجه به اینکه سال گذشته شاهد اعتراضاتی در برخی شهرها بودیم و اکنون نیز برخی اعتراضات نسبت به مشکلات جامعه وجود دارد به نظر شما چگونه رفتاری باید با معترضان داشت که این اعتراضات روبه شعارهای ساختارشکنانه نرود؟

به نظر من احزاب سیاسی، دولت و نظام در این جهت وظیفه مشترکی دارند. احزاب سیاسی می بایستی نسبت به مطالباتی که در فضای سیاسی کشور مطرح شده حساس باشند. البته شعارهای براندازانه یا اقدامات تخریب گرایانه و رفتار غیرقانونی به هیچ عنوان نه تنها مورد حمایت قرار نمی گیرد بلکه باید نسبت به توضیح این مطلب که چنین رفتاری به وضعیت بهتری منجر نخواهد شد اقدام نمود. دولت باید در جهت دسته بندی کردن مشکلات و مطالبات اعتراضی مردم پاسخگو باشد. من لازم می دانم به صراحت به عنوان یک هشدار بگویم که اگر پاسخ مناسبی به مطالبات داده نشود، تحولات اجتماعی دامنه بیشتری خواهد گرفت و خارج از پیش بینی های جامعه شناسان و سیاستمداران پیش خواهد رفت. اعتراضاتی که بعضا شاهد آن هستیم انباشت مطالباتی است که تاکنون وجود داشته و بارها تاکید شده که مسائل اعتراضی مردم ریشه در مسائل متعددی دارد.

 

سبک زندگی مردم و برخوردهایی که ما امروز شاهد هستیم آرام آرام به نوعی مواجهه میان برخی از گروه های اجتماعی تبدیل شده و مسئولان نیز نسبت به این موضوع اگرچه به آگاهی هایی دست پیدا کرده، اما همچنان نسبت به تداوم رویه گذشته در برخورد با سبک های مختلف زندگی مردم اصرار وجود دارد. به هر حال مجموعه ای از شرایط در فضای فعلی موجب شده تا ما شاهد چنین تحرکات و نارضایتی هایی باشیم. به اعتقاد من با یک جراحی بزرگ و تغییر در برخی از سیاست ها می توان بر مشکلات فعلی فائق آمد. آنچه که بعضا در شعارهای مردم شاهد هستیم تعلق و دلبستگی آنها به ایران و تمامیت ارضی آن است.

 

در این راستا باید اولا همه مسئولان و فعالان سیاسی بدین نکته برسیم که وظیفه اولیه و اصلی ما حفظ ایران و منافع ملی ایران است. اگر مردم چنین احساسی نمایند که همگان برای حفظ ایران دغدغه مند و در تلاش هستند و برخی از اولویت های خارجی جای اولویت های داخلی را نگرفته است در آن هنگام مردم آرامش بیشتری در این خصوص خواهند یافت. نکته دوم که اساسی به نظر می آید آن است که برای حل معضلات فعلی کشور راه حل های گوناگونی پیشنهاد می شود، اما در نگاهی دقیق تر شاهد آن هستیم که مشکلات خود را به عنوان کلافی سردرگم نشان می دهد و هر پیشنهادی با وجود مشکلات دیگری در ساختار دیگر خنثی می شود.

 

به نظر می رسد اگر همه مسئولان کشوری از مقامات عالیه تا ساده ترین کارمند یک اداره بر اجرای فاقد تعارف و فاقد رودربایستی قانون تکیه کنند و همگان اعلام کنند که تنها به قانون عمل خواهیم نمود حتی اگر قوانین در برخی از جاها با نواقص و کاستی هایی رو به رو باشد فصل جدیدی را از برخورد با فسادها، آقازاده ها، ژن های خوب مشاهده خواهیم کرد. یکی از اصلی ترین اشکالات رژیم سابق وجود بحث هزار فامیل بود که امروز نیز شاهد آن هستیم و شاید همین امر موجب شده تا شاهد چنین فساد های گسترده و روابط ناسالمی باشیم. اگر همه مسئولان و نخبه های سیاسی، از هر گروه و هر دسته و مقامی در استخدام ها، ثبت سفارش ها و بستن مزایده ها و مناقصه ها تنها قوانین را اجرا کنند بخش عمده ای از فسادهای موجود کاسته خواهد شد.

 

بسیاری از نهادها که اصولا وظیفه اولیه آنها فعالیت اقتصادی نیست باید دست از فعالیت اقتصادی بردارند و این فعالیت ها تحت چارچوب های قانونی به مردم سپرده شود. به نظر می آید که بخشی از آلام مردم تسکین خواهد یافت. اجرای قانون نه تنها برای دولت بلکه برای دستگاه قضا نیز در اولویت است. دستگاه قضائی مستقل شرط ایجاد توسعه در کشور است. بسیاری از کشور ها که به توسعه دست یافتند اجرای قانون در سطح اجرایی و در سطح قوه قضائیه مستقل آنها هدف اولی و اصلی آنها بوده است. در صورت چنین اقداماتی می توانیم شاهد باشیم همه چیز مجددا بر مدار قانون بازگردد. باید دوره دورزدن قانون را پشت سر بگذاریم و ناگزیریم در نظام تثبیت شده سیاسی تنها و به صورت شفاف به اجرای قانون در همه سطوح تصمیم گیری مبادرت کنیم.

 

با توجه به این مسائل به نظر شما تغییرات در دولت تاثیری در این روند خواهد داشت و اساسا دولت منشأ تاثیر است یا خیر؟

تغییر فعلی برخی از بخش ها در دولت مثل تغییر یک مربی در تیم فوتبال است که می تواند بعضا انرژی، روحیه و امید جدیدی را ایجاد کند، اما اگر تیم؛ تیم فشلی باشد و ساختارهای مدیریتش آسیب دیده باشد با بهترین افراد نیز نمی تواند کاری از پیش برد. آنچه که اهمیت دارد و اساسی است ایجاد جراحی بزرگ در ساختار سیاسی، اقتصادی و اجرایی کشور است.

 

اگر آقای روحانی بخواهد کاری اساسی برای کشور انجام دهد باید این اقدام را با همراهی سایر قسمت های نظام انجام دهد. دولت به تنهایی قادر به انجام کاری اساسی و تعیین کننده نیست. نه تنها این دولت چنین قدرتی را نداشته و نخواهد داشت بلکه دولت احمدی نژاد، رئیس دولت اصلاحات، مرحوم آیت ا... هاشمی و دولت های قبلی نیز فاقد چنین قدرتی بودند.

 

پس این مساله گویای آن است که مشکل فقط در قوه مجریه و هیأت اجرایی دولت نیست. مجموعه ای از شرایط در کشور باید نسبت به چند اصل اساسی از جمله اولویت دادن به ایران و اجرای قانون هم داستان شوند تا بتوان انتظار تغییرات اساسی و زیربنایی در کشور داشت. در همه جای جهان توسعه هنگامی اتفاق می افتد که نخبگان از چپ و راست، اصولگرا یا اصلاح طلب، تندرو یا کندرو نسبت به یکی دو اصل اساسی به اجماع نهایی رسیده باشند. اختلاف، رقابت و منازعه در میان احزاب و گروه های سیاسی ذیل اصول اساسی و کلی مورد اجماع همگی نخبگان نه تنها اشکالی ندارد بلکه می تواند تحرک زا و نشاط آفرین باشد.

 

مهم آن است که همه مسئولان در سطوح مختلف اولویت ایران و اولویت اجرای قانون را به عنوان دو اصل اساسی اعلام نمایند. پس از آن می توان شاهد برخورد با رشوه گیران، فاسدان اقتصادی، زدوبند کنندگان سیاسی، ممانعت از سوءاستفاده های آقازاده ها و ژن های خوب و سایر مواردی که امروز مردم معترض آن هستند بود. مردم اعتماد خود را حتی به سیاسیون از دست داده اند و این بدترین آفتی است که در جامعه ای مردم به نخبگان سیاسی خود اعتماد نکنند. بی اعتمادی به مسئولان ریشه بسیاری از آفت هایی است که می تواند در آینده ما را با چالش های اساسی تری مواجه سازد.

 

بسیاری معتقدند که بحث سوال از رئیس جمهور آبشخور سیاسی دارد و با اینکه سوال از رئیس جمهور حق نمایندگان است، اما برخی دلواپسان در مجلس از این ابزار با اهداف و مقاصد دیگری استفاده می کنند. ارزیابی شما از این مساله چیست؟

ما در فضای سیاسی البته باید متوجه انگیزه های طراحان سوال باشیم. شکی نیست که برخی فکر می کنند به زمین زدن دولت آقای روحانی بدین معناست که جریان سیاسی آنها از مقبولیت بیشتری نزد مردم برخوردار خواهد شد. امروز همه مردم می دانند که به رغم مشکلات و مسائلی که در دولت روحانی وجود دارد اگر اصولگرایان بر سر کار می آمدند فجایعی که به لحاظ اقتصادی و امنیتی در کشور رخ می داد بسیاربسیار بدتر از شرایط فعلی بود.

 

دلواپسان با فرار به جلو و با طرح برخورد با رئیس جمهور فکر می کنند مردم به سوی آنان بازخواهند گشت. برخی از افشاگری هایی که در چند روز گذشته بعضی دلواپسان مجلس نسبت به برخی از دوستان خود انجام دادند حکایت از عمق فاجعه و فساد مالی در جریان دلواپس اصولگرایان دارد، اما همه این سخنان به معنای آن نیست که ما از طرح سوال از رئیس جمهور در مجلس نگران باشیم.

 

من خاطرم هست که حتی در مجلس ششم نیز هنگامی که برخی از نمایندگان قصد سوال از رئیس جمهور را داشتند گویی یک مساله حیثیتی پیش آمده بود و همه در تکاپو بودند تا نمایندگان را از طرح سوال از رئیس دولت اصلاحات منصرف کنند. به اعتقاد من در شرایط فعلی این مساله اگرچه ممکن است با نیت سیاسی دلواپسان شکل گرفته باشد، اما می تواند فرصت خوبی برای آقای روحانی در جهت طرح مسائل و مشکلات موجود کشور باشد.

 

رئیس جمهور باید صریح و روشن مشکلات را در مجلس عنوان کند، اگر آقای روحانی همراهی مردم را می طلبد ناگزیر از آن است که با شفافیت نسبت به مشکلات موجود سخن بگوید. حتی آن بخش هایی که دولت در انجام آن دچار تقصیر یا قصور بوده را اعلام کند و با همفکری بخش های مختلف تصمیم گیر راه برون رفت درستی را در شرایط فعلی پیشنهاد دهد.

 

اخیرا مطرح شده که حزب رهروان تا ماه آینده در فضای سیاسی کشور اعلام موجودیت خواهد کرد برخی از این حزب به عنوان حزبی برای ایجاد جریان سوم کشور یاد می کنند؛ به نظر شما این حزب می تواند جریان میانه رو را در جامعه ایجاد کند و مثل سایر جریانات دارای وزن سیاسی باشد؟

من معتقدم که این حزب نخست باید پس از اعلام موجودیت اعلام مواضع کند که رهرو چه کسی است؟ رهرو حقیقت و آزادی یا رهرو جناح و تفکر خاصی است. از این رو در وهله اول باید رهرو چه کس یا چه چیزی بودن را اعلام نماید. ثانیا احزاب خود نمی توانند جایگاه خود را به عنوان جناح اول دوم یا سوم تعیین کنند بلکه این پایگاه اجتماعی یک حزب است که می تواند جایگاه سیاسی قابل توجهی را برای آن حزب ایجاد کند. از طرف دیگر جریان سوم امروز در جامعه ما وجود دارد. ما دو جریان اصلی اصلاح طلب و اصولگرا را داریم و جریان سومی که تحت عنوان اعتدالگرایان شکل گرفته و بیش و کم در حول و حوش آقای روحانی امروزه متعین گردیده است.

 

البته احزاب مختلف دیگری نیز هستند و احزاب اسمی کم نیستند، خوب حزب رهروان نیز می تواند به عنوان یکی دیگر از احزاب مطرح باشد. پایگاه اجتماعی حزب به مواضع حزب و افراد شاخص و تاثیرگذاری که در درون آن حزب خواهند بود شناخته و تعیین خواهد شد نه صرف آنکه ما خود را به عنوان حزب پیش رو یا حزب برتر یا سوم بخواهیم مطرح کنیم. به نظر من در مجموع برای تقویت جامعه مدنی در ایران از هر تشکیلاتی که بتواند برای تجمیع دیدگاه ها و مواضع در حول و حوش یک جریان فکری کمک کند باید استقبال کرد. به همین دلیل باید از حزب رهروان نیز استقبال نمود و برای آنها آرزوی موفقیت و ثاثیرگذاری در فضای سیاسی ایران داشت.

 

حمید شجاعی

 

 

a​rmandaily.‎​ir
.

منبع : sarpoosh.com

تبلیغات