.

آکاایران: تنگه باب المندب؛ ضروری برای ایران یا عربستان؟

تنگه باب المندب؛ ضروری برای ایران یا عربستان؟

آکاایران: تنگه باب المندب؛ ضروری برای ایران یا عربستان؟

حمله موشکی اخیر حوثی ها به یک نفت کش عربستان در دریای سرخ و توقف کوتاه مدت صادرات نفت این کشور از راه تنگه باب المندب و تهدید ایران به بستن تنگه هرمز، بار دیگر تمامی نگاه ها را به این گذرگاه آبی دارای اهمیت سیاسی و اقتصادی پیوند زد. 

 

تنگه باب المندب که میان دو کشور جیبوتی و یمن قرار دارد و دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می کند، از مهم ترین مسیرهای صادرات نفت تولیدشده در غرب عربستان به شمار می آید. به باور آگاهان سیاسی، حوادثی از این دست نه تنها پای بازی گردانان بین المللی را به این منطقه باز خواهد کرد و این حضور آبستن کشمکش های شدید در منطقه می شود، بلکه هرکدام از آنها درصدد دستیابی به برگ های برنده برمی آیند. 

 

حال پرسش چرایی اهمیت گذرگاه باب المندب با عرض ٣٠ کیلومتر صرف نظر از گزینه اقتصادی برای ایران و عربستان به عنوان دو بازیگر فعال منطقه ای مطرح است.

 

بر اساس ارزیابی های اداره انرژی آمریکا در سال ۲۰۱۳، مقدار نفتی که روزانه از این تنگه عبور کرد، حدود سه میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه بود که این رقم معادل شش درصد تجارت نفت جهانی به شمار می آید. 

 

ازهمین رو مسدودشدن این تنگه مانع رسیدن نفت کش ها از کشورهای حوزه خلیج فارس به کانال سوئز و انتقال نفت از دریای سرخ به مدیترانه و بازارهای اروپایی و آمریکایی خواهد شد. کسانی که از این وضعیت متضرر خواهند شد در درجه نخست کشورهای حاشیه خلیج فارس و به عبارت بهتر عربستان خواهند بود که در سال های اخیر تلاش کرد تا با ائتلاف با سایر متحدانش علیه یمن از روز مبادای تسلط صنعا بر باب المندب جلوگیری کند. 

 

به نوشته روزنامه الحیات چاپ لندن، سال ها جنگ در یمن باعث شده تا نام ایران با نام جیبوتی به عنوان یکی از کشورهای کمترشناخته شده که از قضا در ساحل تنگه باب المندب واقع شده بر سر زبان ها بیفتد که سال ها در این کشور مراودات نفتی ریاض را زیرنظر داشته باشد. بر اساس گزارش این روزنامه، جیبوتی مورد توجه بسیاری از قدرت های جهانی و منطقه ای، به ویژه ایران است که سعی می کنند از طریق اعطای کمک های نقدی و غیرنقدی، بتوانند در جیبوتی و تنگه باب المندب نفوذ کنند. 

 

از جمله این کمک ها می توان به اقدام ایران در ساختن ساختمان نوین پارلمان جیبوتی اشاره کرد که این ساختمان توسط مهندسان ایرانی و با هزینه دولت ایران ساخته و در سفر علی لاریجانی در سال ٩٣ به پایتخت جیبوتی افتتاح شد. از همین دست اقدامات اینکه ایران در سال ۱۳۸۷ از طریق بانک توسعه صادرات نیز وام ۱۰ میلیون دلاری به جیبوتی ارائه کرده بود. 

 

 این در حالی است که ریاض هم دست روی دست نگذاشته و به کشورهای مختلف پیشنهاد کرده در صورت مشارکت در جنگ یمن از کمک های مالی سعودی بهره مند می شوند. کشورهای سنگال، مالزی و جیبوتی نیز به ایران پشت کرده و مشارکت در جنگ یمن را با این شرایط پذیرفتند. 

 

در این میان جیبوتی ارتش بسیار ضعیفی دارد. کل ارتش این کشور کمتر از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دارد و قادر به مشارکت در هیچ عملیات نظامی ای نیست. به همین دلیل بود که دولت جیبوتی اعلام کرد مرزهای آبی و هوایی این کشور را برای جنگنده ها و کشتی های نظامی ائتلاف سعودی در جنگ یمن باز گذاشته تا از این طریق در عملیات یمن مشارکت داشته باشد. سوی دیگر این معادله سیاسی، کشتی های جنگی ارتش ایران بودند که در منطقه تنگه باب المندب مستقر شده و در بندر جیبوتی پهلو گرفته بودند. 

 

در ادامه این معمای منطقه ای و طبق نوشته روزنامه الشرق الاوسط، اسرائیل نیز در این بزنگاه تاریخی تلاش کرد روابط خود را با کشورهای غیرعربی ساحل دریای سرخ، به ویژه جیبوتی و اریتره تقویت کند. ازاین رو اقدام به تأسیس پایگاه نظامی در بندر مصوع اریتره کرد. مهم ترین پایگاه های این کشور در ساحل اریتره در دریای سرخ، پایگاه های رواجیات و مکهلاوی در نزدیکی مرز سودان هستند. اسرائیل همچنین برخی از جزیره های استراتژیک اریتره، واقع در نزدیکی ورودی جنوبی باب المندب را اجاره کرده است که مهم ترین آنها جزیره دهلک است که تل آویو در آن پایگاه دریایی ایجاد کرده است. 

 

از سوی دیگر و به گزارش روزنامه عکاظ چاپ عربستان، بسیاری از تحلیلگران بر این باور هستند که دلیل اصلی نگرانی عربستان سعودی از به قدرت رسیدن انصارالله در یمن، دراختیارگرفتن کنترل تنگه باب المندب توسط این جنبش یمنی بوده و هست، بنابراین تحلیلگران جنگ عربستان علیه یمن را نیز مانند اغلب جنگ هایی که در منطقه خاورمیانه ایجاد می شود، جنگی با محوریت نفت می دانند. ازاین رو، می توان گفت با فرسایشی شدن جنگ در یمن و موانع فراروی آل سعود در دستیابی به اهداف سیاسی تعیین شده، تسلط بر باب المندب، برگ برنده جنگ یمن خواهد بود، درحالی که ایران نیز نمی خواهد هژمونی خود را بر این گذرگاه به چالش بکشد.

 

آزاده بابایی نژاد

 

sharghdaily​.‎​ir
.

منبع : sarpoosh.com

تبلیغات