.

آکاایران: محمدرضا تاجیک:

امروز با پدیده ای به نام اصلاح طلبی فاقد اصلاح طلب مواجه هستیم

امروز با پدیده ای به نام اصلاح طلبی بدون اصلاح طلب مواجه هستیم

آکاایران: امروز با پدیده ای به نام اصلاح طلبی فاقد اصلاح طلب مواجه هستیم

امروز در میان جناح های سیاسی کشور، اصلاح طلبان بیش از هر جریان و جناح دیگری دچار آشفته حالی هستند. به طوری که این آشفته حالی برهیچ کسی پوشیده نیست؛ به نظر می رسد آنها بیش از هر مسئله ای از دو ناحیه مورد هجمه هستند. از یک سو، تحول خواهان برانداز، مقابله با اصلاح طلبان را در دستور کار دارند و از سوی دیگر اصولگرایان رادیکال هستد که با جریان اصلاح طلبی به مثابه آفتی جدی در عرصه سیاسی کشور برخورد می کنند.

 

پایگاه اجتماعی اصلاحات نیز سوالات بسیاری درباره حکومتی شدن اصلاح طلبی و عدم توجه به سرمایه های اجتماعی و جامعه مدنی از آن ها دارد. اصلاح طلبان به محافظه کاری متهم شده اند. برخی تحلیل گران بر این باورند که قدرت برای جریان اصلاح طلبی به مثابه هدف و نه وسیله، تعریف شده است. اما چرا اصلاحات با وجود ضرورت طرح اصلاح در اصلاحات همچنان مورد نقد و اعتراض از سوی بخشی از جامعه است؟ چگونه باید به نقدها پاسخ گفت و راه حل عملیاتی برون رفت از این وضعیت چیست؟ آیا اصلاح طلبان از سنجش مردم هم اکنون و در انتخابات پیش رو سربلند بیرون خواهند آمد؟

 

محمدرضا تاجیک از جمله چهره های جریان اصلاح طلبی است که می تواند پاسخ های درخور توجهی به این پرسش های پیش گفته داشته باشد. او در زمره افرادی قرار می گیرد که بر ضرورت اصلاحات درون گفتمانی و درون ساختاری تاکید می کند و می گوید ما باید به سراغ ساختن آدم های اصلاح طلب برویم و فقط در این شرایط است که می توان از طرح های پیشنهادی به درستی استفاده کرد. محمدرضا تاجیک در گفت وگو با «ابتکار» از رویکرد و نوع مواجهه اش با مسائل و رویدادهای جریان اصلاح طلبی می گوید.

 

شما بیش از هر کسی بر این مساله واقف هستید که اصلاح طلبان از جهات مختلفی مورد هجمه و حمله واقع شده اند و یکی از کلیدواژه هایی که در رابطه با آنها مطرح می شود این است که محافظه کاری پیشه کرده اند. آیا این مساله مورد قبول شماست؟ و اگر پاسختان مثبت است این ویژگی را به چه مساله ای مرتبط می دانید آیا محافظه کاری اصلاح طلبان به خلا تئوریک برمی گردد یا اشتباهی استراتژیک در انتخاب مسیر است؟

ما باید در ابتدا یک تفکیک جدی میان اصلاح طلبی و اصلاح طلبان داشته باشیم. زمانی سیدجمال گفته بود برای معرفی اسلام، نخست باید بگوییم که ما مسلمان نیستیم. من بر این تحلیل هستم که اگر می خواهیم اصلاح طلبی را معرفی کنیم باید بسیاری از اصلاح طلبان مرسوم بگویند که اصلاح طلب نیستند. کنش برخی از اصلاح طلبان و جریان اصلاحی هزینه های زیادی را برای جریان اصیل و تاریخی اصلاح طلبی به همراه داشت. تردیدی ندارم که هر راه برون رفتی از شرایط کنونی و هر راه تغییری در جامعه امروز و فردای ما فقط می تواند منش و روش اصلاح طلبی باشد و بس. باید بدانیم که دوران رادیکالیزم و شیوه های انقلابی به معنای حقیقی کلمه گذشته است و تنها با شیوه های اصلاحی و مدنی می توان یک جامعه را تغییر داد اما علت اینکه برخی از اصلاح طلبان از جریان اصلاح طلبی استفاده ابزاری داشتند قرار گرفتن آن ها در حوزه قدرت و سیاست است.

 

اینان جریان اصلاح طلبی را در پای اراده قدرت طلبی خود ذبح کردند. شما وقتی در بازی قدرت قرار می گیرید محافظه کار خواهید شد چون بازی قدرت قواعدی دارد که شما نمی توانید هم در این چرخه باشید و هم عقایدی رادیکال داشته باشید. نمی توانید درون بازی قدرت، نقاد هم باشید. شما نمی توانید درون یک بازی داوری بازی را با چالش مواجه کنید. وقتی درون بازی قرار گرفته اید قوانین را پذیرفته اید و این بازی، محافظه کاری طلب می کند.

 

جریان اصلاح طلبی در ماهیت، جریانی رادیکال نیست ولی جریانی نقاد است. اگر نقد را از جریان اصلاح طلبی بگیرید دیگر چیزی برای این جبهه باقی نمی ماند. بنابراین جریان اصلاح طلبی باید بتواند قدرت سیاست و اصحاب آن را پیوسته در بوته نقد قرار دهد. این نقد به جریان اصلاح طلبی حیات می دهد و پیوسته آن را شاداب نگه می دارد؛ این نقد جریان اصلاح طلبی را در افق معنایی ما به مثابه جریانی آلترناتیو و گفتمانی هژمونیک در حافظه های نسل جوان نگه می دارد. متاسفانه آنچه برخی از اصلاح طلبان در قدرت انجام می دهند به پای جریان اصلاحات نوشته می شود و ما شاهد این هستیم که جریان اصلاح طلبی توسط نسل جوان ما مورد بی مهری قرار می گیرد و کنش و واکنش و رفتار برخی از اصلاح طلبان معروف به پای جریان اصلاح طلبی نوشته می شود.

 

به رادیکالیسم اشاره کردید. دکتر علوی تبار در مورد راهکارهای برون رفت اصلاح طلبان از وضعیت موجود به این مساله اشاره کردند که ما در هدف می توانیم رادیکال شویم و در روش مرحله به مرحله پیش برویم. آیا چنین چیزی امکان پذیر است چرا که هدف، وسیله را می سازد و به آن جهت می دهد؟

من نمی دانم ایشان دقیقا چه گفته و مساله را از چه منظری مطرح کرده و منظور واقعی ایشان از رادیکال چیست؟ آیا منظور رادیکالیسم کور است یا یک حرکت جدی مورد توجه اوست. شاید منظور او داشتن اهداف ریشه ای بوده باشد. اگر به این معنا باشد طبیعی است که اصلاح طلبی همواره اهداف رادیکالی داشته است. تصحیح وضع موجود و تلطیف فضای سیاسی و توزیع قدرت و به یک معنا مدنی کردن کنش ها و واکنش های سیاسی مورد توجه اصلاح طلبی بوده است.

 

اینها حرکت هایی رادیکال و بنیادی بودند که به سیاست و جامعه و نظام آن معنا می دهند. ما می توانیم در تاکتیک به هر شکلی محافظه کار باشیم و آن بحثی دیگر است. اگر منظور ایشان حرکت آهسته و پیوسته باشد باید گفت جریان اصلاح طلبی همواره به همین صورت سعی در تغییر زیربناها و فرهنگ جامعه و مناسبت های سیاسی و اخلاق سیاسی و الهیات سیاسی بوده است تا جامعه به نظم و نظام مدنی و توسعه یافته ای برسد. اگر منظور این باشد من هم موافقم.

 

ما پیش از آدم اصلاح طلب عالم اصلاح طلبی ساخته ایم

علاوه بر راهکار تحلیلگرانی از این دست، یکی از ایرادات دیگری که بر اصلاح طلبان وارد می شود و در نامه صد نفره جوانان نیز مطرح شد رانت گرایی در میان اصلاح طلبان است. چطور می توان از این گرایش جلوگیری کرد چون یکی از سمبل های اصلاح طلبی مبارزه با فساد است در حالی که در این ساختار حتی برای بستن لیست ها، رانت حرف اول و آخر را می زند. برای رفع این عارضه چه باید کرد؟

من بارها گفته ام متاسفانه ما امروز با پدیده ای به نام اصلاح طلبی فاقد اصلاح طلب مواجه هستیم. مثل دموکراسی فاقد دموکرات، یا حزب فاقد عضو. اصلاح طلبی مقدم تر از اینکه یک رفتار سیاسی و سامان سیاسی، یک مشی و منش سیاسی باشد، یک خط و منش فرهنگی است. معنا و مفهوم این است که آن کسی که پرچم اصلاح طلبی را بر دوش می کشد پیشتر باید به فرهنگ اصلاح طلبی مزین و مسلح شده باشد.

 

فرهنگ اصلاح طلبی باید در او رسوب کرده باشد. فوکو اصطلاحی به کار می برد: اینکه یک گفتمان تبدیل به یک نوع پاراسیا شده باشد؛ آنچه می گوید بزید و آنچه می گوید در عمل و رفتار او نهادینه شده باشد. متاسفانه امروز بسیاری از کسانی که ادعای اصلاح طلبی دارند در دوران ماقبل اصلاح طلبی و مدنیت زندگی می کنند اما نظم زبانی و گفتمانی آنها به دوران مدنی مربوط است. این مساله تناقضی ایجاد کرده است: اصلاح طلبانی که از نقد حرف می زنند نقد را برنمی تابند و از گفت‏وگو حرف می زنند اما اهل گفت وگو نیستند، از نفی رانت گرایی در سطوح و زوایای مختلف حرف می زنند ولی از رانت گرایی پرهیز نمی کنند، که نقد قدرت و مناسبات حاشیه ای قدرت و سیاست دارند ولی وقتی خود در جایگاه قدرت قرار می گیرند همان می کنند که قبلا نفی می کردند.

 

آن چیزی که در نظم نمادین برخی از اصلاح طلبان مطرح می شود و می تواند از سوپردموکراسی تا سوپر جامعه مدنی مطرح شود، با قرار گرفتن در فضای قدرت به حاشیه رانده می شود و این شخص می تواند مستبد یا رانت خواری قاهر باشد. باید به سمتی رفت که نخست فرهنگ اصلاح طلبی نشر داده شود و بعد آدم‏هایی ساخته شود که اصلاح طلب باشند و بعد عالم اصلاح طلبی ساخته شود. ما پیش از آدم اصلاح طلب عالم اصلاح طلبی ساخته ایم فاقد اینکه اصلاح طلبی فرهنگ و تجربه شود به قول شاعر «ذات نایافته از هستی بخش کی تواند که شود هستی بخش» و ما با این مشکل مواجه هستیم.

 

اصلاحات به طراوت گفتمانی نیازمند است

در راهکارهای اشاره شده برای برون رفت از این وضعیت طرحی توسط آقای سعید حجاریان پیشنهاد شد، واکنش شما را در مخالفت با آن دیدیم. به نظر می رسد نگاه شما متکثر است و آقای حجاریان به عملکرد درست تشکیلاتی اشاره دارند، این موضوع را برای ما بشکافید؟

من مطلب آقای حجاریان را نخوانده ام و نمی دانم منظور او از سخت چیست؟ منظور از سخت می تواند این باشد که افراد شناخته شده اصلاح طلب را که از سابقون هستند در هسته مرکزی قرار بدهیم در واقع کسانی که به عنوان نخبگان جریان اصلاح طلبی مطرح هستند. اما چنانچه منظور درست کردن هسته ای باشد که اعم از نیروهای جوان یا قدیمی هستند در کنار هم هسته سختی را تشکیل بدهند و به مثابه مرکزیت جریان اصلاح طلبی بتوانند تصمیم بگیرند و عمل کنند. من با معنای دوم موافق هستم. چون نوعی سانترالیزم دموکراتیک خواهیم داشت.

 

ما باید نوعی سانترالیزم داشته باشیم و این سانترالیزم باید دموکراتیک باشد. به این معنی که مرکزیت با انتخاب و چرخش تغییر کند و ثابت نباشد و به نیروهای با طراوت و جوان و افرادی با فکر تازه مجال حضور دهد. با این حال اگر منظور بازگشت به افراد مطرح و بزرگان جریان اصلاح طلبی است و باید این هسته مرکزی با آنها و پیرامون آنها شکل بگیرد با آن مخالفم چرا که ما در شرایطی هستیم که به شدت به طراوت گفتمانی و طراوت اندیشه ورزی نیاز داریم.

 

انطباق جریان اصلاح طلبی با شرایط نوین این را می طلبد تا با نیروهای جوان هم فکری کنیم. باید نیروهای با تجربه را پاسداشت ولی اصلاح طلبی باید فرزند زمانه خود باشد و باید اجازه چرخش نخبگان و چرخش اندیشه و فکر داشته باشد و این امکان ندارد مگر اینکه در ورودی مرکزیت را باز بگذاریم تا نیروهای جوان وارد شوند.

 

پس شما سانترالیزم دموکراتیک را در کنار تکثر عقاید و افکار در نظر گرفته اید؟

سانترالیزم یعنی ما التزامی در پراکندگی داریم. جریان اصلاح طلب یک جریان ایدئولوژیک نیست بلکه یک جریان گفتمانی است. درون این جریان بازی های زبانی مختلف برپاست. آنها در کلیاتی با هم موافقند ولی لزوما کپی پیست هم نیستند و یکسان فکر نمی کنند؛ به تعبیر فوکو باید یک نوع التزام در فرآیند ایجاد کنند؛ به بیانی بهتر فضای وحدت در کثرت ایجاد شود. اصلاح طلبی دیگ جوش نیست که همه هویت ها و گرایش ها را درون آن خالی کنیم و یک نوع تفکر بیرون بیاید.

 

اصلاح طلبی مثل یک ظرف سالاد است باید تمایز این اقلام دیده شود. این تفاوت ها می توانند با همزیستی مسالمت آمیز در کنار هم قرار بگیرند و در کنار هم معنا پیدا کنند. ما باید تکلیف را مشخص کنیم آیا یک آش شعله قلمکار می خواهیم که همه اجزا در هم مستحیل شوند و یا به ظرف سالاد می اندیشیم که هم التزام دارد، هم سامان دارد و هم در درون خود کثرت و چندگانگی را پاس می دارد.

 

اصلاحات کثرت را پاس می دارد

آیا این به تعبیر شما سالاد باعث نشده در موضوعات مختلف کشور مواضع متفاوتی از اردوگاه اصلاح طلبی منتشر شود و این تشتت آرا بجای مفید بودن باعث سردرگمی مردم شده است؟

ما به حفظ کردن این کثرت می اندیشیم ولی باید یک مرکزیت یا سانترالیزم دموکراتیک داشته باشیم یعنی کمیته مرکزی با انتخاب بالا آمده و با رای براساس منش دموکراتیک دچار تشتت نشود. ما یک پادگان ایجاد نکرده ایم که هر کسی هر چیزی گفت باقی افراد باید پژواک صدا باشند و فقط تکرار کنند. ما کثرت را پاس می داریم، آنها با هم دیالوگ دارند و در نهایت به شیوه ای دموکراتیک رای گیری می شود و با اکثریت آرا درباره چیزی تصمیم گرفته و بقیه به نتایج آن تصمیم تن می دهند.

 

ضمیمه های اصلاح طلبی در دهه پنجم انقلاب چیست

در راستای نقد درون گفتمانی که شما بر آن تاکید دارید آقای خاتمی در پاسخ به نامه صد نفر جوان از تغییر ساختار اصلاحات صحبت کرد. آیا مشکل منتقدان، اصلاح ساختار است یا بازخوانی هویتی؟

آقای خاتمی دغدغه های گوناگونی دارند و در لایه ها و سطوح مختلف به قضیه نگاه می کنند. ایشان دغدغه گفتمانی دارند که گفتمان جریان اصلاحات در پنجمین دهه برای نسل جوان چه چیزی دارد و چه ضمیمه ای باید بخورد و چه واژگان و ایده های جدیدی به ساحت گفتمانی جریان اصلاح طلبی ورود کند. ایشان واقف است و هوشیارانه عمل می کند. ضمنا می دانند که ما به سامان تشکیلاتی متفاوتی احتیاج داریم.

 

سامانه های حزبی جوابگو نیستند و به سرعت به قبیله گرایی، محفل گرایی و پاتوق گرایی تبدیل می شوند و ایشان به این هم فکر می کنند. همچنین به شدت به چرخش نخبگان در سامانه اصلاح طلبی تاکید دارند. همچنین به این مساله که خود ایشان در شرایط کنونی چه کنش استراتژیکی باید دارا باشند. انشاا... فضایی که ایشان گشوده است با یک اراده جمعی همراه شود و در آینده در سطوحی که مد نظر اوست شاهد طراوت و فضایی متفاوت باشیم.

 

جدای از این مسائل، در توئیتر و توسط برخی از کنشگران مسائلی مطرح شده که قیاسی بین مهندس موسوی و آقای کروبی و آقای خاتمی صورت می گیرد و بر این نکته تاکید می شود که آقای خاتمی در چارچوب نظام حرکت می کنند و نظام خط قرمز ایشان است. این حرف ها چه منشایی دارد و به کجا می رسد؟

این رفتار یک شیطنت سیاسی برای ایجاد نوعی انشقاق سیاسی است. تلاش آقای خاتمی این بود که آقای موسوی را مطرح کند. آقای خاتمی تمام تلاش خود را کرد تا فضا را فراهم و آماده کند. او به مردم گفت یا من یا میرحسین. آقای موسوی در سال۸۸ بعد از سه جلسه مشترک اعلام آمادگی نکرد و آقای خاتمی حرکت انتخاباتی خود را شروع کرد و آن استقبال عظیم را در شیراز شاهد بودیم. بعد آقای میرحسین اعلام آمادگی کرد.

 

تمام مشاورین ایشان از آقای خاتمی خواستند که صحنه را ترک نکند ولی او گفت که با مردم حرف زده و گفته ام یا من یا میرحسین و آقای خاتمی با وجود آنکه حرکت خود را شروع کرده بود از صحنه کنار رفت. جدای از آن بحث قانون مطرح است؛ وقتی حرکتی مدنی در جامعه شروع می شود باید همه آن را پاس بداریم. نه آقای خاتمی و نه آقای میرحسین و نه آقای کروبی هرگز تلاش ندارند از چارچوب های قانونی پا فراتر بگذارند. آنها می خواهند در محدوده قانون عمل کنند و از این لحاظ نمی توان تمایزی بین این بزرگواران قائل شد و این قیاس درستی نیست هر کدام در جایگاه خود در مسیر دموکراتیزاسیون قابل احترامند و نباید توقعی مضاعف از هر یک داشت.

 

به سمت انتخابات برویم. دست و پای اصلاح طلبان همیشه با یک معضل بسته است: نظارت استصوابی! و آقای حجاریان گفته که اگر باز هم مثل قبل انتخابات آزاد نباشد و جمیع نخبگان رد صلاحیت شوند ترجیح می دهیم شرکت نکنیم. به عنوان یکی از تئوریسین های جریان اصلاح طلبی نظر شما در این مورد چیست؟

من ترجیح می دهم تصمیم گیری را به عهده هسته سخت بگذارم. وقتی قبل از تصمیم گیری دموکراتیک چیزی به این صورت انشا و دیکته می شود با منش اصلاح طلبی هم خوانی ندارد. ابتدا باید این هسته شکل بگیرد و با درایت خود شرایط را ارزیابی کند و عقل جمعی تصمیم بگیرد در این صورت همان، تاکتیک و استراتژی جریان اصلاح طلبی خواهد بود. درباره سهیم شدن یا نکردن در انتخابات باید دید منظور از انتخابات آزاد چیست؟ در فردایی که خود را از جریان انتخابات بیرون کشیدیم چه استراتژی خواهیم داشت و فردا جریان اصلاح طلبی با چه فضاهایی مواجه می شود؟ عقل جمعی و مرکزیت جریان اصلاح طلبی این موارد را محاسبه می کند و در نهایت به هر تجویزی برسد همان مورد، اجرایی خواهد شد.

 

اگر شرایط دوباره به همان منوال قبلی باشد تحریم انتخابات می تواند مثمرثمر باشد؟ چه بسا بسیاری از تحولخواهان از امروز بر طبل تحریم انتخابات بعدی می کوبند.

باید درباره شرایط خوب فکر کنیم. احساس من این نیست که شورای نگهبان خط قرمز خود را نسبت به اصلاح طلبان پررنگ تر کند. در شرایط خاص و شرایط بین المللی امروز حذف و طردهای وسیع اگر نه به صورت استراتژیک حتی به صورت تاکتیکی باید پوشانده شود. اگر امروز می بینید که به برخی از اصلاح طلبان فضای حضور در مجامعی داده می شود شاید برای ایجاد برخی روزنه هاست و دقت و برنامه ریزی پشت آن وجود دارد. من امروز نمی توانم درباره شرایطی که حادث خواهد شد حرف بزنم. اما در هر شرایطی جریان مرسوم به اصلاح طلبی که خود را در سیاست و قدرت تعریف کرده است و می خواهد در بازی قدرت باشد حضور خواهد داشت.

 

خط قرمزهای موجود هم درباره برخی از اصلاح طلبان است و هویت آنها چندان در جریان قدرت تعریف نمی شود آنها در قدرت حضور ندارند و تمایلی به این حضور ندارند. باید دید خطوط قرمز درباره جریان مرسوم اصلاح طلبی که خود جزئی از این بازی هستند پررنگ تر خواهد شد یا نه؟

 

به حوصله ای تاریخی احتیاج داریم

آیا حضور براندازان و تبلیغات آنها اساسا مایه نگرانی خواهد بود؟ آخرین پیمایش بعد از دی ماه گذشته نشان می دهد ۸/۵۹ درصد اصلاح تدریجی و ۱۳درصد اصلاح وضع موجود و ۲۷درصد تغییراتی بنیادین می خواستند. نظر شما دراین خصوص چیست؟

کسانی که پیرو مشی رادیکال هستند بسیار اندکند ولی صدای بلندی دارند و تلاش می کنند این صدا را صدای قالب جریان اصلاح طلبی نشان دهند. شخصا عقیده دارم دوران رادیکالیسم گذشته است. به تعبیری همه چیز را با هم خواستن فاقد فراهم کردن فضا ممکن نیست و اگر ممکن باشد مطلوب نیست. تاریخ ما به ما نشان می دهد هرگاه تغییرات ما به صورت رادیکال انجام شده است به سرعت به جای عدوی و نافی خود برگشته است بنابراین فقط حرکت های تاریخی که آهسته و پیوسته زیربناها را فراهم می کنند و در این فضا چیزی را کشت می کنند ماندگار خواهند شد.

 

اگر می خواهیم به تعبیر مرحوم شریعتی از صفر به صفر حرکت نکنیم و تاریخ ما به صورت دایره وار، سیکلی بسته نباشد و به تعبیر کاتوزیان از استبداد به آنارشی و از آنارشی به استبداد نرویم به حوصله ای تاریخی احتیاج داریم. در این باره باید عمیق تر کارکنیم. رادیکالیسم اینجا معنی پیدا می کند که ما به طور بنیادی در محل ستون های نظم دموکراتیک جامعه سیاستی اخلاقی را آهسته و پیوسته بنا کنیم. اگر نه به این چرخه معیوب تاریخی بازمی گردیم و از این استبداد به آن استبداد و از این آنارشی به آن آنارشی حرکت خواهیم کرد و این ره به جایی نمی برد.

 

اصلاحات باید خود را در آینه نقد ببیند

شما پیش از این در مصاحبه ای گفته اید که اصلاحات دچار اختگی و انفعال شده است. برای اراده جمعی به سمت تغییر چه باید کرد؟ چراکه همه از بایدها حرف می زنند ولی اراده جمعی هنوز دچار رخوت است؟

من پیش تر هم گفته ام. جریان اصلاحات نیز مثل هر جریان دیگری به یک درنگ نیاز دارد. باید خود را در آینه نقد ببیند و بداند که به عنوان یک جریان اصلاحی کجا چطور عمل کرده است. کجا مستبد بوده و کجا دموکراتیک عمل کرده، کجا گفتمانی بوده و کجا ایدئولوژیک عمل کرده است، کجا مدنی بوده و کجا خشونت آمیز و در کجا از اصلاح طلبی استفاده ابزاری کرده و در کجا به جای زایش فکری فرهنگ اصلاح طلبی کم آورده است؟ و در نهایت کجا اسیر ریسمان قدرت و ثروت و سیاست شده و مردم را فراموش کرده است. این درنگ نقادانه نشان می دهد آینده از او چه طلب خواهد کرد؟

 

باید حوالت تاریخی خود و حوالت فردا و پس فردای این جامعه را ببیند. اصلاحات با این رویکرد نقادانه تلاش کند تا روز و روزگار بهتری داشته باشد؛ تلاش کند تا روش و منش خود را با شرایط خود و تاریخ اکنون و فردا و آینده خود تطبیق دهد. تا بخشی از راهکار جامعه خود باشد و نه صرفا در برج عاج انتزاعی از رویای اندیشه حالی این و آن با جامعه حرف بزند. اصلاح طلبی باید نقش خود را در دفتر روزمره جامعه بنویسد و گفتمانی در دسترس که قابلیت استفاده داشته باشد. به طوری که بتوان به این عصا تکیه زد و با آن راه رفت، نه کلمات دلپذیر و فریبایی که نمی توان در جامعه به صورت عملی از آن استفاده کرد. در شرایط کنونی برای داشتن یک تفکر نقادانه و موثر باید خود را در سطوح مختلف به نقد گذاشت، مشکلات خود را ببینند و سعی کنند با رفع این مشکلات فضای بهتری را از خود به نمایش بگذارند.

 

فردای متفاوتی در انتظار اصلاح طلبان است

با توجه به نقدهای موجود جامعه آیا می توان امیدی برای اقبال دوباره جامعه نسبت به اصلاح طلبان داشت؟

جواب به این سوال سخت است با این حال فردای متفاوتی در انتظار ماست که لزوما پیوستی بر اکنون و گذشته ما ندارد. می تواند در جاهایی کاملا متفاوت جلوه کند و ما باید این فضا را درک کنیم و تلاش کنیم تا منطبق با شرایطی که چه بخواهیم و چه نخواهیم بر ما حادث خواهند شد، مهیای ورود به این شرایط باشیم. باید ساز و کار آن را فراهم کنیم و دچار یک نوع پرتاب شدگی نشویم و با این پرتاب از دنیایی دیگر سر در نیاوریم و دچار گمگشتگی و سرگشتگی نشویم؛ تا منطبق با شرایط باشیم شرایط اراده خود را بر ما تحمیل خواهد کرد.

 

برای اینکه بتوانیم رویکرد اصلاح طلبی خود را در آینده نیز داشته باشیم باید به صورت یک گفتمان فراگیر اجتماعی تشخیص بدهیم تغییراتی که در جامعه ما حادث می شود از چه نوعی هستند و فردای ما چگونه خواهد بود؟ یا به بیانی دیگر چشایی اجتماعی و سیاسی جامعه فردا به چه شکلی خواهد بود. باید تلاش کنیم فاقد انفعال این مسائل را فهم کنیم و مشقی بنویسیم که نسل آینده ما نیز آن را بخواند.

 

امید عبدالوهابی

 

ebtekarne​ws.‎​com
.

منبع : sarpoosh.com

تبلیغات