آموزش نجوم و اخترفیزیک مقدماتی: سیارات منظومه شمسی (2)

آکاایران: بیگ بنگ: همه سیارات در یک جهت و تقریباً در همان صفحه مدار زمین، خورشید را در حال چرخش هستند. این واقعیت به تنهایی کافی است که ما فرایند گیراندازی تصادفی را کنار بگذاریم (به قسمت اول مبحث مراجعه کنید). زیرا اگر قرار بود سیارات به صورت کاتوره ای گیر افتاده باشند، احتمالاً می بایست سمت گیری آنها در جهات گوناگون و بر صفحه های متفاوت باشد.

سیارات منظومه شمسی

آموزش نجوم و اخترفیزیک مقدماتی: سیارات منظومه شمسی (2) -آکاsolar system

آکاایران: آموزش نجوم و اخترفیزیک مقدماتی: سیارات منظومه شمسی (2)

به گزارش آکاایران: قسمت دوم: نگاهی جامع به سیارات

اگر جهت گردش سیارات را از سمت شمال منظومه شمسی، سمتی که قطب شمال زمین متوجه آن است، نگاه کنیم، پادساعت گرد است. از آنجا که سیارات عملاً در همان صفحه ای حرکت می کنند که مدار زمین در آن جای دارد، به نظر می رسد که سیارات در امتداد مسیری دایره ای از مقابل صورت های فلکی مشهور به برج های منطقه البروج می گذرند. در این صورت می گوییم که یک سیاره در هر زمان معین «در یکی» از برج ها واقع است. مثلا می گوییم: «زحل در برج جوزا است».

آیا این الگوی حرکت سیاره ای در زمینه ی منطقه البروج می تواند از برخورد مابین خورشید و ستاره دیگری ایجاد شده باشد؟ آری. زیرا بر طبق این نظریه نیز، سیارات خورشید را در یک جهت و در امتداد صفحه ی واحدی دور خواهند زد. در این صورت، چرا معمولاً به این نظریه اهمیت نمی دهیم و آن را نادیده می گیریم؟ زیرا بر مبنای آمار، شانس عبور دو ستاره که به قدر کافی به هم نزدیک شوند تا نوارهایی از ماده را از یکدیگر جدا کنند، چندان اندک است که عملاً غیرممکن به نظر می رسد. وقتی می توانید ابطال این نظریه را بهتر بپذیرید که بدانید فاصله ی متوسط مابین ستارگان در این ناحیه از کهکشان ما تقریباً ۴ ضرب در ۱۰ به توان ۱۳ کیلومتر است.

در این صورت این تصور باقی می ماند که سحابی تشکیل دهنده خورشید به علت چرخش، پهن شده و سیارات از ماده ی موجود در این قرص پهن شده به وجود آمده اند. گردش پادساعتگرد، سیارات آن طور که امروزه آن را می بینیم، منعکس کننده جهت چرخش سحابی خورشیدی است و صفحه ی گردش سیارات قرص پهن شده را باز می نمایاند. اما این فرضیه به طور کامل جهت چرخش هر سیاره را توضیح نمی دهد.

چرخش سیارات

چرخش ۶ سیاره از ۸ سیاره شناخته شده پادساعتگرد است. (البته باز تأکید می شود که پلوتو از لیست سیارات منظومه شمسی خارج شده است). ناهید و اورانوس ساعت گرد می چرخند. چرخش آن را قهقرایی می نامیم (حرکتی که رو به عقب نسبت به حرکتی که عادی به نظر می رسد). محورهای چرخش این دو سیاره نیز نسبت به صفحه ی مدارشان کجی های بسیار متنوعی را نشان می دهد. تفاوت در کجی های این سیارات و جهات چرخش آنها احتمالاً می تواند ناشی از این باشد که هر ذره تشکیل دهنده سیاره، حرکتی مخصوص خود داشته است. به طوری که چرخش و کجی نهایی یک سیاره صرفاً اثر ترکیبی همه ی این چرخش های جداگانه را منعکس می کند.

ادامه دارد …

نویسنده: اسماعیل جوکار- عضو پیوسته بیگ بنگ


سیارات منظومه شمسی

سیارات منظومه خورشیدی


توجه : هرگونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام "آکا ایران" و لینک به این مقاله غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد، لطفا به حقوق مولف احترام بگذارید.

منبع :

نگاهی جامع به سیارات

گردآوری توسط بخش مقالات فیزیک سایت آکاایران
تبلیغات