آکاایران: جزیره کیش، یکی از مقاصد پرطرفدار گردشگری در ایران به شمار می رود؛ جزیره ای آرام و دلپذیر که در میان آب های خلیج فارس قرار گرفته و همچون جواهری درخشان در این پهنه نیلگون خودنمایی می کند. همه ساله مسافران زیادی برای گذراندن تعطیلات به این جزیره می روند و لحظات خوشی را در کنار سواحل آن می گذرانند. اگر هوس هیجان کنند به سراغ تفریحات آبی این جزیره می روند و طرفداران خرید و پاساژگردی، گردشی شیرین را در مراکز خرید جزیره تجربه می کنند. با وجود آنکه این خطه از سرزمینمان با آب و هوایی گرم و مرطوب از میهمانان خود استقبال می کند، آفتاب داغ تابستانی هم جلوی گشت و گذار در کیش را نمی گیرد و این جزیره در همه ی فصول سال طرفداران خاص خود را دارد.

بر خلاف تصور عموم مردم، همه ی خوشگذرانی های کیش به تفریحات آبی و خرید و تماشای جُنگ های متنوع آن ختم نمی شود بلکه این جزیره دیدنی ها و جاذبه های دیگری نیز در خود دارد. امروز می خواهیم به سراغ یکی از همین جاذبه ها برویم که در گوشه ای از کیش جا خوش کرده و با فضا و حال و هوایی متفاوت، گردشی جذاب را برایتان رقم می زند. بازدید از این جاذبه می تواند رنگ تازه ای به سفر شما و گشت و گذارتان در کیش بدهد و شما را با یکی از میراث ایران زمین نیز آشنا سازد.

کوله بار می بندیم و راهی پهنه ی نیلگون خلیج فارس می شویم و در جزیره کیش به سراغ شهر زیرزمینی کاریز می رویم.

>

با کارناوال همراه باشید...

رزرو هتل
نقشه و مسیریابی آنلاین
وضعیت آب و هوا
کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارسکاریز کیش

آکاایران: کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

 

چرا شهر زیرزمینی کاریز کیش؟


  • شهر زیرزمینی کاریز در کیش واقع شده و در سفر به آن می توانید از دیگر دیدنی ها و تفریحات جزیره نیز لذت ببرید.
  • این جاذبه بیش از 2500 سال قدمت دارد و نمونه ای از هنر حفر قنات در ایران است.
  • ویژگی های منحصر به فرد این ساختار زیرزمینی از جمله مرجانی بودن، جریان آب شیرین، هوای خنک در زیر زمین و سقف مرجانی مملو از فسیل های با قدمت بسیار بالا، این جاذبه را در زمره ی مهم ترین جاذبه های ایران و حتی جهان قرار می دهد.
کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

تصاویر شهر زیرزمینی کاریز کیش

 

آشنایی با شهر زیرزمینی کیش | نمونه ای از هنر حفر کاریز در ایران

شهر زیرزمینی کیش که با نام های قنات کیش، کاریز کیش و شهر زیرزمینی کاریز نیز خوانده می شود، یکی از جاذبه های گردشگری و تاریخی جزیره کیش است که قدمت آن به بیش از 2500 سال پیش باز می گردد. این مجموعه، هرگز یک شهر زیرزمینی تاریخی نبوده و در اصل شبکه‌ای از مسیرهای زیرزمینی است که توسط ایرانیان برای هدایت آب حفر شده است. 

کاریز معادل فارسی قنات است و به سازه ای خطاب می شود که در گذشته برای هدایت آب های زیرزمینی استفاده می شده است. از دیرباز، هنر احداث کاریز، مخصوص ایرانیان و در انحصار آنان بوده و از آنجا که قدمت برخی کاریزهای ایران به شش هزار سال نیز می رسد، می توان ایرانیان را صاحبان اصلی هنر ایجاد قنات دانست. 

کاریز کیش حدود 15 کیلومتر طول دارد و در عمق 14 متری زیرِ زمین ایجاد شده است. این کاریز حدود 10000 متر مربع وسعت دارد و از نظر طول رشته قنات و یا عمق چاه‌ها قابل مقایسه با قنات‌هاى دیگر در سایر نقاط ایران نیست‌. این ساختار تماشایی، فاقد ابزارآلات پیشرفته و با وسایلی مانند تیشه و کلنگ احداث شده و هنوز آثار این ابزار بر سقف مشاهده می شود.

از ویژگی های منحصر به فرد این ساختار زیرزمینی می توان مرجانی بودن، جریان آب شیرین، هوای خنک در زیرِ زمین و سقف مرجانی مملو از فسیل های با قدمت بسیار بالا اشاره کرد که باعث می شوند کاریز کیش در زمره ی مهم ترین جاذبه های ایران و حتی جهان به شمار آید. 

تا مدت ها این کاریز جاذبه ی چندانی برای گردشگران نداشت تا اینکه آب شیرین، هوای خنک و معتدل آن و بافت فسیلی سنگ های مرجانی، توجه سرمایه گذاران را به خود جلب کرد و برای احیای آن دست به کار شدند. در شهریور ماه 1378 این جاذبه جانی تازه گرفت و با عنوان مجموعه فرهنگی سیاحتی شهر زیرزمینی کیش - کاریز پذیرای گردشگران شد. در این طرح سعی شده که این کاریز برای بازدیدکنندگان مناسب سازی شود و آن ها بتوانند در مسیر جریان آب، حرکت کنند؛ شاید به همین دلیل است که این مجموعه به نام شهر زیرزمینی خوانده می شود.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

نقشه شهر زیرزمینی کاریز کیش

 

بازسازی کاریز کیش | جانی تازه در کالبد یک مخروبه

سال ها پیش این کاریز در حال از بین رفتن و فراموش شدن بود تا اینکه فردی به نام مهندس حاجی حسینی، که یک تهرانیِ مقیم آلمان بود، پس از 32 سال دوری از وطن به ایران بازگشت و در سال 1378 این قنات را مورد بررسی قرار داد. وی با سرمایه گذاری خصوصی، کاریز فراموش شده ی کیش را به مجموعه ای گردشگری تبدیل کرد و در احیای آن از سنت معماری ایرانی بهره گرفت. این طرح در 3 فاز تعریف شد که هم اکنون نیمه ی دوم فاز دو تکمیل شده است. 

 طی این مرمت و بازسازی، کاریز قدیمی که فقط حفره ای جهت هدایت آب شیرین قنات بود، کول گذاری شد تا آسیبی به آن وارد نشود. کول به استوانه های سیمانی گفته می شود که در اندازه های مختلف وجود دارند و از آن ها برای افزایش استحکام چاه ها، تونل ها و قنات های حفر شده استفاده می شود. کول گذاری عملیاتی است که طی آن با استفاده از کول های سیمانی، ستونی برای چاه درست می کنند تا از ریزش آن جلوگیری به عمل آورند. پس از عملیات کول گذاری، بالای کاریز کیش مجموعه فرهنگی سیاحتی ساخته شد و در طول مسیر آن بازارچه، موزه و رستوران با معماری سنتی ایجاد گردید.

کارگزاران این مجموعه بر این باورند که کاریز کیش قابلیت جهانی شدن را دارد چرا که این کاریز از یک سو در دل یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس واقع گردیده و از سوی دیگر تنها بنایی است که سقف آن را صدف‌ها و مرجان‌های طبیعی پوشانده اند.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

آدرس شهر زیرزمینی کاریز کیش

 

ساختار حیرت انگیز کاریز کیش

ویژگی های مختلفی هستد که باعث شده اند این کاریز به عنوان نمونه ای جالب و خاص از کاریزها شناخته شود. در ادامه تعدادی از این ویژگی ها را با هم مرور می کنیم:

*استحکام شگفت انگیز کاریز 

علت موفقیت سازندگان کاریز کیش در احداث این سازه، استفاده ی خلاقانه از لایه گِل مارن در زمین است که اهمیت و ارزش این جاذبه را دو چندان می نماید. گل مارن نوعی گل رس است که در حالت طبیعی نرم و انعطاف پذیر بوده و با قرارگیری در معرض هوا، تغییر پیدا می کند؛ چنانچه این گِل، یک سوم از حجم خود، که در واقع همان آب است را از دست بدهد، ساختاری خشک پیدا کرده و شروع به ترک خوردن می نماید. ساخت این کاریز در لایه ی گل مارن یکی از علل دوام و پایداری آن به شمار می رود چرا که این محل همیشه مرطوب است و ویژگی منحصر به فرد گل مارن استحکام آن را تضمین می کند. جهت حفاظت از این لایه ی ارزشمند و حفظ رطوبت آن، دیوارهایی جلوی آن ساخته شده که از سنت های ایرانی الهام گرفته و چهره ی خاصی به مجموعه بخشیده اند.

 از این گل در طبخ آجر، سفال و ظروف سفالی استفاده می شود و بهترین نوع سیمان موسوم به سیمان پرتلند نیز از آن تهیه می گردد. ترکیب گل مارن با مواد دیگر، در جداره ی چاه های نفت و در مکمل غذایی دام و طیور و آبزیان نیز کاربرد دارد. این گل خواص درمانی نیز دارد و برای درد مفاصل و نرمی پوست مورد استفاده قرار می گیرد.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

عکس شهر زیرزمینی کاریز کیش

 

*هوای خنک دائمی در زیر زمین

یکی از ویژگی های قنات کیش، هوای خنک و معتدل آن است که در طول سال هیچ تغییری نمی کند. فرقی ندارد که چه فصلی از سال وارد کاریز شوید؛ در تمام ایام سال دمای این ساختار زیرزمینی بین 22 تا 25 درجه سانتی گراد است و گردش شما را دلپذیر می کند. همین هوای معتدل آب را نیز در دمای مناسبی نگهداشته و کیفیت آن را برای شرب حفظ می نماید.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

شهر زیرزمینی کاریز کیش

 

*سقف مرجانی با میلیون ها سال قدمت

آن چه که کاریز کیش را متمایز از دیگر کاریزها جلوه می دهد، سقف مرجانی آن است که زمانی بستر آب دریا بوده و قطر آن به 7 متر می رسد. 

این سقف، مملو از صدف ها و آبزیانی است که به صورت فسیل در آمده اند و به وضوح قابل مشاهده هستند. کافیست به هنگام قرار گیری در کاریز، به بالا نگاه کنید تا متوجه این فسیل ها شوید که میلیون ها سال قدمت دارند و در کنار یکدیگر چیده شده اند. آزمایش های انجام شده در دانشگاه مونیخ آلمان بر روی تعدادی از این فسیل ها، قدمت این سقف را بین 53 تا 570 میلیون سال تلاش می کنند و حکایت از عمر بالای این سقف دارند. 

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

قیمت ورودی کاریز کیش

 

*تصفیه خانه طبیعی | آبی گوارا و ارزشمند

آبی که در کاریز کیش جریان دارد، حاصل بارندگی های فصلی جزیره است. مرجان ها به صورت یک فیلتر طبیعی عمل می کنند و آب با عبور از آنها تصفیه شده و در لایه گل مارن ذخیره می شود تا در قنات جریان یابد. از این آب گوارا برای مصرف شرب ساکنین استفاده می شد و برای آبیاری گیاهان نیز به کار می رفت. کشتی ها نیز این آب را برای مصرف و فروش و یا معاوضه با اجناس دیگر به کشورهای حاشیه خلیج فارس می بردند چرا که در حدود قرون پنجم و ششم هجری، جزیره کیش مرکز تجارت خلیج فارس و دریای عمان به شمار می رفت و آب آشامیدنی آن نزد کشورهای حاشیه خلیج فارس از ارزش بسیار بالایی برخوردار بود.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس

کاریز کیش

 

*غلبه بر شیب کم زمین

مسیر همه ی کاریزها از ارتفاعات آغاز شده و به مظهر یا همان نخستین محل پدیدار شدن آب می رسند. جزیره ی کیش ارتفاع چندانی ندارد و شیب بسیار کم آن می توانسته حرکت آب را با مشکل مواجه کند. ارتفاع کاریز کیش در بیشترین حالت به چهل و پنج متر می رسد و همین امر باعث شده تا این جاذبه به نمونه ای منحصر به فرد از کاریزها تبدیل شود. چگونگى هدایت آب‌هاى زیرزمینى به سطح زمین در کیش نشان از به کارگیری پیشرفته ترین و هوشمندانه ترین روش ها به هنگام حفر قنات دارد.

نکته قابل توجه در مورد کاریز کیش، حفاری استادانه و ماهرانه ی آن به دست ایرانیان باستان است که باعث شده شیبی ملایم در طول قنات به وجود آید. این شیب ملایم، هم موجب حرکت مناسب آب و سهولت آبیاری شده و هم امکان برداشتن آن را با چیزی شبیه به دلو (ظرف آب کشی از چاه) فراهم نموده است. ایرانیان در آن زمان با حفر گاو چاه ها در بعضی از نقاط این مسیر موجبات حرکت نامحسوس آب به سوی مظهر را فراهم آورده و این امکان را به وجود آورده اند که مردم در طول مسیر با دلوهای مخصوص، آب را از چاه ها به سطح زمین کشیده و نیازهای خود را برطرف کنند.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس
 

*چاه های کاریز

این کاریز در ابتدا دارای دو رشته است که از دو سوی جزیره، منطقه صفین و باغو سرچشمه می گیرند. این رشته ها پس از پیمودن مسیری مشخص به محل فعلی مجموعه فرهنگی سیاحتی شهر زیرزمینی کیش می رسند و به سه رشته تبدیل می گردند. آب پس از این محل در یک رشته، جریان پیدا کرده و به شهر قدیمی حریره منتهی می شود که در انتهای مسیر بازدید از کاریز کیش قابل مشاهده است. در طول مسیر گذر آب،  274 حلقه چاه برای برداشت آب به چشم می خورد که تعداد 74 چاه در مجموعه کاریز کیش قرار دارد. وجود این تعداد چاه در مسیر یک قنات، حکایت از این دارد که در این کاریز، آب هم به صورت ساکن بوده و هم به سمت مظهر کاریز جریان و حرکت داشته است. اگر به هنگام بازدید به سقف کاریز نگاه کنید، یکی از حلقه های چاه را که اخیرا در لایه مرجانی به ضخامت هفت متر ایجاد شده را می بینید که فرمی مخروطی دارد.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس
 

دیدنی های کاریز کیش

در طی بازدید خود از کاریز کیش با جاذبه های خاصی آشنا خواهید شد که در ادامه به آنها می پردازیم:

1- لایه های مختلف زمین

بازدید از کاریز کیش شما را به اعماق زمین می برد و فرصت می دهد تا با تعدادی از لایه های خاک این جزیره آشنا شوید. این لایه ها عبارتند از: 

1- سقف مرجانی با فسیل های چند میلیون ساله به ضخامت 7 متر که مهم ترین این لایه ها و دیدنی ترین آن ها به شمار می رود. به تصور عموم، دیدن مرجان ها تنها از طریق بازدید از موزه‌های طبیعی یا غواصی در آب‌های آزاد میسر می شود اما کاریز کیش فرصتی نوین و استثنایی پیش روی آن ها قرار داده تا به راحتی از یک مجموعه مرجانی بزرگ بازدید کنند.

2- لایه خاک کپراک که از مخلوطی از مرجان و مارن در زیر لایه مرجانی تشکیل شده و حدود 2 متر دارد.

3- گِل مارن که نوع خاصی از رس است و عامل استحکام قنات به شمار می رود.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس
 

2- پایاب کهن کاریز 

برداشتن آب همه ی کاریزها به جز چاه ها از محلی موسوم به پایاب امکان پذیر می شود. در طول مسیر کاریز کیش نیز شش پایاب تعبیه شده است که قدمت آن ها به بیش از 800 سال می رسد و یکی از آن ها در مجموعه فرهنگی سیاحتی شهر زیرزمینی کیش به چشم می خورد. در گذشته دور مردم بومی جزیره، کوزه به دوش می گرفتند و از این محل آب شرب خود را تامین می کرده اند. پله های این پایاب از رسوبات ناشی از سیلاب ها تخلیه و به صورت قدیمی حفظ شده است. به دلیل تامین نور و هوای کافی در بالای این پایاب چاهی وجود دارد که با دهانه ای بزرگتر از چاه های مسیر حفر گردیده است. 

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس
 
کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس
 

 3- موزه خلیج فارس

در مجموعه شهر زیرزمینی کیش موزه ای با مساحت بیش از 280 مترمربع قرار دارد که در آن نتیجه آزمایشات کارشناسان شهر مونیخ آلمان بر روی فسیل ها به همراه شناسنامه، قدمت و دوره های مختلف زمین شناسی آنها نگهداری می شود. انواع مختلف فسیل ها با نام و اصطلاحات علمی مشخص شده اند و در معرض بازدید عموم قرار دارند. یکی از این فسیل ها مربوط به لاک پشتی است که از 570 میلیون سال قبل به جا مانده و در این مجموعه به نمایش در آمده است.

 علاوه بر این فسیل ها، اطلاعات کاملی راجع به خلیج فارس و جزیره کیش از قبیل پیدایش جزیره کیش، فرهنگ، جغرافیای طبیعی و تاریخی و گیاهی، منابع آبی و اقلیمی و آب و هوا نیز در این موزه به چشم می خورد و در مهم ترین قسمت، اسناد، مدارک و نقشه های قدیمی خلیج فارس را می بینید که نشان دهنده نام همیشه ایرانی این خلیج هستند.

کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس
 
کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس
 
کاریز کیش | شهر زیرزمینی در آب های خلیج فارس
 

4- بازارچه صنایع دستی

در مجموعه فرهنگی سیاحتی شهر زیرزمینی کیش می توانید از بازارچه سنتی دیدن کنید که در دالان های آن برپاست و مجموعه ای ارزشمند از آثار هنرمندان این مرز و بوم را در خود دارد. 

خوشگذرانی در کاریز کیش

امکانات خوبی در کاریز کیش وجود دارند که به شما فرصت خلق ساعاتی خوش و به یادماندنی را می دهند:

عکاسخانه: بخشی در این مجموعه با عنوان عکاسخانه وجود دارد که در آن می توانید تصاویری دلپذیر و خاص از خود ثبت کنید.

خوشمزه گردی: در کاریز کیش رستوران و چایخانه نیز احداث شده است تا بتوانید لحظات خوشمزه و خوش طعمی را در آنها تجربه کنید و خاطرات خوشی را با خود به یادگار ببرید. در رستوران این مجموعه می توانید به هنگام صرف غذا به موسیقی زنده نیز گوش فرا دهید و غرق در لذت شوید.

راه دسترسی و اطلاعات بازدید

آدرس: استان هرمزگان، جزیره کیش، بلوار میرمهنا، حدفاصل میدان المپیک و میدان فارور 

زمان بازدید:  همه روزه از ساعت 9:00 تا 22:00

بهای بلیت: 20000 تومان

فاصله و مسیر شما تا کاریز کیش

    مسافت و مسیر های پرتردد

لطفا منتظر بمانید ....

نمایش جاذبه های گردشگری نزدیک

برنامه های آینده مجموعه

مجموعه فرهنگی سیاحتی کاریز کیش هنوز تکمیل نشده است و بخش هایی نیز در آینده به آن اضافه خواهند شد. در آینده این مجموعه مساحتی بالغ بر 63000 متر خواهد داشت و امکانات متنوعی را ارئه خواهد داد. از جمله ی بخش های آینده ی این مجموعه می توان به سالن ورودی، سینما، سالن آمفی تاتر روباز، پاویون، سایت بازی بچه ها و مهد کودک، دو قلعه باستانی، هتل و سوئیت های اقامتی و ... اشاره کرد. همچنین قرار است یک باغ ایرانی نیز در این مجموعه احداث گردد که در آن معرفی اقوام مختلف ایرانی با لباس ها و موسیقی محلی و نمایش های سنتی صورت گیرد. دو تپه مرتفع از خاک های برداشت شده زیرِ زمین ساخته خواهد شد که چشم انداز بی نظیری از جزیره کیش خواهند داشت.

در آینده ای نه چندان دور کلینیک گِل درمانی نیز در کاریز ایجاد می شود تا بازدیدکنندگان بتوانند از خواص گل مارن بهره ببرند. یکی دیگر از برنامه های این مجموعه حجاری طرح بناهای ایرانی همچون نقش رستم بر روی دیوارها است تا تاریخ ایران زمین در طول مسیر بازدید به نمایش گذاشته شود. 

در فاز سوم این مجموعه بازدیدکنندگان می توانند در آبراهه ی قنات سوار بر قایق شوند و داستان هفت خوان رستم شاهنامه فردوسی را مرور کنند. در این پروژه، قایق هایی ساخته می شود که روی ریل در این آبراه با سرعت قابل کنترل به حرکت در می آیند. بازدید کنندگان با داشتن تمرکز کافی در هفت نقطه از این آبراه داستان هفت خوان رستم فردوسی را با حرکت و بازی نور و صدا می بینند و می شنوند. یکی دیگر از طرح های این مجموعه اجرای نقالی از شاهنامه فردوسی است که در پایان مسیر بازدید صورت می گیرد.

توصیه های کارناوالی

در سفر به کیش و بازدید از شهر زیرزمینی کاریز، به سراغ دیگر جاذبه های این جزیره نیز بروید و گردش خود را تکمیل کنید.

ویدیوهای شگفت انگیز
نکات ضروری سفر
طبیعت گردی

سخن آخر

حفر کاریز یکی از هنرهای بی بدیل ایرانیان در طول تاریخ بوده است و بازدید از آثار به جا مانده از این هنر می تواند به شناخت ما از تاریخ سرزمینمان کمک قابل توجهی نماید. در سفر به کیش در کنار لذت بردن از سواحل و تفریحات آبی زمانی را نیز به بازدید از این مجموعه اختصاص دهید.

آیا تا به حال به کیش سفر کرده اید؟

از شهر زیرزمینی کاریز بازدید داشته اید؟

نظرات و تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

منبع کارناوال
انتشار : ۱۳۹۶/۰۸/۱۱
بروزرسانی : ۱۳۹۶/۰۸/۱۴
.

منبع : karnaval.ir

گردآوری توسط بخش مقالات معماری سایت آکاایران

Notice: Undefined index: mobile in /home/akairan/domains/akairan.com/public_html/elmi/includes/content.php on line 335
تبلیغات