فرش گل چیست - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد فرش گل چیست ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت علمی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

بعضی برای تطبیق با محیط و شرایط اقلیمی و بعضی دیگر در اثر پیوندهای مختلف تغییراتی نسبت با اصل خود پیدا کرده اند .برا ی مثال گل رز که گل سرسبد گل هاست تاریحچه ای نامعلوم دارد . ظاهرا ریشه ی گل رز صورتی (گل محمدی ) که در غرب وجود دارد یک گیاه بومی ایران است . ریشه ی اصلی این گل منقرض گشته اما گل محمدی در طی قرن ها پرورش یافته است . به خصوص در استان فارس و در اطراف کاشان و از آن برای تهیه عطر استفاده می شود . گل محمدی زمانی که گلبرگ هایش را گشوده باشد آنچنان زیباست که آرزوی عمر خیام این بوده است که سرتاسر مقبره اش پوشیده از گلبرگ های آن باشد، همچون مقبره ادوارد فیتز جرالد در روستای بولگنزدیک وود بریدج در سافالک.
یاس معطر صورتی ،این پیچک با شکوه از دیگر گل های بومی ایران است .نوعی از آن که در اصفهان وجود دارد عمرش به ذوران صفویه می رسد . نوع دیگر آن در تهران به اندازه ای رشد کرده است که به راحتی بیست و پنج نفر در زیر آن می توانند بنشینند.
گیاه دیگر گل زرد نام دارد که البته با رزهای فوترامتفاوتند . این رزها در قرن شانزدهم از ایران به اروپا وارد شده اند.
تاریخچه نسل اولیه گل نرگس که به اندازه گل رز محبوب است نیز تا اندازه ای مبهم است . در فارس زمانی که سطح آب بالا است چمنزار وسیعی از گل نرگس نمایان می شود .به سختی می توان گفت که زادگاه اصلی گل نرگی که برای فرن ها در ایران کاشت می شود ،کشور ایران است ، چرا که چینی ها آنرا nai - giو انگلیسی هاnarcissus می نامند ریشه یونانی آن narkissos نیز بسیار به واژه فارسی "نرگس " نزدیک است .
این یک حقیقت به ثبت رسیده است که بسیاری از گیاهان به عنوان پیشکش و هدیه به پادشاهان وارد ایران شده اند . مانند گل صدتومانی و گلیسن که ازچین وارد شده اند .
از نظر بیشتر مردم اهمیت ذات و ماهیت گل کمتر از وجود خود گیاه است .
در هنرهای ایرانی همچون معماری، پارچه بافی و حتی رنگ مرکب در کتاب ها بیشتر از رنگ های مشعشع و تابان استفاده شده است در ایران ( بر خلاف همیشه ) رنگ های به کار رفته در تزئینات موزائیک های دیوارها و گنبدها، روکش ها و نقوش قالی کم و بیش خلاصه شده رنگ های موجود در گل هاست .
نقش "چهارباغ " یکی از نقوش قدیمی فرش است که طرح اولیه اش به زمان صفویه بازمی گردد .این طرح به دنبال سایر نقوش ایرانی که از باغ الهام گرفته اند شکل گرفته است ،به چهار و گاهی قسمت های کوچکتر تقسیم می شود .در این نقش استخر، کوشک مرکزی، در ختان، گل های متنوع، ماهی های نهرها و پرندگانی که در میان شاخ و برگ درختان قرار دارند، دیده می شود .

امروزه اطلاعات ما درباره نقاشی قدیمی ایران بسیار ناچیز است، اما طرح های حک شده بر روی فلزات، سرامیک، گچ و سنگ ها به ما می گویید که چه نوع نقاشی در عهد عتیق مورد پسند مردم بوده است . در این طرح ها خدایان و شخصیت ها با نقوش اسلیمی، صحنه های شکار و یا ترکیبی از گیاهان الهام گرفته از طبیعت احاطه شده اند .
این تصاویر که به زحمت نقش شده اند دارای تاریخچه ای عظیم هستند .آن ها از تزئینات قصرهای خلفای عرب الهام گرفته اند. گچ بری ها و موزائیک کاری های دوران اموی در کیربات المفجر و نقاشی های دیواری در غار حیرال غربی که هر دو در نیمه دوم قرن هشتم میلادی ساخته شده اند برگرفته از هنر ایرانی هستند .
در قرن نوزدهم هنوز هنر باغسازی ایران در سیسیل دیده می شد که مربوط به دوران تسلط اعراب بر اروپا است .در طرح مینیاتورهای موجود در کتب بی نظیری که برای پادشاهان کشیده شده است نیز تصویر باغ ها از نقوش اصلی است .
شاهنامه بزرگ فردوسی ( قرن چهارم سروده شده است)، مملو از صحنه هایی از گل ها و باغ هاست که با مینیاتورهایی از باغ ارائه شده است. نفیس ترین آن کتابی است با دویست و پنجاه نقاشی که به فرمان پادشاه صفوی شاه عباس برای پسرش شاه طهماسب کشیده شده است .در این کتاب نقاشی هایی از صحنه های بزرگ شکار و میدان های عظیم نبرد رسم شده است که بسیار شبیه به باغ هایی است که در قالیچه ها می بینیم. این تصاویر شبیه باغ هایی که در افسانه های آن زمان وجود داشته اند مانند افسانه خسرو و شیرین هستند.
با این رابطه، طبیعی است که باغ جهانی برای تشبیه در اشعار عرفانی مولانا و سعدی در قرن هفتم و حافظ در قرن هشتم باشد . فرم پیچیده این اشعار با توجه به انعطاف موجود در زبان از باغ های خیالی الهام گرفته شده است . این شعرا دارای ابزارهایی بودند که برای کمال شعر و غنی سازی معنا از آن استفاده می کردند . چنانچه نظامی در قرن ششم در گنبد مشکی(هفت پیکر) می نویسد .
روضه ای دیدم آسمان زمیش نرسیده غبار آدمیش
صد هزاران گل شکفته در او سبزه بیدار و آب خفته در او
هر گلی گونه گونه رنگی بوی هر گل رسیده فرسنگی
زلف سنبل به حلقه های کمند کرده جعد قرنفلش را بند
لب گل را بگاز برده سمن ارغوان را زبان مزیده چمن
گرد کافور و خاک عنبر بود ریگ زر سنگلاخ گوهربود
چشمه های روان به سان گلاب در میانش عقیق و در خوشاب
چشمه ای کاین حصار پیروزه کرده زوآب و رنگ دریوزه
ماهیان در میان چشمه آب چون درمهای سیم در سیماب
کوهی از گرد او زمرد رنگ بیشه کوه سرو و ساج و خدنگ
همه یاقوت سرخ بد سنگش سرخ گشته خدنگ از رنگش
صندل و عود هر سویی بر پایی باد از او عود بوی و صندل سای
حور سر در سرشتش آورده سرگزیت از بهشتش آورده
ارم آرام دل نهادش نام خوانده مینوش چرخ مینا فام
من که دریافتم چنین جایی شاد گشتم چو گنج پیمایی
از نکویی در آن عجب ماندم بروی الحمدللهی خواندم
گرد بر گرد از نشیب و فراز دیدم آن روضه دیده نواز
میوه های لذیذ می خوردم شکر نعمت پدید می کردم
عاقبت رخ بردم از شادی زیر سروی چو سرو آزادی
تا شب آن جایگاه قرارم بود نشدم گر هزار کارم بود
اندکی خوردم اندکی خفتم در همه حال شکر می گفتم
در این شعر تلاش انسان برای رسیدن به طبیعت نشان داده شده است . نقش باغ های ایرانی ستودن شکوفایی گلهاست، این همان دلیلی است که باعث می شود مردم گل ها را جمع آوری کنند، در حیاط ها و گلدان ها بکارند، یا حتی با کاشتن یک درخت یا یک گلدان شمعدانی رنگارنگ و یا پهن کردن قالی رنگین از گل ها در درختان فضای تفریح و تفرج خود را معین کنند.
جین کاردین می گوید :"ایرانیان به اندازه ما در باغ قدم نمی زنند؛ و خود را با تماشای مناظر و تنفس در هوای آزاد راضی می کنند ." ایرانیان باغ ها را برای تازه کردن روح شان می سازند این قسمتی از ذهن است که هرگز یک انگلیسی نمی تواند آنرا مانند دانل تریس محقق آمریکایی که ده سال در باغ های ایران زندگی کرد، شرح دهد:"در روبروی خانه های ایرانی یک حیاط به اندازه زمین تنیس سنگفرش شده وجود دارد که نیم دوجین درخت قدیمی روی آن سایه انداخته اند، .منطبق با کناره دیواره حوض افقی قرار می گیرد در کنار آن به اندازه صد فوت چمنزار و در بین یک راه شنی که با پرچین احاطه شده است کشیده می شد.در انتهای مسیر درخت افلاطونی بلند که به شکل درخت گردو اسی و شاخه های آن همچون بادبزن در آسمان می رود قرار می گرفت .از کنار این درخت، مسیری آغاز می شد که اصلی ترین محور در حیاط است در یک چهارم مایلی درخت سرو قدیمی رشد کرده و مابین آنها چمن کاشته می شود .باغبانان نیز در چپ و راست و انتهای تاکستان قرار می گیرند .
اگر روی ایوانی که در انتهای باغ بود بروی مناظری از حیاط سنگفرش شده، استخر، چمنزار، درختان گردو و در سرانجام درختان سرو به صف کشیده شده در اطراف مسیر، در زیر پایت قرار می گیرد .همچون یک قطعه کامل از یک موسیقی و یا یک متن کامل از یک کتاب هنوز هم ناب و بی همتاست و بعد از مدتها همچنان زیبایی و نظم خود را حفظ کرده است ."
landscape.ir

فرش گل چیست گردآوری توسط بخش مقالات معماری سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات