آکاایران: بیگ بنگ: لایه بیرونی زمین، پوسته جامد و سختی که رویش گام بر میداریم، از قطعات شکسته ای ساخته شده و به پوسته تخم مرغ شکسته شباهت دارد. این قطعات که صفحات تکتونیکی نام دارند، با سرعت چند سانتی متر در سال به دور سیاره حرکت می کنند. گاهی اوقات این صفحات گرد هم آمده و ابرقاره ای را پدید می آورند. جدایی این ابرقاره پس از چند صد میلیون سال رخ می دهد.

زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت! زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت!

آکاایران: زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت!

به گزارش بیگ بنگ، پس از مدتی، صفحات تکتونیکی پراکنده شده و از همدیگر فاصله می گیرند؛ تا اینکه پس از ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیون سال دیگر دوباره به یکدیگر بپیوندند. آخرین ابرقاره «پانگه آ» تقریبا ۳۱۰ میلیون سال قبل به وجود آمد و جدایی آن تقریبا ۱۸۰ میلیون سال قبل به وقوع پیوست. تصور بر این است که ابرقاره بعدی در ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون سال ِ آینده تشکیل خواهد شد. در حال حاضر، در نیم راه ِ فاز پراکندگی چرخه ابرقاره فعلی قرار داریم.

پرسش: ابرقاره بعدی چگونه و چرا به وجود خواهد آمد؟

چهار سناریو عمده برای تشکیل ابرقاره بعدی وجود دارد: نواپانگه آ، پانگه آ اولتیما، اوریکا و آماسیا. نحوۀ شکل گیری هر کدام به سناریوهای مختلفی وابسته است، اما همه با نحوه جدایی پانگه آ و چگونگی حرکت قاره های جهان امروزی ارتباط دارند. تفکیک پانگه آ منجر به شکل گیری اقیانوس اطلس شد که هنوز در حال حاضر به گستردگی خود ادامه می دهد. متعاقبا، اقیانوس آرام در حال بسته شدن و باریک تر شدن است.

اقیانوس آرام منزلگاه حلقه ای از نواحی فروروی در امتداد لبه های آن است؛ در آنجا، کف اقیانوس زیر صفحات قاره ای فرو رفته و در بخش داخلی زمین قرار دارد. کف اقیانوس قدیمی بازیابی شده و می تواند به آبفشان های اقیانوسی برود. اما اقیانوس اطلس دارای لبه اقیانوسی بزرگی است و صفحه اقیانوسی نوین تولید می کند؛ این اقیانوس فقط از دو ناحیه فروروی میزبانی می کند: «قوس آنتیل لِسر» در منطقه کارائیب و «قوس اسکوتیا» بین آمریکای جنوبی و قطب جنوب.

۱-نواپانگه آ

اگر فرض را بر این بگذاریم که شرایط امروز تداوم دارا باشند و اقیانوس اطلس و آرام به ترتیب به باز و بسته شدن خود ادامه بدهند، سناریوی زیر برقرار خواهد بود: ابرقاره بعدی در طرف مقابل زمین پانگه آ شکل می گیرند. قاره آمریکا با قطب جنوبی که به سمت شمال حرکت می کند، برخورد می کند. ابرقاره ای که تشکیل می یابد، نواپانگه آ نامگذاری شده است.

زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت! زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت!
۲-پانگه آ اولتیما

شاید سرعت باز شدن اقیانوس اطلس کاهش یافته و در آینده بتدریج بسته شود. دو قوس کوچک فروروی در اقیانوس اطلس می توانند در کل امتداد سواحل شرقی قاره آمریکا گسترش می یابند. زمانی که قاره های آمریکا، اروپا و آفریقا در قالب یک ابرقاره به نام پانگه آ اولتیما گرد هم می آیند، دوباره پانگه آ پدید می آید.

زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت! زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت!
۳-اوریکا

اگر قرار باشد اقیانوس اطلس نواحی فروروی جدیدی به وجود بیاورد، اتفاقی که شاید هم اکنون در حال وقوع است، هر دو اقیانوس آرام و اطلس محکوم به بسته شدن می شوند. یعنی یک حوزه اقیانوسی نوین باید ایجاد شود تا جایگزین شان گردد. در این سناریو، بریدگی (شکاف) آسیا که در حال حاضر از غرب هند تا قطب شمال گسترده است، باز می شود تا اقیانوس جدیدی را ایجاد نماید. ماحصل این فرایند، تشکیل ابرقاره اوریکا است. به دلیل حرکت قاره استرالیا به سمت شمال، این ابرقاره در مرکز قاره نوین جای می گیرد و قاره آمریکا و آسیای شرقی اقیانوس آرام را از هر دو طرف می بندند. صفحات اروپا و آفریقا با بسته شدن اقیانوس اطلس دوباره به قاره آمریکا ملحق می شوند.

۴-آماسیا

سناریوی چهارم سرنوشت کاملا متفاوتی را برای زمین آینده پیش بینی می کند. چندین صفحه تکتونیکی در حال حرکت به سمت شمال هستند که آفریقا و استرالیا را نیز شامل می شود. باور بر این است که چنین حرکتی ناشی از ناهنجاری های به جای مانده از پانگه آ باشد و از اعماق داخلی زمین یعنی گوشته نشات گرفته باشد. به دلیل این حرکت به سمت شمال، میتوان سناریویی را متصور شد که طی آن قاره ها (به جز قطب جنوب) به حرکت شمالی شان ادامه بدهند. یعنی آنها سرانجام در پیرامون قطب شمال در ابرقاره آماسیا گرد هم آمده و به هم می رسند. در این سناریو، هر دو قاره اطلس و آرام عمدتا باز باقی می مانند.

زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت! زمین در آینده فقط یک قاره خواهد داشت!
ما معتقدیم که از میان این چهار سناریو، نواپانگه آ محتمل ترین سناریو باشد. سایر سناریوها فرض را بر این می گذارند که فرایند دیگری وارد عمل می شود. بر اساس آن، نواحی فروروی اطلس جدیدی برای اوریکا باید وجود داشته باشد. بررسی آینده صفحات تکتونیکی زمین ما را مجاب می کند تا مرزهای دانش مان را به چالش کشیده و آنها را گسترش دهیم. در نتیجه، مجبور به تامل در فرایندهایی بشویم که سیاره ما را در طول بازه های زمانی طولانی شکل می دهند. در همین راستا، پرسش های تازه دیگری هم برایمان پیش می آید: ابرقاره بعدی از چه نوع آب و هوایی برخوردار خواهد بود؟ گردش اقیانوسی چگونه تنظیم و تعدیل خواهد شد؟ حیات چگونه فرگشت و سازگار خواهد شد؟ یافتن پاسخ برای این پرسش ها می تواند مرزهای دانش را جابجا کند.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی بیگ بنگ

.

منبع : bigbangpage.com

گردآوری توسط بخش مقالات زمین شناسی سایت آکاایران
پربازدیدها
تبلیغات