پیک و واسطه نزول وحی

جبرئیل

روح القدس

در وحی به صورت غیر مستقیم قطعاً واسطه هایی جهت ارسال وحی بر پیامبران وارد می شدند، حال این واسطه ها چه کسانی بودند و چه ویژگی هایی داشتند که درخور این امر خطیر باشند؟ در این نوشتار به آن پاسخ خواهیم داد.

 

ویژگی‌های وحی

فرشتگان

دستیاران پیک نزول

با تأمل در برخی از آیات قرآن کریم، می‌توان دریافت که جبرئیل در نزول وحی تنها نبوده است، بلکه همراهانی نیز داشته است و بسا مقام و وصف مطاع، اشاره به این حقیقت داشته باشد که این فرشته با عظمت الهی، فرمانروای فرشتگان تحت امرش می‌باشد.

علامه طباطبایی در تقسیم آیه: «ینزل الملائکه بالروح من امره ... »(9)می‌نویسد: باء در آیه برای مصاحبت است و منظور از ملائکه، فرشتگان وحی هستند که یاران جبرئیل می‌باشند.

 

واسطه یا وسائط وحی

چنان که پیش از این نیز گفته شد؛ واسطه نزول قرآن بر پیامبر(صلی الله علیه و آله) به نص خود قرآن، حضرت جبرئیل است. در این مطلب و در این که وی از خدا دریافت می‌کند تا به پیامبر(صلی الله علیه و آله) برساند، تردیدی نیست، زیرا می‌فرماید: «... لجبریل فانه نزله علی قلبک باذن الله (10)»، و نیز فرمود: «قل نَزَّلَهُ روح القدس من ربک (11)». بسا بتوان از جمله «من ربک» دریافت مستقیم جبرئیل از مبدأ ربوبی را برداشت نمود.

پیک وحی و واسطه نزول، خود رسولی است بزرگوار، نیرومند، دارای مقام و جایگاه، ومورد اطاعت

اما با تأمل بیشتر در آیات قرآن، چنین استفاده می‌شود که جمله «من ربک» و «باذن الله» منشأ و مبدأ وحی است و از جهت وجود واسطه ای غیر از جبرئیل‌، ساکت است، بنابراین، واسطه ای بین جبرئیل و خدا، بعید نیست.

آن گونه که برخی از مفسران نیز احتمال آن را داده‌اند و ممکن است، این نظریه را به روایتی که مجلسی در بحار از پیامبر (صلی الله علیه و آله) نقل می‌کند، تائید نمود که آن حضرت، خطاب به ابن سلام می‌فرماید: آیا این آیه را نشنیدی که می‌گوید: «و السماء بنیناها بایید و انا لموسعون ». وی در پاسخ گفت: آری.پرسید چه کسی این آیه را آورده است؟ فرمود جبرئیل. گفت از چه کسی؟ فرمود: از میکائیل. گفت: او از چه کسی؟ فرمود: از اسرافیل. گفت: او از چه کجا آورد؟ فرمود: از لوح محفوظ. گفت: لوح از کجا دریافت نمود؟ فرمود از قلم. گفت: قلم از کجا گرفته است؟ فرمود: «عن رب العالمین»(12)

 

کلام آخر:

بنابراین جبرئیل و فرشتگان تحت امر او همگی باید متصف به اوصافی چون: امانت، پاکی، نیرومندی، مطاع بودن باشند تا بتوانند قرآن را از دگرگونی در مسیر نزول از دستبرد شیاطین حفظ کنند و در این راه اشتباه و خطایی انجام ندهند.

 

پی نوشتها:

1ـ لغت نامه دهخدا.

2ـ بقره/ 97 ـ 98.

3ـ شعراء/ 195 – 192.

4ـ النحل/102.

5ـ نجم/ 5 -3.

6ـ نجم/ 19 -21.

7ـ اقرا/1-2.

8ـ اعلی/ 56.

9ـ نحل/ 2.

10ـ بقره /97.

11ـ نحل/ 102.

12ـ بحارالانوار،ج60 ،ص 243.   

فرآوری: زهرا انصاری نسب

بخش اعتقادات تبیان     

گردآوری توسط بخش نبوت سایت آکاایران
  • فال
  • بازار
  • تست هوش آنلاین
تبلیغات