عید فــطر و آداب و رسوم آن در میان ایرانیان

عید فــطر و آداب و رسوم آن در میان ایرانیان

عید فطر یکی از دو عید بزرگ اسلامی است که در روز اول ماه شوال برگزار می شود. مسلمانان پس از یک ماه روزه و عبادت پروردگار، چشم به راه این روز بزرگ می باشند و این روز را جشن می گیرند. عید فطر بدرقه ای است بر ماه رمضان. در این روز، روزه حرام است و گویی پس از یک ماه اطاعت از پروردگار، همگان در ضیافتی که از سوی رب العالمین تدارک دیده می شود شرکت می کنند...

عید فــطر و آداب و رسوم آن در میان ایرانیان

دعاها و اعمال ماه مبارک رمضان

در لغت به معنی شکستن روزه و روزه گشودن آمده است و عید فطر را عید روزه گشادن نیز می گویند. در صبح عید فطر در همه ی شهرها و روستاهای سرزمین های اسلامی نماز عید فطر با تشریفات خاصی برگزار می شود. گرچه نماز عید فطر واجب نیست؛ اما تمام مسلمانان علی الخصوص آنان که موفق به روزه گرفتن شده اند، شرکت در نماز عید فطر را مستحب می دانند. برپایی نماز عید فطر و دیگر مراسم مخصوص این روز در نقاط مختلف بسیار دیدنی و شنیدنی است که به شرح یکایک این آداب و مراسم می پردازیم.
فرارسیدن اول شوال، عید سعید فطر فرصت مناسبی را پیش روی ما نهاد، تا پس از بررسی و استخراج و تنظیم اطلاعاتی گردآوری شده در پایگاه پژوهش¬های موضوعی "فرهنگ و تمدن تاریخی" از پیشینه و چگونگی برپایی ایان عید مذهبی در ایران شناخت و آگاهی بیشتری حاصل نماییم . درهمین راستا پایگاه " فرهنگ و تمدن تاریخی" اداره کل پژوهش و آموزش سیما برای بازگو کردن بخشی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین - ایران - به بیان برخی مستندات تاریخی درخصوص آداب رسوم و چگونگی وداع و برپایی عید و جشن ایرانیان و جایگاه این عید در میان ایشان پرداخته-است.
در این پایگاه پژوهشی آن دسته از اطلاعات تاریخی موجود در پایگاه که به موضوعاتی چون پیشینه تاریخی این عید، آیین های مربوط به آن، برپایی جشن و نماز عید در گذشته به ویژه در میان حکمرانان و... در فرهنگ و آیین و سنن ایرانیان پرداخته را استخراج و ساماندهی کرده تا با شناخت و آگاهی از آنها اطلاعات بیشتری از جایگاه و اهمیت این عید در فرهنگ دینی¬مان حاصل نماییم.
در جزوه حاضر که دربردارنده برخی از مستندات و شواهد تاریخ مذهبی ایران است می¬توان موضوعات مطرح شده را با نگاهی دقیق¬تر و ژرف¬اندیشانه¬تر به¬عنوان یک سنت و آیین مطرح و مورد بررسی و تحلیل قرارداد.
شایان ذکر است با جاری و کاربردی ساختن این اطلاعات در نظام پژوهشی و تولیدات سازمانی در قالب های نمایشی (فیلم و سریال، تله تئاتر، انیمیشن و...) غیرنمایشی (مستند، ترکیبی، میزگرد، مسابقه، گزارش خبری و...) با مضامین معارفی، می¬توان اطلاعاتی از تاریخ مذهبی و فرهنگی ایران اسلامی را به بیننده ارائه نمود.
ویژگی های خاص پایگاه پژوهش های موضوعی "فرهنگ و تمدن تاریخی" که آن را از دیگر پایگاه های اطلاعاتی- پژوهشی نه تنها در سازمان صدا و سیما بلکه از دیگر مراکز علمی و پژوهشی متمایز می سازد آن است که:
این پایگاه به مانند یک دایره¬المعارف بزرگ تاریخی با بهره گیری از اسناد و مدارک دست اول و دوم معتبر تاریخی در حوزه فرهنگ و تمدن ایرانی- اسلامی (از صدر اسلام تا انقلاب اسلامی ایران) به بررسی و مطالعه، استخراج، گردآوری، تنظیم و ذخیره سازی داده های تاریخی براساس سر فصل های موضوعی متنوع و متعدد پرداخته است تا براساس آن کلیه محققان و پژوهشگران، برنامه¬سازان و دست اندرکاران تولیدی و دیگر علاقمندان به مطالعه در حوزه فرهنگ و تمدن ایران زمین از آن بهره¬مند شوند.
پایگاه فرهنگ و تمدن تاریخی اداره کل پژوهش و آموزش سیما افتخاردارد با ساماندهی، پردازش، جهت¬دهی و پژوهش پایگاهی را تاسیس نموده¬است که داده های آن:
• شامل 110 هزار فیش تحقیقاتی.(بیش از 85 هزار رکود)
• از بیش از 1260 عنوان کتاب.
• در محدوده زمانی از صدر اسلام تا انقلاب اسلامی (در هشت دوره تاریخی مجزا).
• در محدوده جغرافیایی ایران زمین (مرزهای ایران در سیر تاریخی).
• در ساختار نمودار درختی (با سرفصل های موضوعی کلی و فرعی) اطلاعات خود را ارائه نموده¬است.
در مجموعه جزوات با عنوان «برگی از تاریخ » که بر اساس برخی از مناسبت¬های ملی مذهبی موضوعات خاص تهیه و تنظیم شده¬است؛ داده¬های در قالب فیش¬های تحقیقاتی با عناوینی چون: موضوع فیش، شرح فیش، سایر اطلاعات (که شامل: نام کتاب ، نویسنده، مترجم، ناشر، سال نشر، محل نشر)، صفحه کتاب (که فیش از آنها استخراج شده)، نام مآخذ و دوره تاریخی که فیش و موضوع مربوط به آن است؛ تنظیم و ارائه ¬شده¬است.
پایگاه پژوهشی "فرهنگ و تمدن تاریخی" اداره کل پژوهش و آموزش سیما امید دارد، با توجه به پتانسیل های اطلاعاتی و پژوهشی موجود در حوزه تاریخ و در موضوعات جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و موسسات تمدنی¬جدید و با هدف ایجاد تنوع و تحول در امر برنامه سازی و پشتیبانی از برنامه های تولید، علاوه بر در اختیار قراردادن اطلاعاتی جامع در اغلب زمینه¬های تاریخی، به پاسخی فراخور نیاز پژوهشگران و برنامه¬سازان دست یابد تا با ایجاد ارتباطی مستقیم با واحد¬های پژوهشی و تولیدی سازمان، بخشی از خلأهای پژوهشی برنامه¬سازی را پرنماید.
درخاتمه اشاره به این نکته لازم و ضروری است که فیش¬ها استخراج شده فقط به عنوان یک نمونه ارائه گردیده و درخصوص انتخاب آنها گزینش خاصی لحاظ نشده است. اطلاعات هر یک از فیش¬ها مستند بوده و هیچگونه دخل و تصرفی بر روی آنها صورت نگرفته، مگر در موارد ضروری که در این صورت نظرات ویراستار در داخل کروشه قید شده¬است.
امید است با یاری خداوند متعال، حاصل این پژوهش که به همت گروهی از اساتید، محققان، ویراستاران و دیگر همکاران اداره کل انجام گرفته¬است؛ مراحل نهایی خود را نیز بپیماید و مورد استفاده و بهره¬برداری کلیه پژوهشگران، برنامه¬سازان و دیگر علاقمندان به حوزه تاریخ، فرهنگ و تمدن قرارگیرد


ویرایش وتلخیص:آکاایران

تبلیغات