احکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانیاحکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانی

آکاایران: احکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانی

آکاایران: آن عید قربان را بگو ؛ وان شمع قرآن را بگو

وان فخر رضوان را بگو ؛ مستان سلامت می کنند

مولانا

عید سعید قربان مبارک باد

احکام گوشت قربانی

در فرهنگ دینی به هر چیزی که سبب قرب و نزدیکی انسان به خدا شود، واژه قربان بر آن اطلاق می گردد. در روایت می خوانیم: «الصَّلَاةُ قُرْبَآنُ کُلِّ تَقِی‏»؛ نماز نزدیک کننده هر باتقوایی به خداوند متعال است.

فضیلت قربانی کردن

قربانی در عید قربان به آن حیوانی گفته می شود که برای قرب و نزدیکی به خداوند متعال ذبح یا نحر میشود.«1» باید توجه داشت که خداوند متعال نیازی به گوشت این حیوانات ندارد؛ انچه که دراین جریان اثرگذار است و همان موجب قرب الی الله می شود تقوا، اطاعت پذیری و حرکت برای انجام دستور خداست که از این قربانی در جان قربانی کننده می ماند.

خداوند متعال می فرماید: «لَن یَنَالَ اللَّهَ لحُومُهَا وَ لَا دِمَاؤُهَا وَ لَاکِن یَنَالُهُ التَّقْوَى‏ مِنکُمْ» «37/حج»؛ هرگز گوشت ها و خون هایشان به خدا نمى‏ رسد؛ بلکه تقواى شما به او مى ‏رسد.

احکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانیاحکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانی

قربانی واجب و مستحب

بر کسانی که مشغول اعمال حج هستند، واجب است تا در روز دهم ذی الحجه یا همان عید قربان، شتر، گاو، بز و یا گوسفندی را در منا ذبح کنند.

انجام قربانی برای کسانی که در حج نیستند

امام صادق علیه السّلام فرمود:

در یوم النحر «یعنى روز عید قربان» هیچ عملى بهتر ازآن نیست که خونى به رسم قربانى ریخته شود یا در مسیر احسان به والدین یا خویشاوندى که قطع رحم مى کند، گامى برداشته شود و آن که حاجی درباره آن خویشاوند، تفضّل بیشترى مبذول دارد ودر گفتن درود سبقت جوید یا از قسمت مرغوب گوشت قربانى اطعام کند و پس ازآن بقیّه همسایگان خودرا از یتیمان گرفته تا مسکینان و بردگان رابه استفاده ازآن فراخواند و اسیران را تفقّد کند.

شیخ صدوق«ره» در شرح این فراز مینویسد:

بزرگان برآنند که این اعمال در روز عید قربان بطور مطلق مطلوب است گرچه در مِنا نباشد و ما اضافه مى کنیم گرچه قربانى در روز عید قربان نباشد؛ لکن در منا و روز عید قربان ثوابش بیشتر خواهد بود.

عید قربان

وَ جَاءَتْ أُمُّ سَلَمَةَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا إِلَى النَّبِیِّ ص فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ یَحْضُرُ الْأَضْحَى وَ لَیْسَ عِنْدِی ثَمَنُ الْأُضْحِیَّةِ فَأَسْتَقْرِضُ وَ أُضَحِّی فَقَالَ اسْتَقْرِضِی وَ ضَحِّی فَإِنَّهُ دَیْنٌ مَقْضِیٌّ.

امّ سلمه نزد رسول خدا «ص» آمد و گفت: یا رسول اللّه! عید أضحى فرا می رسد و من بهاى قربانى ندارم؛ پس آیا اجازه دارم قرض بگیرم و قربانى کنم؟. حضرت فرمود: قرض بگیر و قربانی کن؛ زیرا آن قرضی است ادا شدنى «یعنى این قرض را خداوند سبحان ادا مى کند چون در جهت رضاى اوست»

بنابر این بر دیگرانی که در احرام نیستند، مستحب است در روز عید قربان یکی از این حیوانات را بنا بر سنت الهی قربانی نمایند؛ دراین مورد لازم نیست که حتما قربانی کننده قبلاً حج رفته و حاجی شده باشد.

این عمل مانند نمازی که دراین روز خوانده میشود یکی از اعمال بسیار سفارش شده است که عمل به آن احیای شعار الهی در جامعه است که قطعاً اگر مردم به آن اقبال کنند و نشانه های آن در همه ی جا جلوه گری کند، اسباب عنایت و ریزش رحمت الهی را در پی خواهد داشت که این وعده خداوند در قرآن کریم است که «وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى‏ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَیْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ» اگر اهل شهرها و آبادى ‏ها ایمان مى ‏آوردند و پرهیزکارى پیشه می کردند، قطعاً درهاىِ‏ برکاتى از آسمان و زمین را بر آنان می گشودیم.‏

احکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانیاحکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانی

خوردن گوشت قربانی توسط صاحب آن

«قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ «ع» کَآنَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ «ع» لَا یَأْکُلُ یَوْمَ الْأَضْحَى شَیْئاً حَتَّى یَأْکُلَ مِنْ أُضْحِیَّتِهِ».

امام باقر «ع» فرمودند: شیوه امیرالمؤمنین «ع» چنین بود که روز عید قربان، غذایى نمى خورد تا از گوشت قربانى خود غذائى تناول کند.

و نیز آن حضرت فرمودند: «وَ لَا تَأْکُلْ یَوْمَ الْأَضْحَى شَیْئاً إِلَّا مِنْ هَدْیِکَ وَ أُضْحِیَّتِکَ إِنْ قَوِیتَ عَلَیْهِ وَ إِنْ لَمْ تَقْوَ فَمَعْذُورٌ»

در روز عید قربان چیزى نخور مگر از گوشت قربانىِ خود و اگر قدرت تمکن مالى براى قربانى کردن ندارى دراین صورت معذورى.

از این روایات به دست می آید اگر برای انسان مقدور بود در روز عید، قربانی کرد نخستین چیزی که در آن روز می خورد از گوشت همان قربانی باشد.

امیرالمومنین «ع» می فرمودند: «وَ إِذَا ضَحَّیْتُمْ فَکُلُوا وَ أَطْعِمُوا وَ أَهْدُوا وَ احْمَدُوا اللَّهَ عَلَى مَا رَزَقَکُمْ مِنْ بَهِیمَةِ الْأَنْعَامِ»

چون مراسم قربانى را برگزار کردید از گوشت قربانى بخورید و هدیّه بدهید و خدا رابه پاس این نعمت که گوشت شتران و گاوان و گوسفندان را روزىِ شما ساخته، سپاسگزارى کنید.

کیفیت تقسیم قربانی

امامان معصوم «ع» یک سوم قربانی رابه همسایگان، یک سوم آن رابه نیازمندانی که تقاضای داشتند، می دادند و یک سوم باقیمانده را برای خانواده خود نگه می داشتند.

«وَ کَآنَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ وَ أَبُو جَعْفَرٍ «ع» یَتَصَدَّقَآنِ بِثُلُثٍ عَلَى جِیرَآنِهِمْ وَ بِثُلُثٍ عَلَى السُّؤَّالِ وَ بِثُلُثٍ یُمْسِکَآنِهِ لِأَهْلِ الْبَیْت».

و علیّ بن الحسین و ابو جعفر علیهما السّلام ثلث قربانى را صدقه همسایگان و ثلث دیگر را صدقه سائلان می ساختند و ثلث سوم را براى خانواده نگاه می داشتند.

از این رو مستحب است که قربانى سه قسمت شود: یک سوم آنرا خودش بخورد و یک سوم را صدقه دهد و یک سوم را هدیه نماید؛ و احتیاط آن است که چیزى ازآن بخورد گرچه واجب نیست.

بنابر این اگر کسی علاقه مند بود تمام گوشت قربانی را برای خود نگه دارد، منعی نخواهد داشت.

حجت الاسلام محسن قرائتی استاد تفسیر قرآن کریم بیش از 30 سال است به تدریس معارف قرآن و اهل بیت«ع» می پردازد و سال ها است که پنج شنبه ها در برنامه درس هایی از قرآن میهمان خانه های ایرانیان است.

با توجه به تأکید مقام معظم رهبری مبنی بر توجه به انس عمومی با قرآن و توجه به مفاهیم الهی، در این جا گزیده ای از تفسیر قرآن حجت الاسلام قرائتی درسال های گذشته را در اختیار علاقه مندان قرار می دهیم.

احکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانیاحکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانی

در ادامه بخشی از تفسیر قرآن حجت الاسلام قرائتی در برنامه درس هایی از قرآن با موضوع «شفای قرآن، عید قربان» که در 1 بهمن ماه سال 1383 ایراد شده است، تقدیم میشود.

– قربانی کردن سابقه دارد حضرت آدم دو تا پسر داشت هابیل و قابیل «قَرَّبَا قُرْبَآنًا» المائدة/27 سابقه قربانی مال اسلام نیست حتی بت پرست ها که گوسفند می کشتند، میگفتند:«لِیُقَرِّبُونَا إِلَی اللَّهِ زُلْفَی» الزمر/3 بت پرستی شان بخاطر قرب بود. 

 – افرادی مال خودشان را قربانی می کنند، افرادی جان شان را، مسئله وقف هم همینطور است اگر کسی بتواند چیزی را وقف کند این دائماً هر کس از این درخت، از این قنات، از این آب لوله کشی، از این مدرسه، از این کتابخانه، مسئله وقف یک صدقه جاریه است یک کاری قربة الی الله دائمی است.

– قرآن میگوید:«وَأَطْعِمُوا الْقَآنِعَ وَالْمُعْتَرَّ» الحج/36 خدا به همه ی و حاجی ها میگوید وقتی گوسفند کُشتید هم بخورید هم به دیگران بدهید نمیگوید اگر می شناسی، اگر می شناسی نیست، آقا این آدم معلوم نیست چه جور آدمی است؟ به او بده بخورد، مگر میخواهی گزینش کنی؟ در کارهای قربانی گزینش نکنید «وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ». الضحی/10

– عید در اسلام مساوی است با کمک به فقرا، عید فطر زکات فطریه؛ عید قربان گوشت قربانی، کسی هم پول ندارد گوسفند بخرد شریکی جمع بشوند یکی پنج تومان ده تومان بدهند ده نفری بیست نفری یک گوسفند بکشند و بدهند شریکی باشد ولی کار بشود عید قربان نقد می کند مکاتبی راکه می گوید گوشت خوردن درست نیست.

– گاهی ما قربانی که میکنیم قربان خودمان میشود سیراب و شیردان برای عصر، کله پاچه اش برای صبح، این ران برای شوهر خواهر، آن هم برای داماد، این برای خواهر، اصلاً چیزی قربان نشد.

قربان یعنی از خودت جدا کن نه یعنی خرج… مثل این که بنده بگویم قربـة الی الله بعد پول را بردارم بگذارم توی کیسه ام این قربان نشد. عید قربان یعنی اگر گوسفند می کشید چشم هایتان را ببندید گوشت و دنبه را یک جور بین دیگران تقسیم کنید.

احکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانیاحکام گوشت قربانی و نحوه تقسیم گوشت قربانی

– نماز قربانی است، صدقه قربانی است، وقف قربانی است، کمک علمی قربانی است، بنابر این همه ی ما میتوانیم به کارهایمان رنگ الهی بدهیم این که قرآن میگوید «الَّذِینَ هُمْ عَلَی صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ» المعراج/23 دائماً در نمازند، مگر این که فرشته هستند که دائم در نمازند؟

می خواهد بگوید آن ها وقتی نماز خواندند میروند یک مسجد توی جاده می سازند یک مسجد توی روستا می سازند جهاد سازندگی که جاده را آسفالت می کنند … باید کارهایمان را جوری کنیم که دنیا و آخرتمان پربار شود. 

 – در قرآن صد و پانزده مرتبه کلمه دنیا است صد و پانزده مرتبه هم کلمه آخرت هست میـــخواهد بگوید کاری کنید که چیزی را فدای چیزی نکنید نه دنیا را فدای آخرت کنید و نه آخرت را فدای دنیا کنید.

– قرآن می فرماید که دو رقم مرض داریم گاهی مرض روحی است گاهی جسمی امراض روحی مهمتر است زیرا:

1- دائمی است

2- مخفی است

3- امراض مادر است

4- درمانش سخت تر است

5- دارویش هم همه ی جا نیست

6- دکتر آن فقط اولیاء خدا هستند.

– قرآن می فرماید «نَسُوا اللَّهَ» افرادی هستند خدا را فراموش میکنند بعد خدا می فرماید حالا که شما من را فراموش کردی من هم یک کاری میکنم که خودت خودت را فراموش کنی «فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ» الحشر/19 یکی از چوبهای خدا این است.

عید قربان مبارک

.

منبع : talab.org

گردآوری توسط بخش اعتقادات شیعه سایت آکاایران
تبلیغات