در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد استغفار گفتن را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد. 

استغفار گفتن,ثواب گفتن استغفار,فضیلت گفتن استغفار

بهترین وقت برای استغفار

بهترین وقت برای استغفار گفتن

آکاایران: حضرت آقاى بهجت  ـ رحمت و رضوان خداوند بر او باد ـ در چند جا  از ایشان سؤال شده بود که براى رفع مشکلات و گرفتارى ها چه ذکرى بگوییم فرموده بودند: ذکر «استغفرالله» را دایما بگویید. آیا این ذکر عمومیت دارد و همه افراد مى توانند براى دفع مشکلات از این ذکر استفاده کنند و یا اختصاصى مى باشد؟

روشن است که استغفار داراى درجات مختلفى است و براى همه انسان ها یکسان نمى باشد. استغفار انسان هاى عادى که درخواست بخشش گناه هان است با استففار اولیاى معصومى که از گناه و حتى اندیشه آن مبرا و بر کنار هستند بى شک یکسان نیست. پس استغفار با حفظ مراتب و درجات آن دستورى عام براى همه است و عمومیت دارد و داروى بیمارى روحى همه انسان ها است.

استغفار از دیدگاه وحی

از دیدگاه وحى، بین اعمال انسان و حوادث زندگانى او، ارتباطى تکوینى برقرار است.

دستگاه آفرینش بنابر اراده ‏الهى، به تناسبِ‏ هر یک از اعمال انسان، عکس‏ العملى در خور نشان مى ‏دهد و به فراخور آن عمل، آثار و نتایجى را در همین دنیا به صاحب عمل مى ‏رساند. آرى، چه بسیار افعالى که باعثِ ریزش خیرات، برکاتِ مادّى و معنوى فراوان در زندگى انسان مى ‏شود و چه بسیار افعالى که باعث محنت‏ ها، بلاها، و گرفتارى ها مى‏ شود.

قرآنِ کریم، انسان ها را به نگریستن از افقى برتر و توجّه به این رابطه ‏ها فرا مى‏ خواند تا با تمسّک به افعال خیر و ترک‏ افعال شرّ، به سعادتِ‏ دنیا و آخرت نایل شوند.

استغفار
توبه از گناهان و آمرزش خواهى از خداوند غافر، امرى است که بسیار مورد تأکید قرآن و پیشوایان دین قرار گرفته است. در کلام پیشوایان معصوم (ع)، استغفار به عنوانِ‏ بهترین دُعا و عبادت، ارزشمندترین توسّل، موثّرترین سلاح گناهکاران و نجات ‏بخش ‏ترین شفیع، به گونه‏ اى کم‏ نظیر، مورد تأکید واقع شده و آثارى براى آن، ذکر شده است.

در قرآن کریم، سه آیه بسیار عجیب وجود دارد که به روشنى اثر استغفار را در فزونى روزى بیانگر است: دو آیه اول از زبان حضرت هود (ع) خطاب به قومِ‏ بى ‏ایمان و گناه‏کار عاد وارد شده است: « وَأَنِ اسْتَغْفِرُواْ رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَیْهِ یُمَتِّعْکُم مَّتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى وَیُؤْتِ کُلَّ ذِی فَضْلٍ فَضْلَهُ وَإِن تَوَلَّوْاْ فَإِنِّیَ أَخَافُ عَلَیْکُمْ عَذَابَ یَوْمٍ کَبِیرٍ ؛ و اینکه از پروردگارتان آمرزش بخواهید سپس به درگاه او توبه کنید [تا اینکه] شما را با بهره‏مندى نیکویى تا زمانى معین بهره‏مند سازد و به هر شایسته نعمتى از کرم خود عطا کند و اگر رویگردان شوید من از عذاب روزى بزرگ بر شما بیمناکم». (سوره هود، آیه 3)

قوم عاد، مردمى بلند قامت، درشت هیکل و سخت نیرومند بودند. این قوم، تمدنى بسیار پیشرفته و عظیمى داشتند که به فرموده قرآن: «لَمْ یُخْلَقْ مِثْلُهَا فِی الْبِلَادِ؛ در هیچ عصرى مثلِ آنان آفریده نشده است». (سوره فجر، آیه 8)

این مردمان همیشه، غرقِ در نعمت ‏خدا و آبادانى و فزونى برکات الهى بودند تا این که به تدریج وضع خود را تغییر دادند و به بُت‏ پرستى و عصیان روى آوردند. خداى تعالى به خاطر انحرافشان از راه حقّ، برادرشان هود (ع) را مبعوث کرد تا به سوى حقّ، دعوت و ارشادشان کند. با این که هود (ع) در هدایت آنان نهایت استعداد و سعى‏ خود را به کار گرفت، امّا جز عدّه اندکى به او ایمان نیاوردند و بیشتر مردمان بر دشمنى و لجبازى‏ هاى خود اصرار ورزیدند و نسبت سفاهت و دیوانگى به آن حضرت دادند.

سنت تغییر

در نتیجه خداوند هم «سنّتِ ‏تغییر» را بر آنان جارى فرمود، چرا که: « إِنَّ اللّهَ لاَ یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ؛ خداوند، احوال و سرنوشتِ‏ هیچ قومى را تغییر نمى ‏دهد مگر آن که خودشان، تغییر کنند.» (سوره رعد، آیه 11)

به خواست ‏الهى، آسمان تا هفت سال تمام از باریدن، دریغ کرد تا آن که قوم عاد دچار، قحطى، گرانى، خشکسالى و ضعف و ناتوانى شدند.

در این احوال هم، هود (ع) مثل همیشه از درِخیرخواهى و مهربانى به سوى ایشان روى آورد و راهِ چاره را «طلبِ مغفرت از پروردگار»، «توبه از شرک و بت‏ پرستى» و «ایمان به خداوند و عمل صالح» دانست.

طبق آنچه در تفسیر المیزان در ذیل دو آیه فوق آمده است: منظور از «توبه» که بعد از «استغفار» با جمله «ثمَ‏ توبوا الیه» بدان تأکید شده است، «بازگشتِ حقیقى به سوى خدا با ایمان و عمل صالح» مى‏ باشد. (1)

آیه‏ سوم از زبان حضرت نوح (ع) خطاب به مردمِ‏ مجرم و گناه‏کار زمانه‏ اش وارد شده است: « فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کَانَ غَفَّارًا * یُرْسِلِ السَّمَاء عَلَیْکُم مِّدْرَارًا * وَیُمْدِدْکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَیَجْعَل لَّکُمْ جَنَّاتٍ وَیَجْعَل لَّکُمْ أَنْهَارًا؛ از پروردگار خود آمرزش بخواهید که او بسیار آمرزنده است تا باران‏هاى مفید و پربرکت را از آسمان بر شما پیوسته دارد و شما را با مال بسیار و فرزندان متعدّد یارى رساند و باغ ‏هاى خرّم و نهرهاى جارى به شما عطا فرماید». (سوره نوح، آیه 10- 12)

راه گشای روزی

امام صادق (ع) با استناد به آیه فوق مى ‏فرمایند: «هنگامى که رسیدنِ روزى ‏ات را همراهِ سختى و کندى دیدى، زیاد استغفار کن، چرا که خداوند عزّوجلّ در کتابش مى‏ فرماید: از پروردگارتان، طلبِ مغفرت نمایید که او بسیار آمرزنده است تا از آسمان پیوسته بر شما بباراند و با اموال و فرزندان فراوان یارى ‏تان رساند (یعنى در دنیا) و باغ ‏هاى خرّم و نهرهاى جارى عطایتان فرماید (یعنى در آخرت)». (2)

در آیه فوق براى اثر استغفار سه بهره ارزشمند در دنیا معرفى شده است: «بارشِ پیوسته باران‏ هاى مفید»، «وسعت و مال فراوان» و «نعمتِ ‏برخوردارى از فرزندان».

روایت شده که شخصى خدمت امام رضا (ع) آمد و از «خشک سالى» شکایت کرد.

حضرت در بیان راه چاره فرمودند: «استغفار کن».

شخص دیگرى به پیشگاه حضرت آمد و از «فقر و نادارى» شکایت کرد. حضرتش فرمودند: «استغفار کن»

فرد سومى به محضرش شرفیاب شد و از حضرت خواست تا دعایى فرماید که خداوند پسرى به او عطا فرماید. حضرت، به او فرمودند: «استغفار کن».

حاضران باتعجّب پرسیدند: سه نفر با سه خواسته متفاوت، خدمتِ شما آمدند و شما همه را به «استغفار» توصیه فرمودید؟ فرمود: من این توصیه را از خود نگفتم. همانا در این توصیه از کلامِ خداوند الهام گرفتم و آن گاه آیه فوق را تلاوت فرمودند.

3 حضرت هود به قوم خود مى‏فرمود: «وَیَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُواْ رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَیْهِ یُرْسِلِ السَّمَاء عَلَیْکُم مِّدْرَارًا وَیَزِدْکُمْ قُوَّةً إِلَى قُوَّتِکُمْ وَلاَ تَتَوَلَّوْاْ مُجْرِمِینَ؛ اى قوم من استغفار کنید و از خدا طلب بخشش کنید و به سوى او توبه کنید تا باران مداوم و سودمند براى شما بفرستد و توانى بر توان شما بیفزاید و ازخدا تبهکارانه رو برنگردانید».(هود/ 52)

پیامبران گاه مردم را با تهدید و گاه با تحبیب، به عبادت و توحید حق فرا مى ‏خواندند، چون اکثر مردم یا بر اثر ترس از دوزخ عبادت مى ‏کنند یا از سر شوق به بهشت. تنها انسان هاى کاملند که از قید جذب و دفع دنیا و آخرت رهایى یافته، مى‏ گویند: «وَجَدتُک اَهْلا لِلعِباده یا وَلکِنّى اَعْبُده حَبّاً له» (بحار 186/ 67).

حضرت هود (ع) مى ‏فرماید: اگر خدا را عبادت کنید، او نیازهاى دنیایى شمارا برآورده مى‏ کند و استغفار نیز سبب نزول بسیارى از برکات است، همان گونه که برکات معنوى به وسیله توبه و استغفار حاصل مى‏ گردد.

این موضوع در سخنان انبیاى دیگر نیز آمده است، زیرا بین اعمال و عبادات مردم و حوادث جهان رابطه ‏اى مستقیم است و اعمال صالح و عبادات آنان در ریزش برکات سهمى بسزا دارد.

چنانکه حضرت نوح (ع) به مردم فرمود: استغفار کنید تا ربّ غفّار شما برکات مادّى را نصبیتان کند: «فَقُلت اسْتَغفِروا رَبَّکم اِنَّه کانَ غَفارا یُرسِل السَماء عَلیکم مِدارار ویُمدِدکم بِاَموال وَبَنین وَ یَجعل لَکُم جَنات وَ یَجعل لَکم اَنهارا» (نوح/ 10- 12).

انسان موجودى گسیخته از جهان نیست و افکار، اخلاق و اعمالش منقطع از عالم نیست.

در سخن نوح (ع) آمده است که به سبب استغفار و توبه شما باران به موقع نازل مى ‏شود و سخنان هود (ع) نیز این وعده را به همراه دارد و این سخن وحى است که بین اعمال خیر انسان و جهان تکوین، رابطه است و این اصل کلى را قرآن کریم تصدیق مى‏ کند: «وَلَو اَنَّ اَهلَ القُرى امَنوا واتَقوا لِفَتحِنا عَلیهم بَرکات(اعراف آیه 96) اگر مردم منطقه ها و قریه‏ ها اهل تقوا وایمان باشند، درهاى برکات الهى به روى آنان گشوده خواهد شد»، چنانکه درباره اهل کتاب آمده است: «وَلَو أَنَّهم أَقاموا التَوریه وَالاِنجیل وَما اَنزل اِلَیهم مِن رَبِّهم لَأَکلوا مِن فوقَهم ومِن تَحتِ اَرْجُلِهم»(مائده آیه 66) آیه الله جوادى آملى، تفسیر موضوعى قرآن ج 6 (سیره پیامبران (ع) در قرآن
بهترین وقت استغفار، سحرگاهان به ‏ویژه سحرِ شب جمعه مى ‏باشد تا جایى که استغفار کنندگان در سحرگاهان مورد مدح خداوند عالمیان قرار مى ‏گیرند: « المستغفرینَ بِالأَسحارِ». (سوره آل عمران، آیه 17) یا در آیه 18 سوره مبارکه الذاریات خداوند این چنین می فرماید:«وبالأَسحارِهُم یستَغفِرونَ».

امام صادق (ع) در تفسیر آیه فوق مى ‏فرمایند: «هر کس در وقت سحر، هفتاد مرتبه استغفار کند از اهلِ این آیه خواهد بود». (3)

چگونگى استغفار
امام صادق (ع) مى ‏فرماید: «هر که در نماز وتر و در حالى که به قیام ایستاده است، هفتاد مرتبه بگوید: اَستَغفِرُ اللّهَ واَتُوبُ إلَیه و تا یک‏سال تمام بر آن مواظبت کند (و در صورت عدم موفقیت به نماز شب، قضاى آن را به جا آورد) خداوند او را در زمره «استغفار کنندگان در سحرگاه» مى ‏نویسد و آمرزش و مغفرت خویش را بر او واجب مى ‏گرداند».(4)  و آن حضرت در روایت دیگرى مى‏ فرمایند: «هر که دو ماه پیاپى هر روز چهارصد مرتبه این ذکر استغفار را بخواند، خداوند او را گنجى از دانش یا مالِ فراوان کرامت فرماید: «اَستَغفرُ اللّه الّذى لاإله الاّهُوَ الحَى القَیومُ الرَّحمنُ ‏الرَّحیمُ بَدیعُ ‏السّمواتِ والأَرضِ مِن جمیعِ ظُلمى وجرمى واِسرافى عَلى نفسى واَتوبُ إِلیهِ»(5)

گردآوری: بخش دین واندیشه آکاایران

گردآوری توسط بخش قرآن و اندیشه قرآنی سایت آکاایران
تبلیغات