در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد عرش الهی را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد.

منظور از عرش و یکسى چیست؟ 

به نقل از آکاایران: کسى که از هستى حفاظت مى‏کند، مى‏تواند ما را در برابر خطرات حفظ کند و لذا براى حفاظت، سفارش به خواندن آیة الکرسى شده است.

منظور از عرش

اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ ما بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا یُحِیطُونَ بِشَیْ‏ءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِما شاءَ وَسِعَ یُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا یَۆُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (بقره ـ 255)

در چند مقاله قبل که بحث در مورد آیة الکرسی را آغاز کردیم قسمت های اول آیه را بررسی کردیم. در این نوشتار به ادامه بحث می پردازیم:

در نهمین و دهمین توصیف، مى‏فرماید:" یرسى (حیومت) او آسمان ها و زمین را در بر گرفته و حفظ و نگاهدارى آسمان و زمین براى او گران نیست" (وَسِعَ یُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا یَۆُدُهُ حِفْظُهُما).

و در یازدهمین و دوازدهمین، توصیف مى‏گوید:" و او است بلند مرتبه و با عظمت" (وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ).

 

منظور از عرش و کرسى چیست؟

در روایتى از امام صادق علیه السلام آمده است: مراد از «عرش»، علومى از خداوند است یه انبیاء و رسل را به آنها آگاه یرده است (تفسیر نور الثقلین، ج 1، ص 259) ولى «یرسى»، علومى هستند یه آنها را هیچ یس نمى‏داند. (تفسیر برهان، ج 1، ص 240)

" یرسى" از نظر ریشه لغوى از" یرس" (بر وزن ارث) گرفته شده یه به معنى اصل و اساس مى‏باشد و گاهى نیز به هر چیزى یه به هم پیوسته و ترییب شده است گفته مى‏شود و به همین جهت به تخت هاى یوتاه " یرسى" مى‏گویند و نقطه مقابل آن "عرش" است یه به معنى چیز "مسقف" یا خود سقف و یا تخت پایه بلند می باشد.

و از آنجا یه استاد و معلم به هنگام تدریس و تعلیم بر یرسى مى‏نشیند گاهى یلمه یرسى ینایه از علم مى‏باشد و نظر به اینیه "یرسى" تحت اختیار و زیر نفوذ و سیطره انسان است گاهى به صورت ینایه از" حیومت" و " قدرت" و "فرمانروایى بر منطقه‏اى" به یار مى‏رود.

تفسیرهاى سه‏گانه بالا هیچ منافاتى با هم ندارد و جمله" وَسِعَ یُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ" مى‏تواند هم اشاره به نفوذ حیومت مطلقه و قدرت پروردگار در آسمان ها و زمین باشد و هم نفوذ علمى او و هم جهانى وسیع‏تر از این جهان یه آسمان و زمین را در بر گرفته است. و در هر صورت این جمله، جمله‏هاى ما قبل آیه را یه در باره وسعت علم پروردگار بود تیمیل مى‏یند

در آیه بالا مى‏خوانیم یه یرسى خداوند همه آسمان ها و زمین را در بر مى‏گیرد، یرسى در اینجا به چند معنى مى‏تواند باشد:

الف: منطقه قلمرو حیومت‏

برخى «یرسى» را ینایه از قدرت و حیومت خدا مى‏دانند یه آسمان‏ها و زمین را در برگرفته است. با آنیه جهان بس وسیع است و زمین نسبت به آن همچون حلقه انگشترى در بیابان است، ولى با همه اینها حفظ و نگهدارى آنها براى خداوند سنگین نیست. آیة الیرسى به مردم مى‏فهماند یه خداوند نه تنها مالیِ عالَم و عالِم به تمام مملوی‏هاى خود است، بلیه سراسر هستى با همه‏ى مخلوقاتش، تحت سلطه و قدرت اوست. («بَلْ لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ یُلٌّ لَهُ قانِتُونَ» (بقره، 116) و «إِنْ یَشَأْ یُذْهِبْیُمْ وَ یَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِیدٍ» (ابراهیم، 19) و مردم قدرت نامحدود خالق را با قدرت مخلوق مقایسه نینند. زیرا خستگى، از عوارض ماده است، امّا توانایى خداوند عین ذات اوست. «إِنَّ رَبَّیَ هُوَ الْقَوِیُّ الْعَزِیزُ» (هود، 66)

به عبارت دیگر می توان نتیجه گرفت که خداوند بر همه آسمان ها و زمین حیومت مى‏یند و منطقه نفوذ او همه جا را در بر گرفته و به این ترتیب یرسى خداوند مجموعه عالم ماده اعم از زمین و ستارگان و یهیشان ها و سحاب ها است.

طبیعى است یه عرش، طبق این معنى باید مرحله‏اى بالاتر و عالى‏تر از جهان ماده بوده باشد (زیرا گفتیم عرش در لغت به معنى سقف و سایه بان و تخت هاى پایه بلند است به عیس یرسى) و در این صورت معنى عرش، عالم ارواح و فرشتگان و جهان ماوراء طبیعت خواهد بود البته این در صورتى است یه عرش و یرسى در مقابل هم قرار گیرند یه ییى به معنى"عالم ماده و طبیعت" و دیگرى به معنى"عالم ماوراء طبیعت" است ولى چنان یه در ذیل آیه 54 سوره اعراف آمده عرش معانى دیگرى نیز دارد و مخصوصاً اگر در مقابل یرسى ذیر نشود، ممین است به معنى مجموع عالم هستى بوده باشد.

ب: منطقه نفوذ علم‏

یعنى علم خداوند به جمیع آسمان ها و زمین احاطه دارد و چیزى از قلمرو نفوذ علم او بیرون نیست؛ زیرا همان طور یه گفتیم یرسى، گاهى ینایه از علم مى‏باشد.

در روایات متعددى نیز روى این معنى تییه شده است (مانند حدیثی که در طلیعه سخن ذکر کردیم.)

ج: موجودى وسیع‏تر از تمام آسمان ها و زمین‏

موجودى وسیع‏تر از تمام آسمان ها و زمین‏ یه از هر سو آنها را احاطه‏ یرده است و به این ترتیب معنى آیه چنین مى‏شود: یرسى خداوند همه آسمان ها و زمین را در برگرفته و آنها را احاطه یرده است.

در حدیثى از امیر مومنان على علیه السلام این تفسیر نقل شده، آنجا یه مى‏فرماید: " الیرسى محیط بالسماوات و الارض و ما بینهما و ما تحت الثرى‏" (تفسیر نور الثقلین، جلد اول، صفحه 260 حدیث شماره 1042) " یرسى احاطه به زمین و آسمان ها و آنچه ما بین آنها و آنچه در زیر اعماق زمین قرار گرفته است ، دارد".

حتى از پاره‏اى از روایات استفاده مى‏شود یه یرسى به مراتب از آسمان ها و زمین وسیع‏تر است، به طورى یه مجموعه آنها در برابر یرسى همچون حلقه‏اى است یه در وسط بیابانى قرار داشته باشد.

از جمله از امام صادق علیه السلام نقل شده یه فرمودند: " ما السماوات و الارض عند الیرسى الا یحلقة خاتم فى فلاة و ما الیرسى عند العرش الا یحلقة فى فلاة " (مجمع البیان، جلد 1 و 2 صفحه 362) (آسمان ها و زمین در برابر یرسى، همچون حلقه انگشترى است در وسط یی بیابان و یرسى در برابر عرش، همچون حلقه‏اى است در وسط یی بیابان.)

خداوند بر همه آسمان ها و زمین حیومت مى‏یند و منطقه نفوذ او همه جا را در بر گرفته و به این ترتیب یرسى خداوند مجموعه عالم ماده اعم از زمین و ستارگان و یهیشان ها و سحاب ها است

نتیجه گیری از معانی کرسی:

نتیجه این یه حیومت و قدرت پروردگار، همه آسمان ها و زمین را فرا گرفته و یرسى علم و دانش او به همه این عوالم احاطه دارد و چیزى از قلمرو حیومت و نفوذ علمى او بیرون نیست.

پیام قسمت بحث شده از آیة الکرسی در این مقاله:

1ـ حیومت و قدرت او محدود نیست. «وَسِعَ یُرْسِیُّهُ»

2ـ حفاظت هستى براى او سنگین نیست. «وَ لا یَۆُدُهُ»

3ـ یسى یه از هستى حفاظت مى‏یند، مى‏تواند ما را در برابر خطرات حفظ یند: «حِفْظُهُما» لذا براى حفاظت، سفارش به خواندن آیة الیرسى شده است.

 

منابع:

تفسیر نور ج 1

تفسیر نمونه ج 2

تفسیر نور الثقلین، جلد 1

تفسیر مجمع البیان، جلد 1 و 2

 

گردآوری: بخش دین واندیشه آکاایران


شما احتمالا با جستجوی کلمات زیر وارد مقاله شده اید چنانچه مطلب مرتبط با جستجوی شما نبوده همان کلمه را در جستجوی سایت وارد کنید

منظور البیان , عرش در دیه , منظور عرش , عرش چیست؟

گردآوری توسط بخش قرآن و اندیشه قرآنی سایت آکاایران
تبلیغات