در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد پیک رمضان را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد.

شرح اجمالی دعا در پرتو قرآن 

عناوین محوری در دعای روز دوم عبارتند از: 1. خشم و رضای خدا 2. قرائت قرآن و تدبّر در آن.

در مجال حاضر، تنها به شرح اجمالی موضوع نخست(خشم و رضای الهی) در پرتو قرآن بسنده می کنیم.

در دعای روز دوم ماه مبارک رمضان از خداوند می خواهیم که ما را مفتخر به خلعت خشنودی خویش گرداند و از غلتیدن در گرداب قهر و غضبش برهاند.

 

الف) مغضوبان درگاه خدا

قرآن کریم در آیات متعددی زنهار داده است که مبادا عملی از شما سر زند که آتش خشم خدا را شعله ور سازد.

اکنون ببینیم کدامین اعمال، خشم الهی را دامن گیر انسان می کند:

1. دوستی با اهل کفر

تَرَى کَثِیرًا مِنْهُمْ یتَوَلَّوْنَ الَّذِینَ کَفَرُوا لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَیهِمْ وَفِی الْعَذَابِ هُمْ خَالِدُونَ

بسیاری از آنها را می بینی که کافران (و بت پرستان) را دوست می دارند (و با آنها طرح دوستی می ریزند)؛ نفس (سرکش) آنها، چه بد اعمالی از پیش برای (معاد) آنها فرستاد! که نتیجه آن، خشم خداوند بود؛ و در عذاب (الهی) جاودانه خواهند ماند. «المائدة/80»

بر مبنای کریمه یاد شده، عامل نفرین شدن بنى اسرائیل این بود که که ایشان با کافران، طرح دوستى دائمى و آشکارا ریخته بودند.

امام باقر علیه السلام در تفسیر این آیه می فرماید: ایشان گروهی بودند که جبّاران را دوست داشتند و اعمال هوس‏آلود آنان را در نظرشان زیبا جلوه مى‏دادند تا از دنیایشان بهره گیرند. «تفسیر نورالثقلین»

اگر چه روی سخن در آیه شریفه، با بنی اسرائیل است اما این قانون کلی الهی در باره امتهای دیگر نیز جاری خواهد بود.

در آخرین آیه از سوره مجادله،که از کوبنده‏ترین آیات قرآن است، به مؤمنان هشدار مى‏دهد که جمع میان «محبت خدا» و «محبت دشمنان خدا» در یک دل ممکن نیست، و باید از میان این دو یکى را برگزینند، اگر براستى مؤمنند باید از دوستى دشمنان خدا بپرهیزند و الا ادعاى مسلمانى نکنند!

2. سوء ظن برندگان به خدا(از اهل نفاق و شرک)

وَیعَذِّبَ الْمُنَافِقِینَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِکِینَ وَالْمُشْرِکَاتِ الظَّانِّینَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَیهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَیهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِیرًا

و (نیز) مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرک را که به خدا گمان بد می برند مجازات کند؛ (آری) حوادث ناگواری (که برای مؤمنان انتظار می کشند) تنها بر خودشان نازل می شود! خداوند بر آنان غضب کرده و از رحمت خود دورشان ساخته و جهنم را برای آنان آماده کرده؛ و چه بد سرانجامی است! «الفتح/6»

بر مبنای این آیه، مردان و زنان نفاق پیشه و مشرک به دلیل گمان بدی که به خدا برده اند گرفتار انحایی چهارگانه از عذاب دنیوی و اخروی خواهند بود که یکی از آنها خشم خداست:

1. عَلَیْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ: حوادث و پیش آمدهاى سوء تنها بر این گروه نازل مى‏شود.

2. وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ: خداوند آنها را غضب می کند.

3. (وَ لَعَنَهُمْ): از رحمت خداوند دور خواهند شد.

4. وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِیراً: و بالآخره جهنم به عنوان سرانجامى بد در انتظار ایشان خواهد بود.

3. قاتلان عامد

وَمَنْ یقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِیهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَیهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِیمًا

و هر کس، فرد باایمانی را از روی عمد به قتل برساند، مجازات او دوزخ است؛ در حالی که جاودانه در آن می ماند؛ و خداوند بر او غضب می کند؛ و او را از رحمتش دور می سازد؛ و عذاب عظیمی برای او آماده ساخته است. «النساء/93»

 قتل عمد نیز یکی دیگر از عواملی است که خشم و قهر الهی را بر می انگیزاند.

 

ب) بندگان مرضی خداوند

1 . اهل ایمان و عمل صالح

إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِکَ هُمْ خَیرُ الْبَرِیةِ«بینه/7»

کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، بهترین مخلوقات (خدا)یند!

جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَدًا رَضِی اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِکَ لِمَنْ خَشِی رَبَّهُ«بینه/8»

(پاداش آنها نزد پروردگارشان باغهای بهشت جاویدان است که نهرها از زیر درختانش جاری است؛ همیشه در آن می مانند! (هم) خدا از آنها خشنود است و (هم) آنها از خدا خشنودند؛ و این (مقام والا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد!)

بر مبنای کریمه یاد شده، کسانى که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند بهترین مخلوقات خدا بوده و هم خداوند از آنها رضایت دارد و هم ایشان از خداوند.

تعبیر «اولئک هم خیر البریة» بیانگر این است که انسانهاى مؤمن و صالح العمل حتى از فرشتگان برتر و بالاترند، چرا که آیه اطلاق داشته و هیچ استثنائى در آن نیست، آیه 70 سوره اسراء نیز موید بر این ادعاست.

2. حزب الله

لَا تَجِدُ قَوْمًا یؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیوْمِ الْآخِرِ یوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ کَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِیرَتَهُمْ أُولَئِکَ کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمَانَ وَأَیدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَیدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا رَضِی اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولَئِکَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ «المجادلة/22»

(هیچ قومی را که ایمان به خدا و روز رستاخیز دارند نمی یابی که با دشمنان خدا و رسولش دوستی کنند، هر چند پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشاوندانشان باشند؛ آنان کسانی هستند که خدا ایمان را بر صفحه دلهایشان نوشته و با روحی از ناحیه خودش آنها را تقویت فرموده، و آنها را در باغهایی از بهشت وارد می کند که نهرها از زیر (درختانش) جاری است، جاودانه در آن می مانند؛ خدا از آنها خشنود است، و آنان نیز از خدا خشنودند؛ آنها «حزب الله»اند؛ بدانید «حزب الله» پیروزان و رستگارانند.)

« در این آیه که آخرین آیه از سوره مجادله، و از کوبنده‏ترین آیات قرآن است، به مؤمنان هشدار مى‏دهد که جمع میان «محبت خدا» و «محبت دشمنان خدا» در یک دل ممکن نیست، و باید از میان این دو یکى را برگزینند، اگر براستى مؤمنند باید از دوستى دشمنان خدا بپرهیزند و الا ادعاى مسلمانى نکنند! مى‏فرماید: «هیچ گروهى را که ایمان به خدا و روز قیامت دارند نمى‏یابى که با دشمنان خدا و رسولش دوستى کنند، هر چند پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشاوندانشان باشند» (لا تجد قوما یؤمنون بالله و الیوم الآخر یوادون من حاد الله و رسوله و لو کانوا آباءهم او ابناءهم او اخوانهم او عشیرتهم).

محبت پدران و فرزندان و برادران و اقوام بسیار خوب است، و نشانه زنده و برگزیده بودن عواطف انسانى است، اما هنگامى که این محبت رو در روى محبت خدا قرار گیرد ارزش خود را از دست مى‏دهد.

سپس به پاداشهاى بزرگ این گروه که قلبشان بطور کامل در اختیار عشق خداست پرداخته، و پنج موضوع را که بعضى به صورت امداد و توفیق است، و بعضى به صورت نتیجه و سر انجام کار بیان مى‏کند.

در بیان قسمت اول و دوم مى‏فرماید: «آنها کسانى هستند که خدا ایمان را بر صفحه دلهایشان نوشته، و با روحى از ناحیه خودش آنان را تقویت فرموده است» (اولئک کتب فى قلوبهم الایمان و ایدهم بروح منه).

و در سومین مرحله مى‏فرماید: «خداوند آنها را در باغهائى از بهشت داخل مى‏کند که نهرها از زیر (درختانش) جارى است، جاودانه در آن مى‏مانند» (و یدخلهم جنات تجرى من تحتها الانهار خالدین فیها).

محبت پدران و فرزندان و برادران و اقوام بسیار خوب است، و نشانه زنده و برگزیده بودن عواطف انسانى است، اما هنگامى که این محبت رو در روى محبت خدا قرار گیرد ارزش خود را از دست مى‏دهد.

و در چهارمین مرحله مى‏افزاید: «خداوند از آنها خشنود است و آنها نیز از خداوند خشنودند» (رضى الله عنهم و رضوا عنه).

در برابر مواهب مادّى قیامت و جنات و حور و قصور این بزرگترین پاداش روحانى است که به این گروه از مؤمنان داده مى‏شود.

احساس رضایت مولا و معبودشان که آنها را پذیرفته، لذتبخش‏ترین احساسى است که به آنها دست مى‏دهد، و نتیجه‏اش خشنودى کامل آنها از خداست.

و در آخرین مرحله به صورت یک اعلام عمومى- که حاکى از نعمت و موهبت دیگرى است- مى‏فرماید: «آنها حزب اللّه‏اند، بدانید حزب اللّه پیروزان و رستگارانند» (اولئک حزب الله الا ان حزب الله هم المفلحون) ». (تفسیر نمونه، ج‏5، ص: 133_132)

4. راستگویان درست کردار(مائده/119)

5. بیعت کنندگان با پیامبر(فتح/18)

6. پیشگامان نخستین(مهاجران و انصار) و اتباع ایشان(توبه/100)

گردآوری: بخش دین واندیشه آکاایران

گردآوری توسط بخش قرآن و اندیشه قرآنی سایت آکاایران
تبلیغات