اسماء با مسما - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد اسماء با مسما ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر لینک +اسماء +با +مسما را کلیک نمایید و یا در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد اسامی بامسما را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد. 

به نقل از آکاایران: در باب نامهای قرآن و تعداد آن از دیرباز تا کنون میان مفسران و قرآن پژوهان اختلاف نظر بوده است.

ابوالفتوح رازى در تفسیرش 43 نام براى قرآن بر می شمارد. زرکشى به نقل از قاضى ابوالمعالى این عدد را 55 اسم می رساند  و برخی دیگر تا هشتاد اسم هم گفته اند. کثیری از این اسامی گفته شده جنبه وصفی داشته و اطلاق عنوان اسم بر آنها خالی از وجه نیست.

سلسله نوشتار" اسماء با مسما" می کوشد تا در هر نوبت شما را با یکی از این نام های زیبای قرآن آشنا سازد.

1. احسن الحدیث: از اوصاف یا نام هاى قرآن

این ترکیب، از 2 واژه احسن به معناى نیکوترین و حدیث به دست آمده است و به دلیل پیوستگى واژه حدیث با احسن الحدیث، در همین مقاله از آن بحث مى شود. با وجود گوناگونى عبارت ها، نوعى هماهنگى در معناى واژه حدیث میان لغت شناسان به چشم مى خورد گویا آنان هر نو ظهورى اعمّ از شىء،1 سخن2 و خبر 3 را حدیث گفته اند که رایج ترین معناى آن در قرآن، سخن و کلام است و از معانى غیر رایج آن مى توان به خبر و عبرت اشاره کرد.4 از مجموع 23 بار کاربرد مفرد حدیث، معناى 9 آیه (اعراف/7، 185; کهف/18، 6; زمر/39،23; جاثیه/45، 6; طور/52، 34; نجم/53، 59; واقعه/56، 81; قلم/68، 44; مرسلات/77، 50) را مى توان با قرآن پیوند داد که به طور تقریبى در همه آن ها نوعى تهدید و سرزنش کافران به دلیل بى توجهّى به آیات الهى به چشم مى خورد.

برخى معتقدند واژه حدیث در آیه 59 نجم/53، به مضمون آیات پیش از خود اشاره دارد. برخى نیز حدیث را فقط در آیاتى چون 81 واقعه/56 و 6 کهف/18 که با پیشوندهاى احسن و اسم اشاره «هـذا» همراه هستند، به معناى قرآن دانسته اند5 که شاید به جاى مفهوم کلّى آیه، صرفاً معناى واژه، مورد نظر آن ها باشد.

مفسّران، نوآورى ها،6 تازگى نزول قرآن در مقایسه با کتاب هاى آسمانى پیشین 7 و نیز کلام 8 و خبر جدید بودن 9 آن را دلیل وصف یا نام گذارى قرآن به حدیث مى دانند. هم چنین متکلّمان و مفسّران طرف دار نظریّه حدوث قرآن، نام گذارى این کتاب به حدیث را شاهدى بر ادّعاى خود مى شمارند.10 مخالفان آن ها نیز با ارائه پاسخ هایى از قبیل حدوث لفظى قرآن کوشیده اند از دیدگاه خود دفاع کنند;11 در حالى که گویا فهم عرفى و ابتدایى آیات، هیچ کدام از دیدگاه هاى یاد شده را یارى ندهد.

در فرهنگ دینى شاید، این وصف، شهرت بیش ترى از حدیـث داشته باشد; چنان که امیرمؤمنان على(علیه السلام)براى تشویق به فراگیرى قرآن از آن با عنوان احسن الحدیث یاد کرده است: «تعلموا القرءان فإنّه أحسن الحدیث»

آشکارترین مورد وصف قرآن به حدیث، آیه 23 زمر/39 است که بر مبناى آن، قرآن نه تنها حدیث، بلکه نیکوترین حدیث و سخن (احسن الحدیث) به شمار مى آید و آیاتش (در لطف، زیبایى، عمق و محتوا) همانند یک دیگر است. آیاتى مکرّر و منسجم دارد که از شنیدن آن ها، بر اندام کسانى که از پروردگارشان مى ترسند، لرزه مى افتد: «اَللّهُ نَزَّلَ اَحسَنَ الحَدیثِ کِتـبـًا مُتَشـبِهـًا مَثانِىَ تَقشَعِرُّ مِنهُ جُلودُ الَّذینَ یَخشَونَ رَبَّهُم ثُمَّ تَلینُ جُلودُهُم و قُلوبُهُم اِلى ذِکرِ اللّهِ ذلِکَ هُدَى اللّهِ یَهدى بِهِ مَن یَشَـاءُ و مَن یُضلِلِ اللّهُ فَما لَهُ مِن هاد». در حالى که بسیارى از مفسّران، احسن الحدیث را به معناى نیکوترین کلام مى دانند،12 برخى با انطباق مفهوم تکرار که در مثانى و متشابه نهفته است، با داستان هاى مکرّر قرآن 13 و شاید به تأثیر از آیاتى مانند «هَل اَتـکَ حَدیثُ موسى» (طه/20، 9) و نیز شأن نزول، آیه احسن الحدیث را به احسن القصص تفسیر کرده اند.14

در فرهنگ دینى شاید، این وصف، شهرت بیش ترى از حدیث داشته باشد; چنان که امیرمؤمنان على(علیه السلام) براى تشویق به فراگیرى قرآن از آن با عنوان احسن الحدیث یاد کرده است: «تعلموا القرءان فإنّه أحسن الحدیث».15  گفته اند: درخواست صحابه پیامبر(صلى الله علیه وآله) براى بیان داستان پیشینیان16 یا شنیدن سخنى از او جهت رفع خستگى و ملال،17 سبب نزول آیه شده است که هر دو شأن نزول، افزون بر نمایاندن جایگاه نشاط آفرین قرآن18 ضرورت مراجعه مسلمانان را در نخستین گام به قرآن یادآور مى شود.

گسترده ترین بحث درباره آیه، وجه وصف یا نام گذارى قرآن به احسن الحدیث است. در این جهت، اغلب به جنبه هاى لفظى و معنایى قرآن پرداخته اند. از جامع ترین دیدگاه ها، نظر فخر رازى است که هر دو بُعد یاد شده را در نظر داشته است.19

مفسّران، شیوایى و فصاحت،20 نظم 21 و اسلوب بیانى ویژه 22 را از ویژگى هاى برترى لفظى قرآن و احسن الحدیث بودن آن بر شمرده اند. هم چنین از چهره معنوى قرآن پرده بر گرفته و برخى از ویژگى هاى برترى معنایى آن مانند موارد ذیل را نمایانده اند: مصونیّت از تناقض 23 و حقّ و صدق محض بودن،24 در برگیرى اخبار غیبى، 25 علوم فراوان 26 و شگفتى هاى آفرینش،27 انبوهى احکام در مقایسه با کتاب هاى پیشین،28 هدایت توده ها و بیدارساختن افکار و اندیشه ها،29 جامعیّت آن به دلیل در برداشتن اصول، فروع و اخلاق.30

ادامه دارد ...

نوشته ی: تقى صادقى

فرآوری: شکوری_گروه دین و اندیشه تبیان

 

 

[1]. مقاییس اللغه، ج 2، ص 36.

[2]. مفردات، ص 222.

[3]. الوجوه و النظائر، ج 1، ص 268.

[4]. همان.

[5]. اسماء القرآن، ص 61.

[6]. نمونه، ج 12، ص 162.

[7]. تفسیر ماوردى، ج 5، ص 122.

[8]. روح المعانى، مج 13، ج 23، ص 381.

[9]. التحریر و التنویر، ج 15، ص 255.

[10]. التبیان، ج 5، ص 45.

[11]. التفسیر الکبیر، ج 15، ص 284.

[12]. کنزالدقائق، ج 11، ص 297; روح المعانى، مج 13، ج 23، ص381; المیزان، ج 17، ص 256.

[13]. روان جاوید، ج 4، ص 493.

[14]. الوجوه و النظائر، ج 1، ص 269.

[15]. نهج البلاغه، خ 110.

[16]. روح المعانى، مج 13، ج 23، ص 381.

[17]. الکشاف، ج 4، ص 123.

[18]. روح المعانى، مج 13، ج 23، ص 381.

[19]. التفسیر الکبیر، ج 26، ص 268 ـ 271.

[20]. تفسیر ماوردى، ج 5، ص 122.

[21]. روح البیان، ج 8، ص 97.

[22]. التفسیر الکبیر، ج 26، ص 268.

[23]. التفسیر الکبیر، ج 26، ص 268.

[24]. المیزان، ج 17، ص 256.

[25]. فتح البیان، ج 8، ص 219.

[26]. التفسیر الکبیر، ج 26، ص 268.

[27]. التحریر و التنویر، ج 23، ص 385.

[28]. کشف الاسرار، ج 8، ص 403.

[29]. شناخت قرآن، ص 12.

[30]. الجدید، 6، ص 158.

منابع

اسماء القرآن الکریم فى القرآن; التبیان فى تفسیرالقرآن; تفسیر التحریر و التنویر; تفسیر روح البیان; التفسیر الکبیر; تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب; تفسیر نمونه; الجدید فى تفسیر القرآن المجید; روان جاوید در تفسیر قرآن مجید; روح المعانى فى تفسیر القرآن العظیم; شناخت قرآن از رهگذر قرآن; فتح البیان فى مقاصد القرآن; کشف الاسرار و عدة الابرار; الکشاف; مجمع البیان فى تفسیر القرآن; معجم مقاییس اللغه; مفردات الفاظ القرآن; المیزان فى تفسیرالقرآن; النکت والعیون، ماوردى; نهج البلاغه; الوجوه والنظائر لالفاظ کتاب اللّه العزیز.

 

 
اسماء با مسما گردآوری توسط بخش قرآن و اندیشه قرآنی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات