حکم مس قرآن، حکم مس قرآن توسط بچه ها(درسنامه احکام قرآنی1) - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد حکم مس قرآن، حکم مس قرآن توسط بچه ها(درسنامه احکام قرآنی1) ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر لینک +حکم +مس +قرآن را کلیک نمایید و یا در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد احکام مس قرآن را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد.

به نقل از آکاایران: یکی از موضوعات مهم در عرصه قرآن پژوهی، تبیین احکام فقهی مترتب بر پاره ای از آیات و سوره های قرآنی است. مفسران، فقیهان و دانشمندان علوم قرآنی از دیر باز تا کنون در آثار خود فصلی را با عناوینی چون" احکام القرآن"، "آیات الاحکام"، "فقه القرآن" گشوده اند و در ذیل آن به تبیین حکم فقهی آیات و سوره ها از جهات گوناگون مانند مسّ آیات شریفه، جهر و اخفاء سوره ها در نماز و ...پرداخته اند.

حکم مس قرآن,احکام مس قرآن,حکم مس آیات قرآن

مس آیات قرآن

پاره ای از منابع طراز اول که علمای متقدم در زمینه "احکام قرآن" به رشته تحریر در آورده اند عبارتند از: الجامع الاحکام القرآن نوشته محمد بن احمد انصاری قرطبی(578-671)، فقه القرآن 2 جلد و شرح آیات الاحکام، قطب الدّین سعید بن هبة اللّه راوندی (م: 573)، زبدة البیان فی شرح آیات الاحکام (احکام القرآن ـ تفسیر آیات الاحکام)، احمد بن محمد معروف به مقدس اردبیلی (م: 993).

دانستن احکام یاد شده بر هر مکلفی واجب است از این رو در سلسله نوشتارهای پیش رو که با عنوان"درسنامه احکام قرآنی" پیش کش می شود برآنیم تا شما را با اهمّ فتاوای مراجع عظام تقلید در باب احکام ضروری قرآن آشنا کنیم. 

درس اول : مسّ آیات و کلمات قرآن کریم

کلام نور :

اِنَّهُ لَقُرآنٌ کَریمٌ * فی کِتابٍ مَکنُونٍ *لا یَمَسُّهُ اِلّا المُطَهَّرُون

 

که  آن ، قرآن ارجمندی است  * که  در کتاب محفوظی جای دارد *  و جز پاکان نمی توانند به آن دست زنند(و دست یابند)

سوره واقعه آیات 77 الی 79

 

مقدمه :

قرآن کلامی است پاک که در «صحیفه هایی پاک[1]» توسط «روحی پاک و مقدس[2]» از جانب «خداوند قدّوس» ، بر قلب پیامبر(ص) نازل شده است. بدون شک برای درک معانی والای این کتاب باید آداب و دستوراتی را رعایت نمود. از آن جمله ، اینکه هنگام مسّ آیات این کتاب نورانی باید باطهارت و پاک بود چرا که بفرموده قرآن «جز پاکان آنرا مس نمی نمایند[3]» از این رو در این درس با پاره ای از احکامِ مسِّ قرآن آشنا می شویم.

جلوگیری بچه و یا دیوانه از مس قرآن واجب نیست ولی اگر مسّ نمودن آیات توسّط بچه و دیوانه باعث بی احترامی به قرآن می شود، باید از آن جلوگیری نمود.

 

احکام :

1) رساندن جایی از بدن به خطّ قرآن برای کسی که وضو ندارد، حرام است. ولی اگر قرآن را به زبانِ فارسی یا زبان دیگری ترجمه کنند، مسّ آن اشکال ندارد.[4]

توضیح: البته درصوتیکه در ترجمۀ آیات اسم خداوند متعال یا اسمهای متبرک دیگری که برای مس نمودن آنها احتیاج به طهارت است نباشد. (رجوع شود به درسِ دوّم)

2) در حرمتِ مسِّ آیاتِ قرآنی برای کسیکه وضو ندارد، فرقی بین اعضای ظاهری مانند انگشتان دست و اعضایی مانند زبان و دندان نیست، امّا در موردِ" مو"، بین مراجع اختلافِ نظر وجود دارد.[5]

4) جلوگیری بچه و یا دیوانه از مس قرآن واجب نیست ولی اگر مسّ نمودن آیات توسّط بچه و دیوانه باعث بی احترامی به قرآن می شود، باید از آن جلوگیری نمود.[6]

توضیح: باتوجه به اینکه کودکان نابالغ مکلّف به رعایت احکام نیستند ، هنگام تماس آنها با آیات قرآن به ویژه هنگام آموزش قرآن وضوگرفتن بر آنها واجب نیست[7] ولی در عین حال شایسته است آنها را به گرفتن وضو و رعایت ادب قرآن سفارش نمود.

5) چنانچه برای آب کشیدن قرآنی که نجس شده و یا در محلی که باقی ماندن قرآن در آن اهانت به قرآن است نیاز به مس قرآن آیات باشد باید وضو گرفت، امّا چنانچه معطّل شدن برایِ وضو بی احترامی به قرآن باشد باید بدون وضو آب کشید.[8]

6) اگر کلمه هایِ قرآنی به گونه ای نوشته شود که در زیر صفحۀ کاغذی یا فلزی ایجاد برجستگی مستقیم یا معکوس نماید چنانچه برجستگی ها خوانا باشند، مسّ آنها بدون طهارت حرام است.[9]

7) یکی از پنج چیزی که بر جُنب حرام است، رساندن جایی از بدن به خط قرآن یا به اسم خداوند است وهمچنین اسامی معصومین (علیهم السَّلام) هم بنابر احتیاط واجب (به نظر برخی از مراجع دیگربنابر احتیاط مستحب) حکم اسم خداوند را دارند.[10] (که در درس بعد به آن خواهیم پرداخت)

8)درصورتیکه بین خطوط قرآن لایۀ نازکی ازشیشه، حایل و یا امثال آن فاصله شود تماس با آن جایزاست.[11]  

10) کسی که اسماء جلاله یا آیاتی از قرآن را بر روی بدن خالکوبی نموده، بااین شرط که خالکوبی زیر پوست باشد، مسّ آن بدونِ وضو مانعی ندارد.[12]

11) برای افرادی که وضو ندارند تماس با جلد و حاشیه وفاصلۀ بین خطوطِ قرآن ،همچنین همراه داشتن آن مکروه است.[13]

12) گرفتن وضو برای تلاوت و همچنین ، کتابت و نگارش آیات قرآن و نیز مس حواشی و فاصله بین خطوط و همراه داشتن قرآن مستحب است.[14]

 

با توجه به اینکه در برخی از متون فقهی که از عالمان بزرگ شیعه در دهه ها و قرون گذشته به یادگار مانده مواردی از احکام ذکر شده که در رساله های توضیح المسائل فعلی به چشم نمی خورد به برخی از آنها اشاره می شود[15]:

1. در حرمتِ مسِّ آیات قرآنی برای کسیکه وضو ندارد فرقی بین مسِّ آیه و کلمه، بلکه یک حرف از آن نمی باشد، اگرچه خوانده هم نشود مانند (الف) در (قالوا).[16]

درصورتیکه بین خطوط قرآن لایۀ نازکی ازشیشه، نایل و یا امثال آن فاصله شود تماس با آن جایزاست

2. در حرمت تماس با آیات برای فردی که وضو ندارد فرقی میان انواع خط ، حتی خطوطی که دیگر مورد استفاده نیست مانند خط کوفی نیست.

3. درباره مس کلماتی که مشترک بین قرآن و غیر آن هست مثلاً کلمه بنی اسرائیل و... چنانچه قصد نویسنده از نوشتن این کلمات نگارش قرآن باشد، بدون وضو نمی توان به این کلمات دست زد ولی اگر آنرا به نیت کلمات قرآنی ننویسد می توان بدون وضو آنرا مس نمود.

4. خوردن غذایی که در آن آیات قرآن و یا اسماء متبرکه نوشته شده برای فرد بی وضو جایز نیست.  

 

استفتائات ویژه :

سؤال: نابینایان براى خواندن از خط برجسته اى به نام «بریل» که با لمس انگشتان خوانده مى شود، استمداد مى گیرند. مى دانیم که این خط از نقاط ششگانه تشکیل شده است. با توجّه به مطلب فوق، آیا بر نابینایان لازم است در موقع فراگیرى قرائت قرآن، و در وقت لمس اسامى مقدّسه که با خط برجسته نوشته شده، وضو داشته باشند؟

آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دام ظله العالی)

آرى باید وضو داشته باشند، یا از دستکش هاى پلاستیکى نازک استفاده کنند.

 

نمودار چکیده محتوایی این درس(روی تصویر کلیک کنید)

[1] .اشاره دارد به آیات 13 و 14 سوره عبس

[2] .اشاره دارد به آیه 102 سوره نحل

[3]  .سوره مبارکه واقعه آیه 79

[4] . بنی هاشمی خمینی سیدمحمدحسن ،توضیح المسائل مراجع،ج1ص178،مسأله 317 مطابق با فتوای مراجع عظام تقلید آیات امام خمینی(ره)، فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی، تبریزی، بهجت، صافی، سیستانی، شبیری زنجانی

[5] .مطابق نظر آیات عظام صافی گلپایگانی: احتیاط مستحب در نرساندن مو به خطّ قرآن است... و حضرت امام بنابر احتیاط واجب در نرساندن مو به خط قرآن است.نظر آیت اللَّه بهجت: بنابر اظهر مانعی ندارد حتی اگر کوتاه باشد... در این باره فتوای سایر مراجع در دسترس نیست.بنی هاشمی همان، حاشیه مسأله 317 و عروة الوثقی ج1ص138مسأله3(حاشیه حضرت امام)

[6] . بنی هاشمی همان مسأله318ص180 مطابق با فتوای حضرت امام(ره)، فاضل لنکرانی، تبریزی، مکارم شیرازی، بهجت، صافی، سیستانی، شبیری زنجانی.

[7] . یزدی سید محمد کاظم،عروة الوثقی جلد1 ص 140 مطابق با فتوای مرحوم حضرت امام و آیت الله العظمی گلپایگانی.

[8] . همان،،مسأله 316 مطابق با فتوای مراجع عظام تقلید آیات امام خمینی(ره)، فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی، تبریزی، بهجت، صافی، سیستانی، شبیری زنجانی

  حضرت آیت الله شبیری زنجانی:در صورت عدم فرصت کافی برای وضو باید تیمم کرد ولی اگر انجام تیمّم نیز معطلی دارد که موجب بی احترامی به قرآن است، بدون وضو آنرا بردارد.

[9] . یزدی محمد کاظم، عروة الوثقی جلد1 ص140 مطابق با فتوای آیات عظام امام خمینی، گلپایگانی، اراکی و خویی

[10] . بنی هاشم خمینی، سید محمد حسن، توضیح المسائل مراجع، ج1 ، ص 212

*خواهران گرامی در این باره به بخش احکام ویژۀ بانوان(درس هشتم)مراجعه نمایند.

[11] یزدی محمد کاظم، عروة الوثقی جلد1 ص140 مطابق با فتوای آیات عظام امام خمینی، گلپایگانی، اراکی و خویی

[12] . نیشابوری غلامرضا ، استفتائات قرآنی ،ص124(مطابق با نظرآیاتِ عظام مکارم، فاضل، تبریزی)

[13] . یزدی محمد کاظم، عروة الوثقی جلد1 ص141 مسأله 19مطابق با فتوای آیات عظام امام خمینی، گلپایگانی، اراکی و خویی                   

[14] .یزدی محمد کاظم ص142 مطلب نهم

[15] .نقل از عروة الوثقی ج1 ص 138 تا 141

[16] . یزدی سید محمد کاظم ، عروة الوثقی ، ج1 ص 139

 گردآوری: بخش دین واندیشه آکاایران
حکم مس قرآن، حکم مس قرآن توسط بچه ها(درسنامه احکام قرآنی1) گردآوری توسط بخش قرآن و اندیشه قرآنی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات