ملاک مشروعیت حکومت، ملاک مشروعیت حکومت چیست؟ - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد ملاک مشروعیت حکومت، ملاک مشروعیت حکومت چیست؟ ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر لینک +ملاک +مشروعیت +حکومت را کلیک نمایید و یا در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد مشروعیت حکومت اسلامی را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد. 

به نقل از آکاایران:  هنگامی که پذیرفتیم حکومت ضرورت دارد و اساسش به این است که دستوری از مقامی صادر شود و دیگران به آن عمل کنند ، قوام حکومت به وجود شخص یا گروهی است که « حاکم » اند و همین طور به انسانهایی که می بایست دستورات شخص یا گروه حاکم را بپذیرند و بدان عمل کنند . 

ملاک مشروعیت حکومت

درباره ی ملاک مشروعیت حکومت، دیدگاههای متعددی وجود دارد. در اینجا به چند نظریه مشهور به صورت گذرا اشاره می کنیم:

1- نظریه قرار داد اجتماعی: این نظریه مشروعیت حکومت را از قرارداد اجتماعی می داند؛ بدین معنا که بین شهروندان و دولت قراردادی منعقد شده که براساس آن، شهروندان خود را ملزم به پیروی از دستورهای حکومت می دانند؛ در مقابل حکومت هم متعهد است که امنیت، نظم و رفاه شهروندان را فراهم سازد. در اینکه طرفین قرارداد اجتماعی چه کسانی هستند نظرات متفاوتی اظهار شده، که یکی از آنها این است که یک طرف قرارداد شهروندان هستند و طرف دیگر حاکم یا دولت. نظریه دیگر این است که بین خود شهروندان این قرارداد منعقد می شود.

2- نظریه رضایت: رضایت شهروندان معیار مشروعیت است؛ یعنی وقتی افراد جامعه به حکومتی راضی بودند اطاعت از دستورهای حکومت بر آنان لازم است. رضایت افراد باعث می شود آنان خود را به الزام سیاسی وادار کرده، حکومت حق دستور دادن بدانان را پیدا می کند.

3- نظریه اراده عمومی: اگر همه ی مردم یا اکثریت آنان خواهان حاکمیت کسانی باشند، حکومت آنان مشروع می شود، معیار مشروعیت، خواست عمومی مردم است.

4- نظریه عدالت: اگر حکومتی برای عدالت تلاش کند، مشروع است. عدالت است که زاینده ی الزام سیاسی است.

5- نظریه سعادت یا ارزشهای اخلاقی: مشروعیت یک حکومت در گرو آن است که حکومت برای سعادت افراد جامعه و برقراری ارزشهای اخلاقی تلاش کند. دلیل اینکه مردم ملزم به پیروی از حکومت اند، این است که حکومت به دنبال سعادت آنان است.

6- نظریه مرجعیت امر الهی یا حکومت الهی: معیار مشروعیت یک حکومت، حق الهی و امر اوست حکومت دینی در واقع براساس همین نظریه است.

توضیح هر کدام از این نظریات در کتب فلسفه سیاسی ذکر شده است. ما به اختصار به نقد و بررسی این نظریات می پردازیم.

این شش نظریه را می توان به سه محور اساسی برگرداند؛ خواست مردم، عدالت یا مطلق ارزشهای اخلاقی، و حکومت دینی (الهی).

رضایت شهروندان معیار مشروعیت است؛ یعنی وقتی افراد جامعه به حکومتی راضی بودند اطاعت از دستورهای حکومت برآنان لازم است. رضایت افراد باعث می شود آنان خود را به الزام سیاسی وادار کرده، حکومت حق دستور دادن بدانان را پیدا می کند

خواست مردم

طبق سه نظریه ی نخست، معیار مشروعیت، خواست مردم است. اگر معیار مشروعیت خواست مردم باشد، لازمه اش آن است که اگر مردم حکومتی را نخواستند آن حکومت نامشروع باشد - هر چند آن حکومت در پی مصالح مردم باشد – و اگر مردم خواستار حکومتی بودند آن حکومت مشروع گردد هر چند برخلاف مصالح مردم حرکت کند و ارزشهای اخلاقی را رعایت نکند.

در اینجا باید ریشه یابی کرد که پایه و اساس ارزشهای اخلاقی چیست؟

در قرون اخیر گرایشی در فلسفه اخلاقی پدید آمده که پایه و اساس ارزشهای اخلاقی را خواست مردم می داند (پوزیتویسم اخلاقی). براساس این گرایش همیشه خواست مردم و ارزشهای اخلاقی همسان و همسویند و هیچ اختلافی با هم پیدا نمی کنند. وقتی حکومتی مورد خواست مردم بود، لزوماً آن حکومت رعایت کننده ارزشهای اخلاقی خواهد بود.

ولی باید دانست گرایشهای دیگری در فلسفه اخلاق نیز هست، از جمله "فلسفه اخلاقی اسلام" که معتقد است بین خواست مردم و ارزشهای اخلاقی، همیشه همخوانی نیست براساس این گرایش اشکال فوق مطرح خواهد شد.

اگر اکثریت جامعه حکومتی را خواستند، تکلیف اقلیتی که چنین حکومتی را نمی خواهند چه می شود؟ چرا این اقلیت ملزم به اطاعت از اوامر حکومت باشند؟! این اشکال بسیار جدّی است و در برابر دموکراسی به معنای "حکومت اکثریت" بسیار منطقی جلوه می کند.

همین طور است اگر افرادی موافقت مشروط به حکومتی داشته باشند، ولی حکومت به آن شرط عمل نکند؛ آیا این حکومت مشروعیتی خواهد داشت و آن افراد التزامی به آن حکومت پیدا خواهند کرد؟

گردآوری: بخش دین واندیشه آکاایران

ملاک مشروعیت حکومت، ملاک مشروعیت حکومت چیست؟ گردآوری توسط بخش امامت سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات