مقام امامت در قرآن

مقام امامت در قرآن - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد مقام امامت در قرآن ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر لینک +مقام +امامت +در +قرآن را کلیک نمایید و یا در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد مقام امامت در قرآن را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد.

به نقل از آکاایران: بدیهی است که امامان معصوم از لحاظ بشری دارای تمامی اقتضائات جسم بشری بوده و هرکدام، بدن های ویژه خود را داشته اند، بنابراین، تفاوت در اجسام آنان نیز وجود داشته است. اما این تفاوت، تعارضی با وحدت ذاتی آنان نداشته و قابل پذیرش است.

امامت در قرآن

در این مقاله معنای امامت را در قرآن و روایات شیعه به طور اجمال بررسی خواهیم کرد و در پایان به یک سوال درباره امامت پاسخ می گوییم:

امامت در قرآن

در ذیل آیاتی که به مفهوم و معنای امامت و امام در قرآن اشاره دارد می پردازیم که از مجموع این آیات می توان به دیدگاه قرآن در مورد مقام امامت پی برد:

1. مقام امامت ابراهیم برتر از مقام نبوت اوست:

«و [یاد آرید] زمانى را که ابراهیم را پروردگارش با کلماتى آزمایش کرد. پس [ابراهیم‏] آن‏ها را به انجام رسانید. [خداوند] فرمود: من تو را براى مردم امام قرار دادم. [ابراهیم‏] گفت: از فرزندان من [نیز امام قرار مى‏دهى‏]؟ فرمود: پیمان من به ستمکاران نمى‏رسد».[1]

2. در قیامت هر کسی با امام خود فراخوانده می شود:

«[یاد آر] روزى را که هر گروه از مردم را با امامشان فرا خوانیم. پس هر کس که کارنامه‏اش به دست راستش داده شود، آن‏گاه آنان کارنامه‏ى خود را [با سرور و شادمانى‏] بخوانند و آنان به قدر تار میان هسته‏ى خرما [به اندازه‏ى ذرّه‏اى‏] ستم نبینند».[2]

3. امامان به امر خدا هدایتگر مردمانند:

«و آنان را امامانی قرار دادیم که به امر ما هدایت مى‏کردند و به آنان انجام دادن کارهاى نیکو و برپاداشتن نماز و پرداختن زکات را وحى کردیم و عبادت کنندگان ما بودند».[3]

4. مومنان از خداوند مقام امامت را درخواست می کنند:

«و کسانى که گویند: اى پروردگار ما! براى ما از همسرانمان و فرزندانمان روشنى چشم ببخش، و ما را امام پرهیزگاران بگردان».[4]

5. خداوند اراده کرده است که مستضعفین را در زمین به امامت برساند:

«و ما مى‏خواهیم بر کسانى که در روى زمین به ضعف کشیده شده‏اند، منّت بنهیم و ایشان را امامان قرار دهیم و نیز آنان را میراث بران بگردانیم»‏.[5]

تفاوت های شخصیتی که در روان شناسی مطرح می شود، و خلقیات و ویژگی ها و نواقص مختلفی را برای گونه های شخصیتی مختلف تعریف نموده اند، در مورد انسان کامل کاربردی ندارد

6. رسیدن به مقام امامت در اثر صبر و یقین:

«و از ایشان را چون شکیبایى ورزیدند و به آیات ما یقین داشتند، امامانی قرار دادیم که به فرمان ما هدایت مى‏کردند».[6]

7. خداوند همه چیز را در امامی آشکار برشمرده است:

«و همه چیز را در امامی آشکار برشمرده‏ایم»‏.[7]

8. اطلاق امامت بر کتاب:

« و قبل از قرآن کتاب موسی امام و رحمت بود».[8]

 

امامت و مقام امام در روایات شیعه

1. ائمه، شهداء خدا بر مردم اند:

«از امام صادق (علیه السلام) در تفسیر این آیه سوال شد: « فَکَیْفَ إِذا جِئْنا مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِیدٍ وَ جِئْنا بِکَ عَلى‏ هوُلاءِ شَهِیداً »[9] حضرت فرمود: درباره امت محمد (صلی الله علیه و آله) بخصوص نازل شده که در هر قرنى از ایشان امامى باشد از ما که گواه است بر ایشان و محمد (صلی الله علیه و آله) گواه است بر خود ما». (الکافی، ج1، ص 190)

2. ائمه هدایتگران مردم اند:

ابو بصیر گوید از امام صادق (علیه السلام) در مورد این آیه سوال کردم :«همانا توئى بیم دهنده و براى هر گروهى رهبریست» حضرت فرمود: بیم دهنده، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) است و هدایت کننده على است. سپس آن حضرت از من پرسید: آیا امروز هدایت کننده ای هست؟ عرض کردم: آرى فدایت گردم، همیشه از شما خاندان هدایت کننده ای بوده تا امر به شما رسیده است، فرمود خدایت رحمت کند: اى ابا محمد: اگراینطور بود که آیه‏اى فقط درباره شخصی خاص نازل شده باشد [و لاغیر] در این صورت با مردن آن شخص آن آیه هم می مرد ولى قرآن همیشه زنده است و بر بازماندگان منطبق مى‏شود چنانچه بر گذشتگان منطبق می شد.

3. ائمه خزانه علم خدایند:

آکاایران: «امام صادق (علیه السلام) فرمود: خداى عز و جل ما را آفرید و آفرینش ما را نیکو ساخت و ما را صورت بخشید و نیکو تصویر نمود و ما را در آسمان و زمینش خزانه خود ساخت و با عبادت ما ست که خدا عبادت شد و اگر ما نبودیم، خدا وند عبادت نمی شد».

4. امام جانشین خدا و باب خدا در زمین است:

امام رضا (علیه السلام) فرمود: ائمه جانشینان خدا در روی زمین اند.

امام صادق (علیه السلام) فرمود: اوصیاء پیغمبر درهاى توجه بسوى خداوند اند و اگر ایشان نبودند، مردم، خدا را نمی شناختند و خداى تبارک و تعالى بوسیله ایشان بر خلقش احتجاج کند.

5. امام نور خدای عز و جل است:

«از امام باقر (علیه السلام) درباره این آیه سوال شد: «بخدا و رسولش و نورى که فرستادیم ایمان آورید» آن حضرت فرمودند: به خدا، مقصود از نور، ائمه است و بدان که نور امام در دل مومنان از نور خورشیدِ تابان، روشن‏تر است و ایشانند که دلهاى مومنین را منور می کنند و خدا از هر که خواهد نور ایشان را پنهان دارد، پس دل آنان تاریک گردد و در ظلمت رود».

6. ائمه ارکان زمین اند:

«امام صادق (علیه السلام) فرمود: امیر المومنین (علیه السلام) باب ورود بر خدا است که جز از سوى وى روى به خدا نتوان کرد، و این همان راه منحصرى است که هر که جز آن راه برود هلاک است و همچنین براى امامان بر حق یکى پس از دیگرى این حکم جارى است، خدا آنها را ستونها و ارکان زمین ساخته تا مبادا بر اهل خود بلرزد، او است حجت رسا بر هر که روى زمین یا زیر آن است، خود على (علیه السلام) بسیار مى‏فرمود: من از طرف خدا بهشت و دوزخ را قسمت مى‏کنم، من فاروق اکبرم، من صاحب عصا هستم، همه فرشته‏ها با روح و همه رسولان به ولایت من اعتراف کردند بمانند اعتراف به نبوت محمد (صلی الله علیه و آله)، بر من همان مسئولیت متوجه است که به او متوجه است و آن مسئولیت در برابر پروردگار است».

7. زمین هیچ گاه خالی از حجت های خدا نیست:

«علی (علیه السلام) می فرماید:زمین از حجّت بر پاى خداخالی نمی ماند ، یا ظاهر و شناخته شده و یا ترسان و پنهان. تا حجّت خدا باطل نشود و نشانه‏هایش از میان نرود، ولی اینان چند نفرند، و کجا جاى دارند؟! به خدا سوگند تعدادشان کم است اما نزد خدا بزرگ‏مقدارند. خدا حجتها و نشانه‏هاى خود را به وجود آنان حفظ می کند، تا این حجت ها را به امثال خود برسانند و در دلهاى آنان بکارند. علم با نور بصیرت بر آنان تافته و آنان روح یقین را دریافته اند و آنچه را ناز پروردگان دشوار دیده‏اند به آسانی پذیرفته‏اند و و بدانچه نادانان از آن رمیده‏اند خو گرفته اند و همنشین دنیایند با تن‏ها، و جانهاشان آویزان است در ملأ اعلى. اینان جانشینان خدا در روی زمین اند و مردم را به دین او مى‏خوانند. آه! آه! که چه آرزومند دیدار آنانم».

امامان معصوم از لحاظ بشری دارای تمامی اقتضائات جسم بشری بوده و هرکدام، بدن های ویژه خود را داشته اند، بنابراین، تفاوت در اجسام آنان نیز وجود داشته است. اما این تفاوت، تعارضی با وحدت ذاتی آنان نداشته و قابل پذیرش است

آیا امامان معصوم از نظر روحیات و احوالات شخصی با یکدیگر تفاوت داشته اند؟

بدیهی است که امامان معصوم از لحاظ بشری دارای تمامی اقتضائات جسم بشری بوده و هرکدام، بدن های ویژه خود را داشته اند، بنابراین، تفاوت در اجسام آنان نیز وجود داشته است. اما این تفاوت، تعارضی با وحدت ذاتی آنان نداشته و قابل پذیرش است.

توضیح این که جسم هر امامی منحصر به خود او است، ولی وجود نور امامت در کالبد امام این تفاوت ها را تحت الشعاع خود قرار داده و کالبد امام را محل تجلی روح امامت نموده است و هرچند این امر یا نور واحد ممکن است در مقام طبیعت در صور مختلفی آشکار شود، ولی در اصل، نوری واحد است و این کثرت به معنای بی تائی بوده و منافاتی با وحدت ذاتی و الهی ندارد.

همچنان که هر امام، جمالی منحصر به فرد داشته است و این تفاوت ها با وحدت ذاتی آنان نه تنها قابل جمع است، بلکه تکرار در تجلی امکان پذیر نیست و تکرار نشانه عبث در خلقت بدیع خدا است.

ولی آنچه مسلم است تفاوت های شخصیتی که در روان شناسی مطرح می شود، و خلقیات و ویژگی ها و نواقص مختلفی را برای گونه های شخصیتی مختلف تعریف نموده اند، در مورد انسان کامل کاربردی ندارد؛ چرا که انسان کامل در تمامی جنبه ها در حد کمال تعادل بوده، به ویژه در امور مربوط به خلقیات و روحیات نمی توان شخصیت امام را با این گونه تقسیمات روان شناسی محدود تحلیل کرد.

شاید سر وحدت اضدادی که در انسان های کامل می بینیم در این امر نهفته است که آنان مظهر اراده و مشیت خدا بوده و تابع طبیعت بشری خود نیستند و طبیعت بشری آنان نیز محل تجلی اراده خدا شده است.

 

پی نوشت ها:

[1] البقره، 124.

[2] الاسراء، 71.

[3] الانبیاء 73.

[4] الفرقان، 74.

[5] القصص5.

[6] السجده، 24.

[7] یس، 12.

[8] هود، 17.

[9] بقره، 138.

فرآوری: آمنه اسفندیاری  

بخش اعتقادات شیعه تبیان

 

منابع:

سایت اسلام کوئیست

الکافی، ج1

گردآوری: بخش دین واندیشه آکاایران

مقام امامت در قرآن گردآوری توسط بخش امامت سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات