شرح فداکارى امام (علیه السلام) در منابع اهل سنت

نویسندگان معاصر مصرى که وقایع اسلام را تحلیل کرده اند حق حضرت على (علیه السلام) را چنانکه شایسته مقام اوست و یا لااقل به نحوى که در تواریخ ضبط شده است ادا نکرده اند و فداکارى امیر مؤمنان را در ردیف دیگران قرار داده اند. ...

شرح فداکارى امام (علیه السلام) در منابع اهل سنت

شرح فداکارى امام (علیه السلام) در منابع اهل سنت - آکاایران

از این رو لازم مى دانیم اجمالى از فداکاری هاى آن حضرت را از منابع خودشان در اینجا منعکس سازیم .
1- ابن اثیر در تاریخ خود(1) مى نویسد:
پیامبر (صلی الله علیه و آله) از هر طرف مورد هجوم دسته هایى از لشکر قریش قرار گرفت . هر دسته اى که به آن حضرت حمله مى آوردند حضرت على (علیه السلام) به فرمان پیامبر به آنها حمله مى برد و با کشتن بعضى از آنها موجبات تفرقشان را فراهم مى کرد و این جریان چند بار در احد تکرار شد. به پاس این فداکارى ، امین وحى نازل شد و ایثار حضرت على را نزد پیامبر ستود و گفت : این نهایت فداکارى است که او از خود نشان مى دهد. رسول خدا امین وحى را تصدیق کرد و گفت :"من از على و او از من است" سپس ندایى در میدان شنیده شد که مضمون آن چنین بود:
"لاسیف الا ذوالفقار، و لا فتى الا على".
شمشیرى چون ذوالفقار و جوانمردى همچون على نیست .
ابن ابى الحدید جریان را تا حدى مشروح تر نقل کرده ، مى گوید:
دسته اى که براى کشتن پیامبر (صللی الله علیه و آله) هجوم مى آوردند پنجاه نفر بودند و على (علیه السلام) در حالى که پیاده بود آنها را متفرق مى ساخت .
علاوه بر این مطلب که از نظر تاریخ مسلم است ، من در برخى از نسخه هاى کتاب <غزوات >محمد بن اسحاق ];92ریان آمدن جبرئیل را دیده ام . حتى روزى از استاد خود عبدالوهاب سکینه از صحت آن پرسیدم . وى گفت صحیح است . من به او گفتم چرا این خبر صحیح را مؤلفان صحاح ششگانه ننوشته اند؟ وى در پاسخ گفت : خیلى از روایات صحیح داریم که نویسندگان صحاح از درج آن غفلت ورزیده اند!(2)
گروهى که تعداد آنان از پنجاه نفر تجاوز مى کرد قصد جان پیامبر کردند و تنها حملات آتشین حضرت على بود که آنان را متفرق مى کرد. جبرئیل این فداکارى حضرت على (علیه السلام) را به پیامبر(صلی الله علیه و آله) تبریک گفت و پیامبر فرمود: <على از من و من از او هستم >2- در سخنرانى مشروحى که امیر مؤمنان براى <رأس الیهود>در محضر گروهى از اصحاب خود ایراد فرمود به فداکارى خود چنین اشاره مى فرماید:
هنگامى که ارتش قریش سیل آسا بر ما حمله کرد، انصار و مهاجرین راه خانهء خود گرفتند. من با وجود هفتاد زخم ازآن حضرت دفاع کردم .
سپس آن حضرت قبا را به کنار زد و دست روى مواضع زخم ، که نشانه هاى آنها باقى بود، کشید. حتى به نقل <خصال >صدوق ، حضرت على (علیه السلام) در دفاع از وجود پیامبر (صلی الله علیه و آله) به قدرى پافشارى و فداکارى کرد که شمشیر او شکست و پیامبر شمشیر خود را که ذوالفقار بود به وى مرحمت نمود تا به وسیله آن به جهاد خود در راه خدا ادامه دهد (3)
3- ابن ابى الحدید مى نویسد:
هنگامى که غالب یاران پیامبر پا به فرار نهادند فشار حمله دشمن به سوى آن حضرت بالا گرفت . دسته اى از قبیله بنى کنانه و گروهى از قبیله بنى عبدمناف که در میان آنان چهار قهرمان نامور بود به سوى پیامبر هجوم آوردند. در این هنگام حضرت على پروانه وار گرد وجود پیامبر مى گشت و از نزدیک شدن دشمن به او جلوگیرى مى کرد. گروهى که تعداد آنان از پنجاه نفر تجاوز مى کرد قصد جان پیامبر کردند و تنها حملات آتشین حضرت على بود که آنان را متفرق مى کرد. اما آنان باز در نقطه اى گرد مى آمدند و حمله خود را از سر مى گرفتند در این حملات ، آن چهار قهرمان و ده نفر دیگر که اسامى آنان را تاریخ مشخص نکرده است کشته شدند. جبرئیل این فداکارى حضرت على (علیه السلام) را به پیامبر(صلی الله علیه و آله) تبریک گفت و پیامبر فرمود: <على از من و من از او هستم >.
4- در صحنه جنگ هاى گذشته پرچمدار از موقعیت بسیار بزرگى برخوردار بوده و پیوسته پرچم به دست افراد دلیر و توانا واگذار مى شده است . پایدارى پرچمدار موجب دلگرمى جنگجویان دیگر بود و براى جلوگیرى از ضربه روحى به سربازان چند نفر به عنوان پرچمدار تعیین مى شد تا اگر یکى کشته شود دیگرى پرچم را به دست بگیرد.
قریش از شجاعت و دلاورى مسلمانان در نبرد بدر آگاه بود. از این رو، تعداد زیادى از دلاوران خود را به عنوان حامل پرچم معین کرده بود. نخستین کسى که مسئولیت پرچمدارى قریش را به عهده داشت طلحة بن طلیحه بود. وى نخستین کسى بود که با ضربات حضرت على (علیه السلام) از پاى درآمد پس از قتل او پرچم قریش را افراد زیر به نوبت به دست گرفتند و همگى با ضربات حضرت على (علیه السلام) از پاى درآمدند: سعید بن طلحه ، عثمان بن طلحه ، شافع بن طلحه ،حارث بن ابى طلحه ، عزیز بن عثمان ، عبدالله بن جمیله ، ارطاة بن شراحبیل ، صوأب .
با کشته شدن این افراد، سپاه قریش پا به فرار گذارد و از این راه نخستین پیروزى مسلمانان با فداکارى حضرت على (علیه السلام) به دست آمد.(4)
مرحوم مفید در ارشاد از امام صادق (علیه السلام) نقل مى کند که پرچمداران قریش نه نفر بودند و همگى ، یکى پس از دیگرى ، به دست حضرت على (علیه السلام) از پاى درآمدند.
ابن هشام در سیره خود علاوه بر این افراد از افراد دیگرى نام مى برد که در حمله نخست با ضربات على (علیه السلام) از پاى درآمدند.(5)
پی نوشت ها:
1 . کامل ، ج 2 ص 107
2 . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید، ج 14 ص 215
3 . خصال ، شیخ صدوق ، ج 2 ص 15
4 . تفسیر قمى ، ص 103 ارشاد مفید، ص 155; بحار ج 20 ص 15
5 . سیره ابن هشام ، ج 1 ص 8481
 منبع:فروغ ولایت؛استاد آیةالله شیخ جعفر سبحانى
ویرایش وتلخیص:آکاایران
 

گردآوری توسط بخش امامت سایت آکاایران
تبلیغات