انگیزه الهى در دوستى و برادرى

انگیزه الهى در دوستى و برادرىانگیزه

آکاایران: انگیزه الهى در دوستى و برادرى

آکاایران: انگیزه الهى در دوستى و برادرى

پرسش :

انگیزه الهى در دوستى و برادرى ، چگونه دشمنى ها را ریشه کن مى کند و جامعه انسانى را یک پارچه و متّحد مى نماید؟



پاسخ :

ابتدا باید دید ریشه دشمنى در چیست. با بررسى دقیق و همه جانبه ، به این نتیجه مى رسیم که ریشه همه دشمنى ها ، بلکه همه فتنه ها و فسادها ، خودخواهى است. جنگ ها ، خونریزى ها ، جنایت ها ، زشتى ها ، پلیدى ها و همه رذایل اخلاقى و عملى ، ریشه در خودخواهى دارند و اگر این اصلِ اصولِ فتنه ها علاج شود ، دشمنى ، جاى خود را به محبّت مى دهد و جامعه انسانى ، طعم شیرین محبّت و برادرى را خواهد چشید.

علاج اساسىِ دشمنى ها

براى علاج اساسى دشمنى ها ، باید ریشه آنها ـ که خودخواهى است ـ علاج شود ، و براى علاج خودخواهى ، راهى جز خداخواهى موجود نیست. تا انسان ، خداخواه نشود ، از خود ، تهى نمى گردد و تا از خود ، تهى نگردد ، نمى تواند حقیقتا دیگرى را دوست داشته باشد . از این رو ، در حدیث قدسى آمده است:

یا بنَ آدَمَ! کُلٌّ یُریدُکَ لِأَجلِهِ ، وَ أَنَا اُریدُکَ لِأَجلِکَ .[۱]اى پسر آدم! هر کسى تو را به خاطر خودش مى خواهد و من ، تو را به خاطر خودت مى خواهم .  آرى! هر کس که مى گوید: «تو را دوست دارم» ، تو را براى تأمین نیاز و منفعت خود مى خواهد . تنها خداوندِ بى نیاز است که انسان را براى خودِ انسان مى خواهد ، نه براى خودش .

انسان نیز هر قدر به آن بى نیازِ مطلق ، نزدیک شود ، از نیازهایش کاسته مى شود و خداگونه مى گردد و در نتیجه ، دوستى و دشمنى او با هدف تأمین نیازهاى خود نیست ؛ بلکه براى اطاعت از فرمان خدا و تقرّب بیشتر به اوست . بر این پایه ، هر قدر انسان از خودمحورى، دورتر و به خدامحورى، نزدیک تر شود ، به همان میزان ، مى تواند حقیقتا دیگران را دوست داشته باشد.

و بدین سان ، راز تأکید اسلام بر برادرى در راه خدا و مهرورزى و دوستى به خاطر خدا آشکار مى شود ؛ چرا که تنها کسانى مى توانند انسان ها را دوست دارا باشند و هوادار واقعى مردم باشند که محبّت آنان ، براى خدا باشد.

فلسفه شکست مارکسیسم در شعارِ طرفدارى از خلق ، این است که هوادارى واقعى از خلق ، فاقد توجّه به خالق ، امکان پذیر نیست. کسى که دوستى اش با انگیزه الهى نباشد ، نمى تواند منافع شخصى خود را در نظر نگیرد و محبّتى که بر پایه منفعت شخصى است ، در حقیقت ، محبّت به دیگرى نیست ؛ بلکه نوعى خودخواهى در چهره دیگرخواهى است و از این رو ، تداوم دوستىِ او دائر مدارِ بهره ورى از دوست است و هر وقت عاشق ، احساس کند معشوق نمى تواند منافع وى را تأمین کند ، دوستى ، زایل مى گردد و چه بسا تبدیل به دشمنى شود . بدین جهت ، متون اسلامى تأکید مى کنند که تنها دوستى هایى که بر پایه دین و براى خدا باشند ، تداوم خواهند یافت و دوستى هایى که بر پایه خودخواهى و منافع شخصى اند ، دیر یا زود ، تبدیل به دشمنى خواهند شد:

«الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ .[۲]

برادران ، در آن روز ، بعضى شان دشمن بعضى دیگرند ، مگر پرهیزگاران»  .


[۱]المواعظ العددیّة: ص ۴۲۰ (از امام على علیه السلام به نقل از : تورات) .

[۲]زخرف : آیه ۶۷ .



پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت

.

منبع : hadith.ir

گردآوری توسط بخش اخلاق و عرفان اسلامی سایت آکاایران
تبلیغات