اهداى فدک به حضرت فاطمه(س)

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد اهداى فدک به حضرت فاطمه(س) ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: اهداى فدک به حضرت فاطمه(س)

آکاایران: اهداى فدک به حضرت فاطمه(س)

پرسش :

اهداى فدک به حضرت فاطمه(س) چگونه صورت گرفت؟



پاسخ :

به گزارش آکاایران: بنا بر گزارش ابو سعید خدرى و ابن عباس در منابع اهل سنت، در سال هفتم هجری به دنبال نزول آیه «وَآتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّه»،[۱]پیامبر خدا(ص)، دخترش فاطمه(ع) را فراخواند ومنطقه فدک را به او بخشید.[۲]

سیوطى در الدرّالمنثور این اهدا را چنین گزارش کرده است:

و أخرج البزّار و أبو یعلى و ابن أبى حاتم و ابن مردویه عن أبى سعید الخدرى قال: لمّا نزلت هذه الآیة: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ»دعا رسول اللّه (ص) فاطمة فأعطاها فدک.

بزّار، ابو یعلى، ابن ابى حاتم و ابن مردویه از ابو سعید خدرى نقل کرده اند: وقتى آیه «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ» نازل شد، رسول خدا(ص) فاطمه را فرا خواند و فدک را به او هدیه داد.

و أخرج ابن مردویه عن ابن عبّاس قال: لمّا نزلت: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ»أقطع رسول اللّه (ص) فاطمة فدکا[۳]

ابن مردویه از ابن عباس نقل کرده است: وقتى آیه «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ» نازل شد، رسول خدا(ص) فدک را براى فاطمه به اقطاع داد.

در تفسیرهاى شیعى نیز به این بخشش پیامبر(ص) به گونه هاى مختلف اشاره شده است. روایت ذیل از تفسیر عیاشى است:

عن عطیة العوفى قال: لمّا افتتح رسول اللّه (ص) خیبر، و أفاء اللّه  علیه فدک و أنزل علیه: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ» قال: یا فاطِمَةُ لَکِ فَدَکٌ.[۴]

عطیه عوفى مى گوید: وقتى رسول خدا(ص) خیبر را فتح کرد، و خداوند فدک را فى ء [و مال] او قرار داد و آیه «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ» را بر او نازل کرد، فرمود: اى فاطمه، فدک براى تو.

اهداى این منطقه وسیع از سوى پیامبر خدا(ص) که حاکم حکومت اسلامى است، نشان از این دارد که این عملکرد نیز باید در اقدامات حاکمیتى حکومت دیده شود. به نظر مى رسد این اقدام حاکمیتى، به جهت تقویت پایگاه اقتصادى بیتِ امامت که ریشه در خاندان نبوت دارد، بوده است.

پس از اهداى فدک، کارگزاران و نمایندگان حضرت فاطمه(ع)در آن منطقه حضور فعّال داشتند.[۵]درآمد سالانه این منطقه را در زمان رسول خدا(ص) از ۲۴ تا ۷۰ هزار دینار تخمین زده اند.[۶]این درآمد مى توانست پشتوانه خوبى براى اهل بیت علیهم السلام در تأمین نیازهاى بنى هاشم، نیازمندان و مؤمنان از انصار و مهاجران باشد. در گزارشى، خلیفه دوم در اعتراض به نگارش سند فدک به خلیفه اول اعتراض مى کند که «چه مالى به مسلمانان خواهى داد، در حالى که عرب ها با تو به جنگ برخاسته اند؟!». و با همین توجیه مانع مالکیت آن حضرت مى شد.[۷]این سخن خلیفه دوم گویاى گستردگى درآمدهاى منطقه فدک است. به گونه اى که مى توان سپاهى را با آن سامان داد.

بعدها معاویه این سرزمین را سه قسمت کرد و به پسرش یزید، مروان بن حکم و عمرو بن عثمان ـ پسر خلیفه سوم ـ بخشید.[۸]این گزارش نیز نشانگر اهمیت و بزرگى این منطقه است. از این رو، آشکار است که فدک از جهت سیاسى و اقتصادى براى طرفین اهمیت داشته است. چه اینکه اهل بیت علیهم السلام با درآمد به دست آمده از این اراضى بیشتر مى توانستند نیازمندان و جامعه مسلمان آن روز را با تعلیمات نبوى و حقانیت ولایت آشنا سازند.


[۱]. اسرا : آیه ۲۶ .

[۲]. مسند أبی یعلى : ج ۲ ص ۳۳۴ ، تفسیر ابن کثیر : ج ۳ ص ۳۹ ، الدر المنثور : ج ۴ ص ۱۷۷ .

[۳]. الدرالمنثور : ج ۴ ص ۱۷۷ .

[۴]. تفسیر العیّاشى : ج ۲ ص ۲۸۷ .

[۵]. الکافى : ج ۱ ص ۵۴۳ ح ۵ ، علل الشرائع : ص ۱۹۱ ح ۱ ، التبیان فى تفسیر القرآن : ج ۶ ص ۴۶۸ ـ ۴۶۹ ، نهج البلاغة : نامه ۴۵ .

[۶]. الخرائج و الجرائح : ج ۱ ص ۱۳۱ ، کشف المحجة : ص ۱۲۴ .

[۷]. السیرة الحلبیّة : ج ۳ ص ۴۸۸ .

[۸]. شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحدید : ج ۱۶ ص ۲۱۶ .



پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت

.

منبع : hadith.ir

اهداى فدک به حضرت فاطمه(س) گردآوری توسط بخش اخلاق و عرفان اسلامی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات