آثار اخروی نیکوکاری

آثار اخروی نیکوکاری - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد آثار اخروی نیکوکاری ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر لینک +آثار +اخروی +نیکوکاری را کلیک نمایید و یا در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد آثار نیکوکاری را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد. 

قال امیرالمومنین علی(علیه السلام)

طُوبی لِمَنْ اَحْسَنَ اِلی العِبادِ وَ تَزَوَّدَ لِلْمَعادِ. خوشا به حال کسی که به بندگان خدا نیکی کند و برای روز قیامت توشه بردارد.

 

اهمیت و جایگاه نیکوکاری و احسان

راغب اصفهانی در مفردات الفاظ قرآن کریم بر این نظر است که احسان و نیکوکاری، خصلت و ویژگی انسانی است که برتر از عدالت خواهی است؛ زیرا عدالت آن است که انسان آن چه را بر عهده او نهاده شده، به جا آورد و آنچه سهم و حق اوست برگیرد؛ ولی احسان آن است که بیش از وظیفه به جا آورد و کمتر از حق بگیرد.

آکاایران: در ارزش و اعتبار و اهمیت احسان و نیکوکاری از نظر اجتماعی همین بس که پایه های استوار خانواده به عنوان کوچک ترین و بنیادین ترین حوزه اجتماعی و مصداق آن، بر احسان نهاده شده است و اگر اجتماع به عدالت قوام و استواری می یابد با احسان و نیکوکاری است که به استحکام و استقرار واقعی خود دست می یابد.

 

آثار نیکوکاری در منظر قرآن

یکی از روش های شناخت اهمیت و ارزش و جایگاه موضوع و مساله ای، فهمیدن آثار، پیامدها و نقش آن در حوزه انسانی است. برای آن که از ارزش احسان و نیکوکاری در آموزه های قرآنی به شکل درستی آگاه شویم، بهتر آن است که به آثار دنیوی و اخروی احسان اشاره ای داشته باشیم.

در آیات قرآن برای احسان آثاری مادی و معنوی در دنیا و آخرت بیان شده است. از آثار مادی احسان می توان به افزایش روزی و اتمام نعمت اشاره کرد که در آیه 154 سوره انعام بیان شده است. خداوند در این آیه یکی از اسباب و عوامل اعطای نعمت و اتمام آن را نسبت به بنی اسرائیل، مساله نیکوکاری ایشان در برخی از زمان های گذشته یاد می کند و می فرماید: ثُمَّ آتَیْنَا مُوسَى الْکِتَابَ تَمَامًا عَلَى الَّذِیَ أَحْسَنَ؛ سپس به موسی کتاب دادیم تا بر کسی که نیکوکار بوده است نعمت را تمام گردانیم.

راغب اصفهانی در مفردات الفاظ قرآن کریم بر این نظر است که احسان و نیکوکاری، خصلت و ویژگی انسانی است که برتر از عدالت خواهی است؛ زیرا عدالت آن است که انسان آن چه را بر عهده او نهاده شده، به جا آورد و آنچه سهم و حق اوست برگیرد؛ ولی احسان آن است که بیش از وظیفه به جا آورد و کمتر از حق بگیرد.

در آیه 148 سوره آل عمران، خداوند سعادت دنیا و زندگی نیک و آسایش و آرامش را از آثار احسان و نیکوکاری اشخاص و یا جوامع بر شمرده و می فرماید: فَآتَاهُمُ اللهُ ثَوَابَ الدُّنْیَا وَ حُسْنَ ثَوَابِ الآخِرَةِ وَاللهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ؛ خداوند ثواب و پاداش دنیا و پاداش بهتر اخروی را به ایشان بخشید؛ زیرا خداوند نیکوکاران را دوست می دارد. در آیه 30 سوره نحل نیز بر این پیامد پاداشی احسان توجه می دهد و مردمان را به همین جهت به نیکوکاری تشویق و ترغیب می کند.

از آثار معنوی دنیوی که قرآن برای احسان یاد می کند می توان به ایجاد دوستی و صمیمیت میان انسان ها و همگرایی اجتماعی اشاره کرد. خداوند با اشاره به این پیامد اجتماعی نیکوکاری می فرماید: وَلَا تَسْتَوِی الْحَسَنَةُ وَلَا السَّیِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِی بَیْنَکَ وَبَیْنَهُ عَدَاوَةٌ کَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمِیمٌ. (فصلت آیه 34) در این آیه بیان می شود که برای برداشتن کینه ها و دشمنی ها و دوری از واگرایی اجتماعی و دستیابی به همگرایی، احسان و نیکوکاری تا چه اندازه می تواند مفید و تاثیرگذار باشد.

 

رهایی از دام گناه و دستیابی به عفت و پاک دامنی(یوسف، آیه23) از دیگر پیامدهای دنیوی احسان است؛ چنانکه دستیابی به هدایت خاص و بهره مندی از هدایت قرآن (لقمان آیه3و 5) و بهره گیری و تأثیرگذاری آیات قرآنی در حق وی (احقاق، آیه12) از آثار دیگر احسان شمرده شده است؛ زیرا نیکوکاری موجب می شود تا انسان در راه مطمئن الهی قرار گیرد و بتواند به ریسمان الهی بیاویزد و با بهره مندی از آن به سعادت دنیوی و اخروی دست یابد. (لقمان آیه22)

اینگونه است که خداوند وی را از امدادهای خاص و غیبی خود برخوردار می گرداند و یاری و نصرت الهی شامل حال وی می گردد (نحل آیه 128و نیز عنکبوت آیه69) و هرگاه در حق خود و یا دیگری دعایی کند از سوی خداوند مورد قبول و استجابت قرار می گیرد و خداوند حوائج دنیوی و اخروی او را برآورده می سازد.(آل عمران، آیه147و 148)

 

آثار اخروی نیکوکاری

از آثار اخروی نیکوکاری می توان به رستگاری و سعادت (لقمان، آیه3و 5) جلب رحمت خاص خداوند (اعراف، آیه 56 و لقمان آیه3)، رهایی از عذاب الهی (زمر آیه58)، محبوبیت و دوستی خداوند(بقره آیه195، آل عمران آیه134)، فرجام نیک در زندگی دنیوی و آخروی (لقمان آیه22)، تکفیر گناهان و محو بدی ها و گناهان از سوی خداوند(هود آیه114) و رفع مواخذه و توبیخ (توبه، آیه91) اشاره کرد.

در بینش و نگرش قرآنی احسان و نیکوکاری آنچنان از اهمیت و ارزش برخوردار است که از نیکوکاری به کافران به عنوان امری پسندیده یاد شده است و از مؤمنان خواسته شده که نسبت به کافران، گذشت داشته و ایشان را بخشیده و با آنان رفتاری بزرگوارانه و کریمانه داشته باشند؛ زیرا گذشت و بخشش به عنوان مصادیقی از احسان و نیکوکاریی موجب می شود تا انسان به عنوان محسن محبوب درگاه خداوند شود. (مائده آیات12و 13)

آثار اخروی نیکوکاری,آثار نیکوکاری,آثار نیکوکاری در قرآن
 
تاثیر نیکوکاری

قرآن با اشاره به پاداش های اخروی و دنیوی مؤمنان را ترغیب و تشویق می کند که به احسان به عنوان امری مهم توجه داشته باشند. در کتاب نفیس فرهنگ قرآن تألیف آیت الله هاشمی رفسنجانی و گروهی از محققان مرکز فرهنگ و معارف قرآن برای کسانی که اهل احسان و نیکوکاری هستند پاداش های خاص و عامی را از آیات قرآنی شمارش کرده اند که می توان به نمونه هایی از آن اشاره کرد.

از جمله پاداش های نیکوکاری در آموزه های قرآنی، برخورداری از همسران خوب (احزاب، آیه28و 29)، آبرومندی در قیامت (یونس، آیه26)، امتنان و منت الهی(یوسف، آیه90)، امداد و یاری خاص خدا و پیروزی و نصرت بر دشمنان(صافات، آیات 114و 116و 121)، بقای نسل بر روی زمین(صافات، آیات75و 77و 80)، بهشت و بهره مندی از نعمت های مادی و معنوی آن (مرسلات، آیات 41و 44)، تحیت الهی(صافات آیات 75و 131) حکمت و دانش خاص و نظر درست و صائب (یوسف، آیه22و قصص آیه14)، برخورداری از دانش و کتاب الهی (صافات آیات114و 117و 121)، برخورداری از منزلت اجتماعی و قدرت سیاسی(یوسف، آیه56) برخورداری از منصب داوری (یوسف، آیه22)، موفقیت در آزمون الهی و توفیق او (صافات، آیه105و 106)، برخورداری از نام نیک (صافات، آیات 75و 78و 80) و رهایی از اندوه و غم بزرگ و ... اشاره کرد.

در بینش و نگرش قرآنی احسان و نیکوکاری آنچنان از اهمیت و ارزش برخوردار است که از نیکوکاری به کافران به عنوان امری پسندیده یاد شده است و از مؤمنان خواسته شده که نسبت به کافران، گذشت داشته و ایشان را بخشیده و با آنان رفتاری بزرگوارانه و کریمانه داشته باشند؛ زیرا گذشت و بخشش به عنوان مصادیقی از احسان و نیکوکاریی موجب می شود تا انسان به عنوان محسن محبوب درگاه خداوند شود.

عوامل نیکوکاری و احسان

بی گمان احسان و نیکوکاری ویژه انسان هایی است که در مسیر هدایت قرار گرفته و کمال را از خداوند می جویند. دوری از خصلت های ناپسند موجب می شود تا دست کمک و یاری دیگرانی که به سوی ایشان دراز شده را بفشارند و به آنان یاری و مدد رسانند. از نعمت های به دست آمده و خداداد در راه خدا انفاق کنند و از هر توان و نیرویی که خداوند به ایشان داده، در راستای تکامل فردی و اجتماعی بهره گیرند. از این رو می کوشند تا نیازهای فردی و اجتماعی و نیز روحی و مادی دیگران را به هر طریق ممکن برطرف سازند. کمک و تعاون به عنوان اصول اصلی نیکوکاری همراه با بخشندگی عاملی می شود تا همگرایی اجتماعی در ایشان با نوع دوستی تقویت شود.

ریشه و منشأ نیکوکاری را باید در ایمان حقیقی افراد دانست؛ زیرا تنها مؤمنان با پذیرش خالقیت و ربوبیت الهی و نیز باور به روز رستاخیز و مسئله پاداش و کیفر در آخرت است که به احسان روی می آورند و به عنوان بنده خاص الهی در خدمت به دیگران می کوشند و از هیچ کوشش و تلاشی برای رفع و دفع نیازهای متنوع دیگران دست نمی شویند. آیات بسیاری از قرآن، ایمان و عبودیت از انسان را به عنوان عوامل اصلی نیکوکاری و احسان انسان برشمرده است که می توان به آیات 83 و 85 سوره مائده و آیات 80 تا 122 سوره صافات اشاره کرد؛ زیرا بندگی خدا به معنای آن است که دیگران همچون آفریده های الهی از کرامت و شرافت آفرینش الهی برخوردار می باشند و مؤمن به عنوان وظیفه شرعی و اخلاقی بر خود فرض می بیند تا به دیگر آفریده های الهی نیکی کند تا شرایط مناسبی برای دستیابی به هدایت الهی و رشد و تکامل فراهم آید و دیگران نیز بتوانند در مسیر تکامل قرار گیرند و به سعادت دست یابند.

قال امیرالمومنین علی(علیه السلام)

عَلَیکَ بالاِحْسانِ فَاِنَّهُ اَفْضَلُ زِراعَةٍ وَ أَرْبَحُ بَضاعَةٍ. بر تو باد نیکوکاری که آن برترین زراعت و سودآورترین سرمایه است.

 

 گردآوری: بخش دین و اندیشه آکاایران

آثار اخروی نیکوکاری گردآوری توسط بخش اخلاق و عرفان اسلامی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات