کمال حقیقی، 3 گام اساسی در مسیر کمال حقیقی - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد کمال حقیقی، 3 گام اساسی در مسیر کمال حقیقی ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر لینک +کمال +حقیقی را کلیک نمایید و یا در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد کمال حقیقی را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد.

به نقل از آکاایران: حرکت های موجود در عالم بسیار متفاوت اند. حرکت یک میکروب بر روی یک جسم «حرکت» است، و حرکت نور در فضای بی کران هم حرکت است، و عجیب این است که انسان هم می تواند حرکتی چون میکروبِ یادشده را داشته باشد، هم می تواند حرکتی با سرعتی نظیر نور بیابد.

 کمال حقیقی

قرآن کریم سراسر زندگی انسان را حرکتی می داند که با تلاش در مسیری مشخص انجام می گیرد و انتهای حرکت در جهت صحیح، قرب به ذات اقدس الهی است و هیچ منعی برای تقرب بیشتر و بیشتر به آن مقام برای وی وجود ندارد (یا أَیهَا الْإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلى‏ رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقیه؛1 اى انسان! تو با تلاش و رنج به سوى پروردگارت مى‏روى و او را ملاقات خواهى کرد). این بینشی است که انبیا به انسان ها ارائه داده اند، اما اکثریت قریب به اتفاق مردم چنین بینشی ندارند؛ حتی بسیاری از معتقدان به دین مبین اسلام که سعی در التزام عملی بدان دارند این تلقی را از حیات خویش نداشته، همه حیات خویش را تنها حرکت به سوی الله نمی دانند، بلکه عباداتی چون نماز، روزه و ... را حاشیه ای از حیات خویش تلقی می کنند.

جوانان عزیز باید قدر عمر خویش را دانسته، آغاز حیات خود را بر اساسی محکم استوار نمایند. حقیقت تکامل انسان تقویت رابطه خود با خدای خویش بوده، هرچه در این مسیر پیش رود در واقع وجود حقیقی وی تکامل یافته، سلامتش تضمین می شود، اما اگر غفلت کرده، عصیانا از این راه انحراف پیدا کند به بیماری مبتلا گشته، به تدریج عاملی که او را به سوی الله حرکت می دهد خواهد مُرد. (فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّهُ مَرَضاً).2

1- شناخت صاحب خویش؛ اولین گام سعادت

از قرآن و روایات استفاده می شود که گام اول برای انجام صحیح و بدون آفت این حرکت، شناخت خداوند به عنوان «رب» است. معمولا واژه ربّ در فارسی به پروردگار ترجمه می شود، اما این ترجمه ای بسیار نارسا است. شاید نزدیک ترین معادل آن در فارسی «صاحب اختیار» باشد. کسی که اختیار موجودی دیگر در دست اوست ربِ او خوانده می شود. ربوبیت حقیقی (که رب صاحب اختیار همه چیز انسان است) ربوبیت الهی است که در مقابل آن عبودیت ما می باشد. او صاحب همه چیز است و ما از خود هیچ نداریم.

حرکت روح همان توجه آن است. بنابراین اگر به امری پست توجه کند حرکت او تنزلی خواهد بود و اگر به امور عالی توجه نماید به سوی بالا حرکت کرده است. از این روست که نماز معراج مۆمن است

باید این معنا را به طور کامل درک کرده، بدانیم هر چه را هم که او به ما عطا کند باز از آنِ اوست و ما همان نقطه صفریم و هر چه داریم امانتی در دست ماست و هر وقت هم بخواهد آن ها را می گیرد. رابطه عبودیت - ربوبیت رشته ای است که یک طرف آن عبودیت، ناداری و فقر ذاتی ما و طرف دیگر آن هستی و غنای مطلق خداوند است.

اما چگونه می توان این رابطه را تقویت نمود؟ قرآن می فرماید: «وَأَنْ اعْبُدُونِی هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ؛3 مرا بپرستید که راه مستقیم این است‏.» مقتضای تعبد به معارف قرآن این است که عبادت خداوند را تنها مسیر صحیح این حرکت و عامل تقویت این رابطه بدانیم، اما به نظر می رسد برای نزدیک شدن ذهن به این حقیقت می توان گفت: اساسا روح انسان از سنخ علم است و علم از قبیل چیزهایی نیست که وزن، شکل، طول، عرض و عمق دارد و عالم شدن به معنای افزوده شدنِ چیزی بر وجود انسان نیست که وزن و حجم داشته، به لحاظ فیزیکی تفاوتی در انسان ایجاد کند، بلکه روح دارای جوهری علمی است و حرکت آن هم حرکتی علمی است. وقتی انسان با بدن خویش حرکت می کند مکان او تغییر یافته، با صرف مقداری انرژی جسم خویش را از جایی به جایی دیگر منتقل می کند، اما وقتی ما می خواهیم به سوی خدا حرکت کنیم لازم نیست برخیزیم و به جای خاصی حرکتی جسمانی کنیم. حرکت روح همان توجه آن است. بنابراین اگر به امری پست توجه کند حرکت او تنزلی خواهد بود و اگر به امور عالی توجه نماید به سوی بالا حرکت کرده است. از این روست که نماز معراج مۆمن است. پس گام نخست برای تقویت حرکت به سوی الله تبارک وتعالی فراهم کردن زمینه شناخت بهتر خداوند است. اگر از توانی که خداوند برای شناخت خود در اختیار ما قرار داده استفاده کنیم خداوند وعده داده است که بر نعمت خویش و معرفت ما بیافزاید.

 

2- التزام به دانسته ها؛ گام دوم سعادت

فرعون خطاب به اطرافیانش می گفت: «مَا عَلِمْتُ لَکُم مِّنْ إِلَهٍ غَیرِی؛6 من خدایى جز خودم براى شما سراغ ندارم‏» اما حضرت موسی علیه السلام می فرمود: «لَقَدْ عَلِمْتَ مَا أَنزَلَ هَـۆُلاء إِلاَّ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ؛4 تو مى‏دانى این آیات را جز پروردگار آسمان ها و زمین نفرستاده‏ است.» پس ایمان تنها دانستن نیست، بلکه عبارت است از شناخت همراه با التزام به لوازم شناخت، بدین معنا که انسان تصمیم بگیرد آن چه را که شناخته در وجود خویش پیاده کند. لوازم شناخت ممکن است لوازمی ذهنی مانند یاد خدا، یا لوازمی عملی مانند ذکر لفظی، نماز خواندن، ترک گناه و ... باشند. این لوازم همان ایمان به خدا هستند که در ظروف مختلف تجلی یافته، ایمان را رشد می دهند و رشد ایمان انسان را به خدا نزدیک می کند.

این گونه نیست که با تحصیل شناخت صحیح و التزام به آن، کار به پایان می رسد. تاریخ نشان داده است که کسانی در مرحله ای از زندگی خویش اهل ایمان بوده، از ایمان خود هم بهره های خوبی برده، خدا هم به آن ها عنایاتی داشته است، اما در مراحل بعد، ایمانشان را از دست داده اند

 

پس برای تقویت رابطه خویش با خداوند دو گام باید برداشت؛ یکی از جنس علم و دیگری از جنس عمل. در فرهنگ قرآنی بر ایمان و عمل، و به عبارت دیگر، بر ایمان و جلوه دادن ایمان در عمل تأکید شده است، به گونه ای که هر جا سخن از ایمان است به دنبال آن عمل صالح ذکر شده (الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحات‏)5، و هر جا سخن از عمل صالح است مشروط به ایمان شده است تا در سعادت ابدی انسان تأثیر داشته باشد (وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَکَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُۆْمِنٌ)6.

 

3-حفظ ایمان، سومین گام سعادت

پس از موفقیت در دو گامِ پیش گفته نوبت به حفاظت از این پیروزی می رسد. باید به یاد داشته باشیم: این گونه نیست که با تحصیل شناخت صحیح و التزام به آن، کار به پایان می رسد. تاریخ نشان داده است که کسانی در مرحله ای از زندگی خویش اهل ایمان بوده، از ایمان خود هم بهره های خوبی برده، خدا هم به آن ها عنایاتی داشته است، اما در مراحل بعد، ایمانشان را از دست داده اند. بنابر این آن گاه انسان به منزل خواهد رسید که در این مسیر، اهل استقامت باشد (إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا)7.

کسی می تواند قائل به کلمه «لااله الاالله» باشد که اولا خدای متعال را رب و همه کاره عالم هستی بداند و سپس در این راه استقامت کند.

ربوبیت الهی دو جهت دارد؛ یکی ربوبیت تکوینی است، بدین معنا که مرگ و حیات، وسعت و تنگی روزی، بیماری و سلامتی و ... همه به دست خداست، و دیگری ربوبیت تشریعی است، یعنی تنها او شایسته قانون گذاری است و باید قوانین او اطاعت شود. بنابر این هنگامی که خداوند پیامبری را برمی انگیزد و جانشینانی برای او معین می فرماید، اگر اطاعت آنان را نپذیریم در واقع ربوبیت تشریعی خداوند را انکار کرده ایم. وقتی خداوند حضرت علی علیه السلام را امیرالمۆمنین و ولی قرار داده، اطاعت آن را واجب شمرده است سرباز زدن از این امر در حقیقت انکار ربوبیت تشریعی خداوند است.

 

پی نوشت ها :

1 . انشقاق(84)، 6.

2 . بقره(2)، 10.

3 . یس(36)، 61.

4 . اسراء(17)، 102.

5 . بقره(2)، 25 و 82 و 277 و آل عمران(3)، 57 و ... .

6 . نساء(4)، 124 و نحل(16)، 97 و إسراء(17)، 19 و ... .

7 . فصلت(41)، 30.

گرداوری: بخش دین واندیشه آکاایران

کمال حقیقی، 3 گام اساسی در مسیر کمال حقیقی گردآوری توسط بخش اخلاق و عرفان اسلامی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات