قضا و قدر

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد قضا و قدر ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: قضا و قدر

آکاایران: تاریخ: یکشنبه 1395/10/26
شارح : محمد محمدی ری شهری
مدت:

خاتمة مستدرک الوسائل : عن عبید اللَّه بن موسى ، عن عبد العظیم عن إبراهیم بن أبى محمود ، قال :

به گزارش آکاایران: قال الرضا علیه السلام : ثَمانِیَةُ أَشیاءَ لا تَکونُ إلّا بِقَضاءِ اللَّهِ وقَدَرِهِ : النَّومُ وَالیَقظَةُ ، وَالقُوَّةُ وَالضَّعفُ ، وَالصِّحَّةُ وَالمَرَضُ ، وَالمَوتُ وَالحَیاةُ . [۱]

ترجمه

حضرت عبد العظیم علیه السلام - به نقل از ابراهیم بن ابى محمود - : امام رضا علیه السلام فرمود : «هشت چیز است که جز به قضا و قدرِ خداوند نیست : خواب ، بیدارى ، توانایى ، ناتوانى ، تن درستى ، بیمارى ، مرگ و زندگى» .

شرح

تبیین معناى قضا و قدر الهى و مسائل مربوط به آن ، از حوصله این نوشته بیرون است ؛[۲]امّا براى تبیین اجمالى حکمت یاد شده ، اشاره به چند نکته خالى از فایده نیست :

۱ . در نظام آفرینش ، همه پدیده ها بر پایه قضا و قدر استوارند و هیچ چیز ، از محدوده تقدیر الهى ، خارج نیست .[۳]بنا بر این ، اثبات قضا و قدر در موارد هشتگانه اى که در حدیثِ یاد شده آمده ، به معناى نفى سایر موارد نیست . در واقع ، موارد هشتگانه ، مواردى از زندگى هستند که قضا و قدر الهى در آنها کاملاً محسوس و مشهود است .

۲ . قضا و قدر الهى، دو گونه است : محتوم و غیر محتوم . تقدیر غیر محتوم انسان ها، قابل تغییر است و مى توان آن را از طریق عواملى که آنها نیز در محدوده تقدیر الهى، در نظام آفرینش مؤثرنّد ، تغییر داد.[۴]مثلاً انسان مى تواند با دعا ، صدقه و مانند اینها جلوى اَجَل معلّق و غیر محتوم را بگیرد، به خلاف اَجَل حتمى اش که قابل تغییر نیست .

۳ . شاید اصلى ترین پیام حکمتِ یاد شده مبنى بر نقش قضا و قدر در امور هشتگانه اى که در متن حدیث آمده ، تلاش براى کشف استعدادها جهت برنامه ریزى براى بهره بردارى صحیح از آنهاست .

توضیح مطلب، این که هر کس از نظر جسمى و روحى به طور طبیعى ویژگى هایى دارد که تعیین کننده مقدّرات آینده اوست . انسان ، با شناخت صحیح از توانایى هاى خود و آگاهى از عوامل سلامت ، بیمارى و مرگ هاى زودرس و برنامه ریزى جهت بهره بردارى صحیح از امکانات خدادادى ، مى تواند سرنوشت زندگى خود را تغییر دهد و بسیارى از ناملایمات را در محدوده مقدّرات الهى ، از خود دفع نماید ، و در برخورد با مقدّراتِ محتوم ، رضا به قضاى الهى پیشه سازد و از برکات آن در دنیا و آخرت بهره مند شود .


[۱]خاتمة مستدرک الوسائل : ج ۴ ص ۴۰۷ ، بحار الأنوار : ج ۵ ص ۹۵ ح ۱۷ .

[۲]براى آگاهى بیشتر و دستیابى به توضیحات لازم در این باره، ر.ک: دانش نامه عقاید اسلامى : ج ۸ .

[۳]دانش نامه عقاید اسلامى: ج ۸ ص ۳۶۱ (نقش قضا و قدر در آفرینش) .

[۴]دانش نامه عقاید اسلامى: ج ۸ ص ۳۰۵ (عوامل خوشایندى بدا) .

.

منبع : hadith.ir

قضا و قدر گردآوری توسط بخش احادیث و روایات، احکام دین سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات