مباهات خدا به نمازگزار

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد مباهات خدا به نمازگزار ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت دین و زندگی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: مباهات خدا به نمازگزار

آکاایران: تاریخ: سه شنبه 1395/10/28
شارح : محمد محمدی ری شهری
مدت:

الأمالى للصدوق : حدّثنا علیّ بن أحمد ، قال : حدّثنا محمّد بن أبى عبد اللَّه الکوفی ، عن سهل بن زیاد الآدمى ، عن عبد العظیم بن عبد اللَّه الحسنى ، عن علیّ بن محمّد بن علیّ بن موسى بن جعفر بن محمّد بن علیّ بن الحسین بن علیّ بن أبى طالب علیهم السلام ، قال :

به گزارش آکاایران: لَمّا کَلَّمَ اللَّهُ عزّ وجلّ موسى بنَ عِمرانَ علیه السلام ، قالَ موسى : إلهى ! ما جَزاءُ مَن شَهِدَ أنّى رَسولُکَ ونَبِیُّکَ وأنَّکَ کَلَّمَتنى ؟

قالَ : یاموسى ! تَأتیهِ مَلائِکَتى فَتُبَشِّرُهُ بِجَنَّتى .

قالَ موسى علیه السلام : إلهى ! فَما جَزاءُ مَن قامَ بَینَ یَدَیکَ یُصَلّى ؟

قالَ : یا موسى ! اُباهى بِهِ مَلائِکَتى راکِعاً وساجِداً ، وقائِماً وقاعِداً ، ومَن باهَیتُ بِهِ مَلائِکَتى لَم اُعَذِّبهُ . [۱]

ترجمه

حضرت عبد العظیم علیه السلام : امام هادى علیه السلام فرمود: «در مکالمه خداوند با موسى بن عمران، موسى علیه السلام گفت: خدایا ! پاداش کسى که گواهى دهد من فرستاده و پیامبر تو هستم و تو با من سخن گفته اى، چیست ؟

فرمود: اى موسى! فرشتگان من، پیش او مى روند و او را به بهشتم بشارت مى دهند.

موسى گفت : خدایا! پاداش کسى که در پیشگاه تو بایستد و نماز بخواند، چیست ؟

فرمود : به رکوع و سجود و قیام و قعود او به فرشتگانم مباهات خواهم کرد ، و کسى را که من به او به فرشتگانم مباهات نمایم، عذاب نخواهم نمود» .

شرح

افزون بر حدیثى که ملاحظه شد، در احادیث اهل بیت علیهم السلام، بارها بر این نکته تأکید شده که عبادت برخى از بندگان، موجب مباهات خداوند متعال نزد فرشتگان است، مانند: عبادت جوان، که بر پایه حدیثى، خداوند متعال، خطاب به فرشتگان نسبت به عبادت جوان، این چنین مباهات مى نماید:

اُنظُروا إلى عَبدى ! تَرَکَ شَهوَتَهُ مِن أجلى.

بنده ام را بنگرید که براى من، خواسته هاى نفس خود را کنار نهاده است.[۲]

همچنین کسانى که براى خدا آزار دیگران را تحمّل مى کنند،[۳]یا نافله شب را در روز قضا مى نمایند،[۴]یا در بیابانى بى آب و علف، به تنهایى به نماز مى ایستند، یا در شب زنده دارى، در سجده به خواب مى روند، یا در جبهه نبرد با دشمن در حالى که یارانشان فرار کرده اند، مقاومت مى کنند و به شهادت مى رسند،[۵]موجب مباهات خدا نزد فرشتگان مى شوند.

نظیر این احادیث، فراوان است. براى توضیح این گونه احادیث، دو مسئله باید روشن شود:

۱. مباهات به معناى بالیدن، نازیدن و اظهار فخر نمودن است و مباهات خدا نزد فرشتگان، بدین معناست که او کارهاى نیک انسان هاى شایسته را به رخ فرشتگان مى کشد و مى فرماید: این ها، همان کسانى هستند که شما آفرینش آنها را مورد پرسش قرار دادید و گفتید:

(أَتَجْعَلُ فِیهَا مَن یُفْسِدُ فِیهَا وَ یَسْفِکُ الدِّمَاءَ. آیا در زمین، کسى را قرار مى دهى که در آن فساد کند و خون ها را بریزد؟) .

و من در پاسخ شما گفتم:

(إِنِّى أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ.[۶]من چیزى را مى دانم که شما نمى دانید) .

آنچه فرشتگان نمى دانستند، این بود که انسان از استعدادى برخوردار است که اگر از آن درست استفاده کند، به نقطه اى از کمال دست مى یابد که فرشتگان نمى توانند رسید.

بنا بر این، مباهات خدا در واقع، اشاره به پاسخ او به فرشتگان در تبیین حکمت خلقت انسان و ارائه نمونه هایى از کمالات اختیارى موجودى است که ملائکه، حکمت آفرینش او را نمى دانستند یا نمى توانستند بدانند.

۲. با عنایت به آنچه در معناى «مباهات» بیان شد، معلوم مى شود که چرا خدا به «نمازگزار» مباهات مى کند. مباهات خدا به نمازگزار، نشانه نقش بى بدیل نماز در سازندگى انسان و صعود او به قلّه کمالات انسانى است.

خداوند منّان در نخستین مکالمات خود با موسى علیه السلام در تبیین حکمت نماز مى فرماید:

(إِنَّنِى أَنَا اللَّهُ لَآ إِلَهَ إِلَّآ أَنَا فَاعْبُدْنِى وَ أَقِمِ الصَّلَوةَ لِذِکْرِى.[۷]منم من، خدایى که جز من معبودى نیست . پس مرا عبادت کن و نماز را براى یاد من به پا دار) .

نماز، کامل ترین مصداق یاد خداست و نخستین نقش آن در سازندگى انسان، پاکسازى جان از آلودگى هاى اخلاقى و عملى و بالاترین برکات آن، دستیابى به قلّه یقین و معارف شهودى است.

(وَ أَقِمِ الصَّلَوةَ إِنَّ الصَّلَوةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنکَرِ وَ لَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ.[۸]نماز را بر پا دار که نماز از کار زشت و ناپسند باز مى دارد، و قطعاً یاد خدا [آثارش ] بزرگ تر است) . این سخن، بدین معناست که نقش یاد خدا در سازندگى جان و کمالات انسان، بسیار فراتر از جلوگیرى از آلودگى هاى اخلاقى و عملى است . به سخن دیگر، نماز، آثار و برکاتى براى نمازگزار و جامعه انسانى دارد که پیشگیرى از آلودگى هاى اخلاقى و اجتماعى در مقایسه با آنها کوچک است.[۹]از این رو امام صادق علیه السلام با صراحت اعلام مى فرماید که پس از معرفت، هیچ عبادتى بافضیلت تر از نماز نیست.

ثقه الإسلام کُلَینى با سند صحیح از معاویة بن وَهْب نقل کرده که او مى گوید: از امام صادق علیه السلام پرسیدم: بافضیلت ترین عملى که موجب قرب الهى مى شود و محبوب ترین اعمال نزد خداوندعزّ وجلّ چیست؟ امام علیه السلام در پاسخ فرمود:

ما أعلَمُ شَیئًا بَعدَ المَعرِفَةِ أفضَلَ مِن هذِهِ الصَّلاةِ ، ألا تَرى أنَّ العَبدَ الصّالِحَ عیسَى بنَ مَریَمَ علیه السلام قالَ : ( وأوصانى بِالصَّلاةِ والزَّکاةِ ما دُمتُ حَیًّا ) [۱۰].[۱۱]

بر این اساس، جا دارد که خداوند منّان، نزد فرشتگان به نمازگزاران راستین ببالد و بر آنان، آفرین و بر خود، (فَتَبَارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَلِقِینَ) بگوید.


[۱]الأمالى ، صدوق : ص ۲۷۶ ح ۳۰۷ ، بحار الأنوار : ج ۱۳ ص ۳۲۷ ح ۴ . نیز ، ر . ک : همین کتاب : ح ۹۲ .

[۲]الکافى: ج ۸ ص ۳۹۲ ح ۵۸۸ . نیز ، ر.ک: حکمت نامه جوان: ص ۹۰ (افتخار خداوند به عبادت جوان).

[۳]الدعوات، راوندى: ص ۲۰.

[۴]وسائل الشیعة: ج ۴ ص ۲۷۸ ح ۱۵.

[۵]وسائل الشیعة: ج ۵ ص ۲۹۶ ح ۷.

[۶]بقره: آیه ۳۰.

[۷]طه: آیه ۱۴.

[۸]عنکبوت: آیه ۴۵.

[۹]براى توضیح بیشتر در این باره، ر.ک: فرهنگ نامه نماز .

[۱۰]مریم : ۳۱ .

[۱۱]الکافى : ج ۳ ص ۲۶۴ ح ۱ ، بحار الأنوار : ج ۸۲ ص ۲۲۵ ح ۵۰ .

.

منبع : hadith.ir

مباهات خدا به نمازگزار گردآوری توسط بخش احادیث و روایات، احکام دین سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات