نساجی سنتی | آشنایی با نساجی سنتی و تاریخچه آن از هنر مردمان یزد

آکاایران: نساجی سنتی , هنر مردمان یزد

نساجی سنتی

آشنایی با نساجی سنتی و تاریخچه آن از هنر مردمان یزدنساجی سنتی

آکاایران: نساجی سنتی | آشنایی با نساجی سنتی و تاریخچه آن از هنر مردمان یزد

نساجی هنری است برای تولید پارچه که در آن تار و پود پارچه در هم تنیده می شوند و پارچه به وجود می آید . و اما دلیل نامگذاری نساجی سنتی این است که از دستگاه های سنتی برای بافت پارچه استفاده می شود.
نساجی سنتی هنری است که از دیرباز در بین مردم یزد رواج داشته است . در ابتدا به این صورت بود که فقط زنان در,
خانه به انجام نساجی مشغول بودند ولی بعدها به ابداع دستگاه های پیشرفته تر کارگاه هایی به وجود امد و مردان نیز ,
به این کار مشغول شدند. پیش تر مواد اولیه برای نساجی از پشم تهیه می شد ولی با گذر زمان از الیاف خارجی نیز ,
برای این کار استفاده شد.

نساجی سنتی

صنعت نساجی به عنوان یک صنعت اصیل و سنتی است که سابقه ای بس طولانی در استان یزد دارد. این صنعت ,
در این منطقه علاوه بر تاریخچه طولانی پیشرفت و ترقی بسیار شایان توجهی نموده و به یقین می توان ادعا نمود,
میزان رشد وتوسعه آن چشم گیر بوده است.

چگونگی وضعیت کارگاههای نساجی:

یکی از علل این پیشرفت در این منطقه را می توان وجود راه ابریشم که یکی از رگهای اصلی اقتصادی ,
مملکت بوده است، دانست.

نساجی سنتی

آشنایی با نساجی سنتی و تاریخچه آن از هنر مردمان یزد

آشنایی با هنر نساجی سنتی

بنابراین راه ترقی این صنعت و علاقمند شدن افراد به آنرا همین عامل باید به حساب آورد. این فکر ,
از ابتدا به صورتی بسیار ساده و با تهیه دستگاههای خیلی مختصر انجام پذیرفت دستگاههای بافندگی اولیه,
را اکثرا زنها به عنوان تنوع شغلی خانه داری اعمال می نمودند.

بر اثر رونق روزافزون به تدریج بعد اقتصادی آن مورد توجه قرار گرفت و جاذب نه تنها زنان خانواده، بلکه مردان واقع شد,
و به همین واسطه فکر تکمیل نمودن دستگاه در اذعان عمومی به وجود آمد.

الف) کارگاههای بافندگی کوچک:

این کارگاهها که مرحله ای بعد از بافندگی دستی است، توسط مردان به مرحله اجراء در می آید.
در محلات قدیمی نشین یزد از قدیم الایام صدای چرخش دستگاههای نساجی که مردم یزد آنرا شعربافی می نامند ,
طنین انداز بوده، امروزه م هنوز قطع نشده است.

این دستگاهها که نسبت به دستگاههای اولیه تکمیل تر شده به دستگاههای ماکوپران معرف است و امروزه جای خود را,
به دستگاههایی داده است که به وسیله برق کار می کند.

مواد اولیه دستگاههای نساجی در سابق به علت عدم گسترش جمعیت از محل به وسیله کشت پنبه و یا,
پشم گوسفند و کرک شتر در محل تهیه می شد.

نساجی سنتی

نساجی سنتی

نحوه کار با دستگاه نساجی

استفاده از الیاف مصنوعی در نساجی سنتی

ولی بر اثر پیشرفت تکنیک و گسترش جمعیت و پیدایش الیاف مصنوعی که آن هم یکی از واردات مملکت است,
مواد اولیه مصرفی تغییر کرده،

این طبقه نساجی شعربافی سالیانه حدود ۵۳ میلیون متر انواع پارچه های نخی از قبیل متقال نخی، متقال سفید،
جیم مشکی، پارچه های پیراهنی و پیژامه و تولید چادر شب، دستمالهای نخی و ابریشمی و روکش از جمله ,
دیگر تولیدات این شعربافیها می باشد.

ب)پراکندگی کارگاههای شعربافی:

چگونگی استقرا اینگونه کارگاهها، یکی از اساسی ترین و مهمترین تزاحم شهروندان یزد محسوب می گردد.
زیرا در محلات قدیمی به خصوص سمت شمال شهرو در هر گوشه صدای دستگاه بافندگی به گوش می رسد.این کارگاهها
را می توان به دو گونه تقسیم نمود.

۱) کارگاههای بافندگی بیرون از منزل که جنبه تولیدی غیر خانگی دارد.

۲) کارگاههای بافندگی داخل منازل که جنبه تولیدی خانگی
دارد.

بیشتر بدانید آشنایی با نساجی سنتی

نساجی عبارت است از ریسندگی یا بافندگی. در این هنر، برای تولید پارچه، دو مجموعه ی مجزا از نخ ها و رشته ها,
که تار و پود نام دارند، در هم بافته می شوند. رشته های تار در قطعه ی پارچه به صورت طولی،
و رشته های پود در عرض از این سو به آن سو می روند.

موارد مورد تحقیق در دانش نساجی

دانش نساجی در مورد الیاف و نخ های کاربردی در صنایع نساجی، پارچه های بافته شده، منسوجات بی بافت، پوشاک،
کاربردهای غیر پوشاک از تولیدات نساجی، روش های تولیدی و کنترل کیفی مرتبط، به تحقیق می پردازد.

نساجی سنتی

ابزار مود استفاده در نساجی سنتی

نساجی سنتی فراورده هایی است که با کمک دستگاهای ساده بافندگی از نوع: دو وردی، چهار وردی،
هشت وردی تا ژاکاردی دستی تولید می شود.

انواع:

نساجی سنتی یا دست بافته های دستگاهی شامل:

جاجیم و جاجیم مانندها (جاجیم، جاجیمچه، گلیمچه ی متکاذین، چنته، کیسه حمام، موج، ماشته و اهرامی)
پلاس

پارچه ها: که به دو دسته تقسیم می شوند:
الف) پارچه های فاخر، مانند: زری، مخمل، مخمل نقش برجسته، ترمه، دارایی، پارچه های ابریشمی بافت کلات نادری،
پارچه ابریشمی بافت قاسم آباد رودسر (چادر شب) و شال.

ب) سایر پارچه ها، مانند: عبا، بَرَک، کرباس، متقال، اُرمک، شمد، شَعر، احرامی، چادرشب، روفرشی، پرده ای و …

حوزه فعالیت:صنعت نساجی در بخش های زیر فعال است:

تولید الیاف نساجی مصنوعی
تولید نخ از الیاف طبیعی یا الیاف مصنوعی و یا ترکیبی از آن ها
تولید پارچه بافته شده از نخ
تولید منسوجات بی بافت از الیاف یا نخ
رنگرزی پارچه، چاپ پارچه و تکمیل کالای نساجی
تولید منسوجات خاص مورد نیاز در سایر صنایع
فعالیت های مشترک، تحت عنوان خوشه، یکی از رویکردهای توانمندسازی این صنعت است.

کاربردهای پارچه:

بیشترین کاربرد پارچه، در صنعت پوشاک است. اما در مبل سازی، ورزش و لوازم خودرو نیز کاربرد دارند.

پیشینه:

نحوه تولید پارچه

اولین طریقه ی تولید پارچه توسط بشر عبارت از آویختن نخ هاى تار از یک چوب افقى و آویزان کردن وزنه هایى از,
انتهاى نخ ها به منظور ایجاد کشش در داخل نخ تار بوده است و نخ از لابه لاى تار عبور داده مى شده است.

در سطح بافته شده تار در جهت طول و پود در جهت عرض پارچه مى باشند و این دو نخ کاملاً برهم عمود هستند.

اولین تحول و فن در دستگاه بافندگى در سال ۱۷۳۳ م. توسط “جان کی” ایجاد شد. او با استفاده و اختراع از روش,
پرتاب ماکوى سریع سبب تسریع در کار بافندگى نسبت به گذشته گردید.

در ایران هنر نساجى قرن ها پیش از میلاد مسیح بوده است و آثار ریسندگى و بافندگى در ایران به حدود هشت هزار ,
سال قبل از میلاد مى رسد. در کشفیات غار کمربندى بهشهر مربوط به ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد،
معلوم شده است که ریسندگى پشم گوسفند و بز متداول بوده است.

نخستین نشانه ای که از وجود پارچه منسوخ در ایران موجود است متعلق به ۴۰۰۰ سال ق. م است که در شوش,
بدست آمده است. در ۲۵۰۰ تا ۲۷۰۰ سال ق. م بافندگی بطور کامل و ظریفتر معمول شد.

در دوره هخامشی از پارچه زری استفاده می شده که به علت علاقه فراوان به رنگ آبی، این رنگ در تولید,
پارچه ها بسیار استفاده شده است.

صنعت نساجی در دوره ساسانی

این صنعت در دوره ساسانى به اوج شکوفایى خود رسید. نساجى ایران بعد از دوره صفوى مورد بى توجهى قرار گرفت,
و از میزان تولید و کیفیت آن به تدریج کاسته شد و از تحول تکنیکى که راهگشاى رسیدن به صنعت نساجى,
پیشرفته و مستقل بومى است،

بازماند که آثار این بى توجهى طولانى در وضعیت فعلى صنعت نساجى ایران کاملا مشهود است.

عجیب ترین محصول پارچه بافی دوره صفویه مخمل های آن هاست که هنوز کسی نتوانسته محصولی به آن زیبایی بسازد.

نساجی در ایران:

زری، مخمل، ترمه، دارایی، جاجیم و نظایر آن در زمره نساجی سنتی ایران قرار دارند.

هم اکنون مراکز مهم تولید پارچه های دستباف ایران استان های یزد، خراسان، مازندران، گیلان، گلستان و خوزستان هستند.
پارچه های نفیسی چون ذری و مخمل فقط در تهران، کاشان و هنرستان هنرهای زیبای اصفهان تولید می شود.

سی ایران , ارک توریسم

.

منبع : persianv.com

تبلیغات