بل به گونه‎ای خستگی‎ناپذیر نه تنها در داستانها و رمانها، بل در مقالات و سخنرانی‎هایش نیز علیه جنگ، بی‎عدالتی، ظلم و استبداد صحبت کرده است. او نویسنده‎ای‎ است که به همه‎ی جهان تعلق دارد.

هانریش بل

هانریش بل

بل در 1957 خاطرات ایرلند را منتشر کرد؛ مجموعه داستانی که در حقیقت انتقاد نویسنده از وطنش آلمان بود. او به نحو جالبی فقر بزرگ اقتصادی جامعه را که در اغلب‎ کشورهای غربی دیده می‎شد، مطرح کرد.

او با رمانش “بیلیارد در ساعت نه و نیم”‌ (1959) دوباره به مسئله‎ی جنگ پرداخت. این‎ رمان، داستان سه نسل از یک خانواده‎ی معمار را نشان می‎دهد که نمایشی از سرنوشت نیمه‎ی اوّل‎ قرن حاضر آلمان است. ظاهرا رویدادهای آن در مسیر یکی از روزهای سال 1958، یعنی‎ هشتادمین سالروز تولّد هاینریش فه‎مل اتّفاق می‎افتد که در 1907 مأموریت یافت صومعه‎ سنت آنتون را بسازد. پسرش روبرت که هر روز سر ساعت نه و نیم در هتل پرنس‎ هاینریش بیلیارد بازی می‎کند، در آخرین روزهای جنگ به عنوان متخصص انفجار، صومعه‎ را منفجر کرده است. باوجوداین نوه‎ی پسری‎اش یعنی ژوزف در نوسازی صومعه شرکت‎ می‎کند.

در این رمان برخورد اندیشه‎ی فرد با اکثریت سیاسی و اپورتونیست، کانون کشاکش‎ رویدادها را تشکیل می‎دهد. این رمان مرثیه‎ی زیبا و غم‎انگیزی است از دوران معاصر، از امیدها، رنج‎ها و آرزوها. در این داستان حقیقت همچون بی‎گناهی قربانی می‎شود تا دنیا به حیات‎ خویش ادامه دهد.

در “عقاید یک دلقک”‌ (1963) هانس اشنایر دلقکی است که با ورودش به بن‎ خاطرات گذشته را مرور می‎کند و به یاد محبوبش ماری می‎افتد که او را ترک کرده است.

هانس نمونه‎ی انسان سرخورده و آواره‎ی جامعه سرمایه‎داری در آلمان است؛ انسانی که به‎ علت نداشتن مهارتهای لازم، چنان قربانی می‎شود که حتّی نامزدش او را ترک می‎کند.

در این داستان، بل جامعه‎ی قرن بیستم را به نقد می‎کشد: جامعه‎ی بورژوا-کاتولیک‎ آلمان، جامعه‎ی تحت سلطه‎ی گروههای مالی غرب و جامعه‎ی تحت ستم سوداگران صنعت و تکنولوژی‎ که انسانها را عاری از هویت کرده، آنها را در مسیر نیهیلیسم قرار می‎دهد.

چنین نمودی را بل در دو رمان دیگرش: “سیمای زنی در میان جمع”‌ و “آبروی‎ از دست رفته‎ی کاترینا بلوم”‌ به کمک لنی فافر، یک بیوه‎ی جنگی و کاترینا بلوم فریب‎خورده‎ی دستگاههای تبلیغاتی نیز نشان می‎دهد.

در “سیمای زنی در میان جمع”‌ (1971) لنی فافر زنی است که شوهرش را در جنگ از دست داده است. او که تنها نمی‎تواند زندگی کند، ابتدا معشوقه‎ی یک اسیر روسی می‎شود و پس‎ از پایان جنگ با یک مهاجر ترک روی هم می‎ریزد. لنی فافر یک قربانی است؛ قربانی سرنوشت‎ شوم و محتومی که حاصل یک توسعه‎ی تاریخی-ارضی است.

“آبروی از دست رفته‎ی کاترینا بلوم”‌ (1974) نیز داستان زن جوان و زیبایی است که با کار در مهمانیها و جشنها یک آپارتمان کوچک و یک فولکس واگن می‎خرد. امّا برحسب‎ اتّفاق در کانون تبلیغات روزنامه‎های بزرگ جنجالی قرار می‎گیرد. ماجرا از زمانی شروع‎ می‎شود که کاترینا در یک مهمانی عاشق مرد جوانی می‎شود که در حقیقت یک سیاسی فراری‎ است. مرد از فرصت استفاده می‎کند؛ آن شب در آپارتمان کاترینا به سر می‎برد ولی صبح زود خانه را ترک می‎کند. کمی بعد پلیس به خانه‎ی کاترینا می‎ریزد. در این میان خبرنگار فرصت‎طلبی از زن جوان که به مسایل سیاسی علاقه‎ای ندارد، چهره‎ی زنی آگاه و مبارز می‎سازد. از آن به بعد کاترینا در کانون خبر روزنامه‎ها و مطبوعات بزرگ جنجالی قرار می‎گیرد. چیزی نمی‎گذرد که همه او را می‎شناسند. سرانجام کاترینا تحت تأثیر فشار تنهایی، روزنامه‎ها، پلیس‎ و آشنایان به تفکر می‎نشیند و وادار به جهت‎گیری سیاسی و عملی می‎شود.

“آبروی از دست رفته‎ی کاترینا بلوم”‌ ادعانامه‎ای است علیه سیاست روز غرب که با بی‎حرمت کردن انسانها به وسیله‎ی رسانه‎ها و دستگاههای تبلیغاتی به راحتی حیثیت انسانهایی را که نمی‎توانند از خود دفاع کنند، لکه‎دار می‎کند.

بل به گونه‎ای خستگی‎ناپذیر نه تنها در داستانها و رمانها، بل در مقالات و سخنرانی‎هایش نیز علیه جنگ، بی‎عدالتی، ظلم و استبداد صحبت کرده است. او نویسنده‎ای‎ است که به همه‎ی جهان تعلق دارد.

 

منبع:تبیان منبع:تبیان

شما احتمالا با جستجوی کلمات زیر وارد مقاله شده اید چنانچه مطلب مرتبط با جستجوی شما نبوده همان کلمه را در جستجوی سایت وارد کنید

هاینریش بل یهودی نقد , هاینریش بیل , هاینریش بل , ﻫﺎﯾﻨﺮﯾﺶ ﺑﻞ , هاینرش بل

تبلیغات