از دشمن قابل احترام تا شاخه زیتون ایران برای آمریکا
باند نیویورکی ها،مذاکرات ژنو،محمد جواد ظریف،سازمان ملل متحد،مذاکرات هسته ای،آمریکا


محمدجواد ظریف در تاریخ 17 دی ماه سال 1338، در یــک خــانواده مــذهبی ســنتی و نسبتاً ثروتمند در تهران متولد شد. پدر وی از تاجران امور نساجی بود. وی تحصـیلات ابتـدایی و متوسـطه خـود را از سال 1345 تا 1355 در دبسـتان و دبیرسـتان علـوی تهران گذراند ولی پیش از پایـان تحصـیلات دبیرسـتانی و بـه دلیـل شـرایط سیاسـی و امنیتـی در سال 1355 با ویزای دانشجویی بـرای ادامـه تحصــیل به ایالات‌متحده عزیمــت کــرد و از سال 1355 تا 1356 در کالج مقدماتی درو در ایالت سانفرانسیسکو در حال تحصیل بود.

 

در خــلال دوران دانشجویی، ظریف از فعــالان و مسئولین انجمن اسـلامی دانشـجویان در آمریکـا و کانـادا، دبیر تبلیغات از سال 1360 تا 1361، رابط شورا از سال 1362 تا 1364 و دبیر تشکیلات انجمن اسلامی دانشجویان از سال 1364 تا 1365 بود.

 

باند نیویورکی ها،مذاکرات ژنو،محمد جواد ظریف،سازمان ملل متحد،مذاکرات هسته ای،آمریکا

 

ظریف در کتاب "آقای سفیر" که حاصل 40 ساعت گفت و شنود محمد مهدی راجی با وی است در مورد ازدواجش نیز می‌گوید در سن 19 سالگی از آمریکا برای مدت کوتاهی به ایران می‌آید و با کمک خواهرش که در اصفهان اقامت داشته با دختری از دیار زاینده رود از یک خانواده مذهبی و انقلابی آشنا شده و با او ازدواج می‌کند.

 

ظریف در موقع ازدواج آن طور که خود می‌گوید 19 سالش بوده است و همسرش 17 ساله و حاصل این ازدواج یک دختر و یک پسر است که هر دو در حال حاضر متاهل هستند.

 

ظریف در همان کتاب اشاره می‌کند که دخترش نیز در سن 17 سالگی و پسرش در سن 19 سالگی ازدواج کرده‌اند.

 

وی در مورد همسرش نیز می‌گوید همسر من از یک خانواده مذهبی و متدین است و او ده سال شاگرد مرحوم اسماعیل دولابی بود و اکنون باتوجه به تسلط خوبی که به زبان انگلیسی دارد به عنوان معلم اخلاق به کشورهای مختلف از جمله آمریکا، اروپا و حتی ژاپن سفر می‌کند.

 

راهیابی به وزارت امورخارجه

 

زمانی که ظریف آزمون‌های جامع دکترایش را در سال 1364 در دنور گذراند، اداره مهاجرت ایالات‌متحده، ویزای او را باطل کرد. پس از این اتفاق وی به نیویورک رفته و در نمایندگی ایران مشغول به کار شد. وی طی سه سال بعد و از راه دور، تحصیلاتش را تکمیل کرد. در طول این مدت ظریف توانایی‌های خود را برای دولت ایران ثابت کرد و این‌چنین با حضور او در وزارت خارجه موافقت شد.

 

محمد جواد ظریف که پیش از دوران دانشگاه برای ادامه تحصیل به آمریکا سفر کرده بود، از 22 سالگی و در سال 1982 به نمایندگی ایران در سازمان ملل رفت و سربازی اش را به عنوان کارمند محلی دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل گذراند.

 

وی در سال 1988 همزمان با دریافت مدرک دکترای حقوق بین‌الملل به تهران فراخوانده شد و با کناره‌گیری محمدجواد لاریجانی از معاونت بین‌الملل وزارت امور خارجه، مشاور وزیر در امور بین‌الملل شد و یک سال بعد به نیویورک بازگشت تا معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل شود. او در آخرین دور وزارت علی‌اکبر ولایتی به معاونت بین‌الملل وزارت امور خارجه رفت و 10 سال این معاونت را بر عهده داشت. او سپس دوباره به نیویورک بازگشت و این بار ظریف نماینده و سفیر ایران در سازمان ملل بود.

 

باند نیویورکی ها،مذاکرات ژنو،محمد جواد ظریف،سازمان ملل متحد،مذاکرات هسته ای،آمریکا

 

 

بازگشت به ایران

 

ظریف تا مدتی پس از انتخاب محمود احمدی‌نژاد به عنوان رئیس‌جمهور نیز در سمت نمایندگی ایران در سازمان ملل باقی بود. وی پس از عزل از این سمت به تهران بازگشت. وی در مردادماه سال 86 از سوی منوچهر متکی، وزیر امور خارجه وقت، به سمت دستیار ارشد وزیر منصوب شد و تا زمان معرفی به عنوان وزیر خارجه در دانشکده روابط بین‌الملل وزارت خارجه مشغول کار بوده است؛ اما مهم‌ترین فعالیت محمدجواد ظریف که او را به دکتر حسن روحانی نزدیک می‌کند، نقشی است که در مذاکرات هسته‌ای سال‌های 82 تا 84 ایفا کرد. ظریف در این مدت عملاً در کنار سیروس ناصری، ریاست تیم مذاکره کننده را بر عهده داشت. او از نظر سیاسی گرایش به حزب خاصی ندارد و مستقل است.

 

ظریف درباره دیپلمات شدنش چنین می‌گوید: «من هم به صورت کاملاً اتفاقی و هم به دلیل تصمیم اداره مهاجرت، دیپلمات شدم.»

 

پس از گذشت پنج سال از گفته محمدجواد ظریف که دیگر قصد انجام کارهای دیپلماتیک را ندارد، در روز 13 مرداد 1392، دکتر روحانی، وی را به عنوان وزیر امور خارجه برای گرفتن رأی اعتماد به مجلس معرفی کرد. ظریف دارای 2 فرزند است که هر دو متأهل بوده و در ایران به کار مشغولند.

 

 

دشمن قابل احترام!

 

محمدجواد ظریف، از مشهورترین دیپلمات‌های برجسته ایران به شمار می‌آید که سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد از 14 مرداد سال 1381 تا 5 تیر سال 1386 بود. وی دارای لیسانس و فوق‌لیسانس روابط بین‌الملل از دانشگاه ایالتی سان‌فرانسیسکو و دکترای حقوق و روابط بین‌الملل از دانشگاه دنور است. وی از سال‌های 1386 تا 1389 دستیار ارشد وزیر وقت وزارت امور خارجه و در سال 1390 معاون بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی بوده است.

 

به نظر می‌رسد رساترین و بهترین تعبیر درباره محمدجواد ظریف، تعبیری است که هنری کیسینجر، مشاور امنیت ملی سابق ایالات‌متحده آمریکا درباره وی داشته است. کیسینجر یک جلد از کتابی که چندی پیش نوشته است را به ظریف هدیه داده و در صفحه نخست آن نوشته است: "تقدیم به دشمن قابل احترام، ظریف. "

 

 

سوابق مدیریتی و اجرایی

 

مشاور سرکنسولگری در سانفرانسیسکو از سال 1357 تا 1359

 

مشاور سیاسی، رایزن، کاردار نمایندگی در سازمان ملل – نیویورک از سال 1361 تا 1367

 

مشاور وزیر امور خارجه از سال 1367 تا 1368

 

سفیر و معاون نماینده دایم نمایندگی در سازمان ملل – نیویورک از سال 1368 تا 1371

 

معاون حقوقی و بین المللی وزارت امورخارجه از سال 1371 تا 1381

 

سفیر و نماینده دائم نمایندگی در سازمان ملل – نیویورک از سال 1381 تا 1386

 

دستیار ارشد وزیر وزارت امور خارجه از سال 1386 تا 1389

 

معاون بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی در سال 1390

 

باند نیویورکی ها،مذاکرات ژنو،محمد جواد ظریف،سازمان ملل متحد،مذاکرات هسته ای،آمریکا

 

 

مسئولیت های بین المللی:

 

رئیس کمیته حقوقی مجمع عمومی 47 ملل متحد – نیویورک از سال1371 تا 1372

 

رئیس کمیته نگارش اجلاس آسیایی حقوق بشر – بانکوک در سال 1372

 

رئیس اجلاس افتتاحیه کنگره حقوق بین الملل ملل متحد – نیویورک در سال 1373

 

رئیس کمیته حقوقی مشورتی آسیایی – افریقایی از سال 1376 تا 1377

 

رئیس کمیته سیاسی هشتمین اجلاس سران کنفرانس اسلامی تهران در سال 1376

 

رئیس کارشناسان ارشد هشتمین اجلاس سران کنفرانس اسلامی تهران 1376

 

سخنگو هشتمین اجلاس سران کنفرانس اسلامی تهران 1376

 

رئیس کمیته کارشناسان اعتمادسازی – تهران 1377

 

عضو گروه شخصیت های برجسته زمامداری جهانی از سال 1377 تا 1381

 

رئیس کمیته سیاسی دوازدهمین اجلاس سران عدم تعهد – دوربان 1377

 

رئیس سمپوزیوم اسلامی گفتگوی تمدن ها – تهران 1378

 

رئیس کمیته متخصصین گفتگوی تمدن ها – جده 1379

 

رئیس کمیسیون خلع سلاح ملل متحد – نیویورک 1379

 

عضو گروه شخصیت های برجسته گفتگوی تمدن ها از سال 1379 تا 1382

 

رئیس کنفرانس آسیایی نژادپرستی و تبعیض نژادی 1379

 

معاون مجمع عمومی سازمان ملل متحد از سال 1382 تا 1384

 

رئیس کمیسیون فرهنگی یونسکو از سال 1386 تا 1388

 

 

کارنامه علمی ظریف

 

او عضو هیات علمی گروه عمومی دانشگاه تهران بوده است و در مقاطع دکتری و کارشناسی ارشد در حوزه‌های دیپلماسی در سازمان‌های بین‌المللی،‌ سازمان‌های بین‌المللی و موضوعات جهانی، حل و فصل اختلافات در سازمان ملل متحد، امنیت منطقه‌یی و بین‌المللی، مبانی حقوق بشر، حقوق بشر و سازمان‌های بین‌المللی، حقوق بشر و سیاست جهانی تدریس کرده است.

 

وی تالیفات متعددی در حوزه سیاست خارجی، حقوق و روابط بین‌الملل به زبان‌های فارسی و انگلیسی دارد.

 

 

کارنامه پنج ساله نمایندگی در سازمان ملل متحد

 

دوره دوم مأموریت ظریف در سازمان ملل متحد تاریخی پر فراز و نشیب از کشمکش بین جمهوری اسلامی ایران و قدرت‌های غربی بر سر برنامه و حق هسته‌ای کشورمان بود که علی‌رغم تلاش‌های جدی وزارت امور خارجه و نمایندگی کشورمان در سازمان ملل، متأسفانه تعدادی قطعنامه کاملاً سیاسی علیه کشورمان به ثبت رسید.

 

وی در آن مقطع تلاش زیادی برای معرفی ایران در سطح مجامع سیاسی، رسانه‌ای، علمی و فرهنگی آمریکا داشت که مورد استقبال دوستداران کشورمان و حتی پذیرش برخی مخالفان قرارگرفته بود، به نوعی که برخی تلاش می‌کردند برای خنثی‌سازی عملکرد موفق وی در معرفی چهره انسانی و اخلاقی نظام جمهوری اسلامی، او را جدا از نظام معرفی کرده و معیار نامناسبی برای ارزیابی جمهوری اسلامی بدانند.

 

به هر حال این دوره اکنون سپری شده است و تاریخ سیاسی کشورمان در آینده صفحات این دوره حساس و توأم با فشارهای سیاسی بر کشور را ورق خواهد زد.

 

 

وداع ظریف با سازمان ملل

 

محمدجواد ظریف که از سال 2001 به مدت پنج سال نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل متحد را بر عهده داشته است، در دوران حساسی از تاریخ دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، جای خود را به معاون وزیر اقتصاد و دارایی، محمد خزائی داد و اعلام کرد که دیگر قصد انجام کارهای دیپلماتیک را ندارد. وی بعد از بازگشت از آمریکا در دانشگاه تهران و دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه به تدریس علوم سیاسی و روابط بین‌الملل پرداخت.

 

در مراسم میهمانی خداحافظی ظریف، که در محل تالار اصلی هیأت‌های نمایندگی سازمان ملل برگزار شد، گروه چشمگیری از سفرا و رؤسای هیأت‌های نمایندگی و دیپلمات‌های کشورهای مختلف مقیم در نیویورک، مقامات سازمان ملل متحد، مسئولین و اعضای مراکز دانشگاهی و نهادهای تحقیقاتی، نمایندگان و مسئولان طیف وسیعی از رسانه‌های گروهی، نمایندگان مراکز اسلامی آمریکا و نیز گروه زیادی از ایرانیان مقیم آمریکا حضور پیدا کردند.

 

باند نیویورکی ها،مذاکرات ژنو،محمد جواد ظریف،سازمان ملل متحد،مذاکرات هسته ای،آمریکا

 

خود وی در پاسخ به این سؤال که تلاش‌هایش برای رفع شکاف موجود بین دو کشور چقدر موفقیت‌آمیز بوده است؟ می‌گوید: «اگر به ایجاد صرفاً یک خراش بر روی سوءتفاهم موجود کمک کرده باشم، راضی خواهم بود و فکر می‌کنم این کار را کرده باشم.»

 

 

ظریف و بازنشستگی از وزارت خارجه

 

او یک هفته بعد از روی کار آمدن دولت نهم همانطور که خود در کتابش گفته است درخواست کناره‌گیری از مسئولیتش از وزارت خارجه می‌کند و از طریق دفتر رهبری این موضوع را به مقام معظم رهبری منتقل می‌کند که این موضوع در آن زمان مورد موافقت رهبری قرار نمی‌گیرد و او تا سال 86 در نمایندگی ایران در سازمان ملل به فعالیت خود ادامه می‌دهد. بعد از آن با انتخاب جایگزین وی او به تهران بازگشت و در دانشگاه‌های تهران، امام صادق(ع) و دانشکده روابط بین‌الملل در مقطع فوق‌لیسانس مشغول به تدریس شد و استاد راهنمایی حدود 25 رساله در مقطع فوق‌لیسانس را بر عهده گرفت و در همین زمان با کمک دوست و همکارش دکتر سجادپور به نگارش چندین کتاب درسی در حوزه بین‌الملل از جمله کتاب دیپلماسی چندجانبه و همچنین سازمان‌های بین‌المللی مشغول شد.
 


وی در سال 1388 درخواست بازنشستگی از وزارت خارجه را کرد که این درخواست با مخالفت وزیر خارجه وقت مواجه می‌شود ولی با پیگیری‌های او در مرداد 89 با تقاضای بازنشستگی‌اش موافقت می‌شود و متکی در پایین برگه درخواست ظریف برای بازنشستگی می‌نویسد که باتوجه به اصرار آقای دکتر با این امر موافقت می‌شود.

 

 

برنامه‌های ارائه‌شده توسط ظریف برای تصدی وزارت خارجه

 

محمدجواد ظریف، بعد از اینکه دکتر حسن روحانی وی را برای تصدی وزارت امور خارجه به مجلس معرفی نمود، برنامه‌های خود را منتشر کرد. بخشی از برنامه‏های ظریف در سیاست خارجی به شرح زیر است:

 

بر مبنای قانون اساسی، رهنمودهای امام راحل (قدس سره) و مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) و اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران و به منظور پیشبرد آرمان‌های انقلاب اسلامی، اهداف سیاست خارجی کشور در محورهای ذیل قابل دسته‌بندی است:

پاسداری از استقلال، وحدت ملی و تمامیت ارضی کشور

کمک به تأمین امنیت ملی

اعتلای منزلت ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی ایران و ایرانی

افزایش نفوذ منطقه‌ای و جهانی و کاهش آسیب‌پذیری‌های کشور

ارتقای روابط و کاهش تنش‌ها و خصومت‌ها

کمک به توسعه، پیشرفت و رشد همه‌جانبه کشور

ترویج مردم‌سالاری دینی و معیارهای الهی

ایفای نقش موثر و نهادسازی به منظور کمک به استقرار صلح و ثبات پایدار در منطقه و جهان...

 

 

ظریف و ماجرای گرین کارت

 

از انتخابات مجلس نهم افشاگری درباره گرین کارتی که برخی سیاستمداران ایرانی دارند، مرسوم شد. در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم باز باب این نوع افشاگری باز شد و سرانجام نوبت به کابینه یازدهم رسید.

 

سایت ایران هسته‌ای مدتی قبل از شروع جلسات مجلس برای بررسی صلاحیت کابینه پیشنهادی دکتر روحانی خبری را منتشر کرد و نوشت که یکی از اعضای کلیدی تیم سیاست خارجی آقای روحانی چند ماه قبل قصد داشته به طور کامل جلای وطن کرده و در آمریکا ساکن شود. بر اساس این گزارش، وی حدود 3 ماه پیش در کنسولگری آمریکا در یکی از کشورهای همسایه ایران حاضرشده و مصاحبه‌های لازم برای دریافت اجازه اقامت دائم را انجام داده است.

 

این ادعا ثابت نشد اما محمد جواد ظریف، گزینه پیشنهادی حسن روحانی برای وزارت خارجه در جلسات کمسیون امنیت ملی مورد پرسش‌هایی درباره شایعه داشتن  گرین کارت قرار گرفت. ظریف در توضیحات خود گفت که این‌جانب هرگز گرین کارت نداشته و ندارم، درحالی‌که 10 سال است شرایط دریافت آن را داشته‌ام؛ خانواده و فرزندانم در حالی در ایران زندگی می‌کنند که می‌توانستند در ایران نباشند، این‌جانب پس از رجعت به ایران هرگز به آمریکا سفر نداشتم درحالی‌که از سه دانشگاه معتبر آمریکا برای تدریس دعوت داشتم.

 

 ظریف با اشاره به ضرورت هماهنگی در سیاست خارجی نظام گفت که در تمام مراحل کاریم نظرات مقام معظم رهبری را عملیاتی کردم حتی اگر نظرم مخالف با نظر حضرت آقا بود و این‌جانب با هر کسی در خارج از کشور در سطح سیاست خارجی ارتباط داشتم، اجازه داشتم.

 

 

روابط با آمریکایی که به دنبال انقلاب مخملی است!

 

شور و شوق مقامات و رسانه‌های غربی برای تصدی‌گری ظریف در دستگاه وزارت خارجه در حالی بالا گرفته بود که وی پیش از این و در سال 87 یعنی درست چند ماه قبل از آغاز فتنه 88 این آشوب‌ها و فتنه‌گری‌ها را از سوی مقامات آمریکایی پیش‌بینی کرده و نسبت به طراحی انقلاب مخملی هشدار داده بود.

 

محمدجواد ظریف، نماینده پیشین جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد، با حضور در محل بنیاد باران در خصوص انتخاب باراک اوباما به ریاست جمهوری آمریکا و تاثیر این انتخاب بر سیاست خارجی کشورمان سخنرانی کرده بود. وی در سخنان خود با اشاره به تلاش آمریکایی‌ها برای ایجاد انقلاب مخملین در ایران گفته بود: «واقعیت این است که آمریکایی‌ها در سال‌های اخیر افراد زیادی از ایران را به بهانه سمینار و همایش‌های علمی دعوت می‌کنند و بعد این افراد می‌بینند که در سمینار تغییر رژیم حضور یافته‌اند و باید توجه کنیم که تلاش برای انجام انقلاب مخملین در ایران توهم نیست.»

 

باند نیویورکی ها،مذاکرات ژنو،محمد جواد ظریف،سازمان ملل متحد،مذاکرات هسته ای،آمریکا

 

ظریف با اشاره به تلاش‌های برخی افراد برای دلالی رابطه میان ایران و آمریکا نیز گفته بود: «من آقای هوشنگ امیر احمدی را از نزدیک می‌شناسم و می‌دانم ایشان علاقمند به برقراری رابطه میان ایران و آمریکاست؛ اما باید توجه کنیم که برقراری رابطه میان دولت‌ها نیاز به واسطه ندارد. چون این واسطه‌ها به دنبال تأمین منافع خودشان هستند و این مسئله باعث می‌شود دیدگاه‌های دو دولت به اشتباه منتقل شود.»

 

ظریف همچنین در ادامه گفته بود: «سیاست خارجی غیرانتفاعی وجود خارجی ندارد و باید بدانید که دسترسی من به مقامات آمریکایی در سطحی است که آقای امیر احمدی نمی‌تواند فکرش را هم بکند.»

 

ظریف در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه دولت ایران و آمریکا دو دولت متخاصم هستند، یادآور شده بود: «روابط ایران و آمریکا از دید آن‌ها مبتنی بر پارادایم دشمن است و آنچه ما می‌کنیم واکنش به این اقدام آمریکایی‌هاست. از اشغال لانه جاسوسی در 13 آبان تاکنون همه روابط ما با این کشور واکنش به اقدامات خصمانه آمریکا بوده است.»

 

 

ظریف و باند نیویورکی‏ها

 

اواسط دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی، روزنامه های منتقد او، از وجود یک باند در وزارت خارجه خبر می‏دادند که می‏کوشد تا رابطه دیپلماتیک نابود شده ایران و آمریکا را دوباره جوش بدهد.

 

استفاده از عنوان نیویورکی‏ها سبب می‌شد تا نگاه ها به سمت نمایندگی ایران در سازمان ملل که در نیویورک مستقر بود، بچرخد؛ رئیس این نمایندگی نیز کسی نبود جز محمد جواد ظریف؛ اما منتقدان باند نیویورکی‏ها ظریف را نفر اول این باند در وزارت خارجه نمی دانستند.

 

یکی از دیپلماتهای باسابقه که نمی خواهد نامش فاش شود، معتقد است: «حرکت این باند از مقطع صدور قطعنامه 598 آغاز شده است.»

 

در واقع این دیپلمات به تلاش تعدادی از هیأت دیپلماتیک کشور در نیویورک در سال 1366 اشاره می‏کند که در حین مذاکرات مربوط به قطعنامه 598 کوشیدند تا با از کار انداختن حسگرها و منابع ورودی وزارت امورخارجه، اجماعی جهانی علیه ایران به وجود آورند. مقدمه تصویب قطعنامه 598 و تصویب آن هنگامی صورت گرفت که احتمال پیروزی نهایی ایران در جبهه ها دور از ذهن نبود و این قطعنامه با هدف حفظ صدام به تصویب رسید.

 

حتی اگر دیپلمات‏های کشور درصدد انجام مذاکرات صلح می بودند، قطعاً حضور فعال آنها در این بین می‏توانست موجب تقویت موضع ایران در این گفت‌وگوها و تحمیل بیشتر شرایط کشور شود نه آنکه با سکوت خود تسلیم هویج‌های نظام بین‏الملل شوند. در واقع بخش بین الملل وزارت امور خارجه گویا به این امر حساسیتی را نداشته است. این قسمت به صورت مستقیم با سازمان‌های بین المللی در ارتباط بود و افراد اصلی تشکیل دهنده این بخش بعدها به باند نیویورکی ها معروف شدند. بنابراین، اولین حرکت مؤثر این باند را می توان در بی تفاوت کردن مسئولین و در نهایت تصویب اجماع جهانی علیه ایران دانست.

 

با روی کار آمدن دولت سازندگی و چرخش در سیاست خارجی جمهوری اسلامی، بسیاری از دیپلمات های اصولگرا مانند جوادمنصوری و حسین شیخ الاسلام به حاشیه رفتند و فضا برای حضور افرادی همچون کاظم پوراردبیلی، کاظم سجادپور و محمد جوادظریف فراهم شد. ظریف که زمان انقلاب و جنگ را در ایران حاضر نبود، رابطه بسیار خوبی با محافل سیاسی و رسانه ای آمریکایی داشت.

 

بر اساس روایت‌ دیپلمات‌های وزارت امور خارجه، معاونت بین‌الملل از ورود هر فرد غریبه‌ای به درون مجموعه خود جلوگیری می‌کرد. حتی یک بار که ولایتی به پیشنهاد یکی از مشاوران خود قصد انتقال یک دیپلمات اصولگرا را به این مجموعه داشت، با جواب عجیب ظریف مواجه شد؛ ظریف تأکید می‌کند: «ما در بخش بین‌الملل همه باهم رفیق هستیم و یکدیگر را با اسم کوچک صدا می‌کنیم و ورود فرد جدید گعده ما را به هم می‌ریزد.»

 

از همین رو به واسطه فعالیت و مشاورت های گعده مذکور، NPT در کشور دائمی می‌شود. رژیم شاهنشاهی در سال 1968 معاهده NPT را 25 ساله به امضا رسانده بود؛ با پایان این 25 سال با طرح دائمی کردن این موضوع در آژانس به یک باره سیروس ناصری با یک دست بلند کردن ساده تمامی منافع را به سخره می‌گیرد.

 

با رجوع به اسناد وزارت خارجه خواهیم یافت که رژیم پهلوی به عنوان یک نظام سرسپرده اعلام می‌کند که ایران هنگامی NPT را به صورت دائم امضا می‌کند که جامعه جهانی برای عاری ماندن خاورمیانه از سلاح اتمی تضمین بدهد. از همین رو است که رژیم صهیونیستی هرگز حاضر به پاسخگویی نبوده است چرا که اعتقاد دارد که این رژیم از ابتدا با عدم قبول NPT هیچ تعهدی را به جامعه جهانی نداده است.

 

در واقع ایران با پیوستن دائمی به NPT برای خود ضمن به همراه آوردن مسئولیت پاسخگویی هیچ‌گونه امتیازی را نیز دریافت نکرد. جالب‌تر آن است که برای دائمی کردن NPT هیچ‌گونه مجوزی از مجلس شورای اسلامی دریافت نشده بود و امضای سیروس ناصری آغازی برای چالش هسته‌ای کشور به حساب می‌آید. حتی برای دائمی کردن NPT هیچ مصوبه‌ای از هیأت دولت و شورای عالی امنیت ملی کسب نشد. البته از همین رو بود که نمایندگان جهانی سرمست از پیروزی بی تلفات خود کف مرتبی را برای سیروس ناصری نواختند.

 

با پیروزی خاتمی در انتخابات دوم خرداد 76 باند نیویورکی‌ها قدرت را در وزارت خارجه قبضه می‌کند؛ جالب آن است که با روی کار آمدن خاتمی که از ابتدا به علت انتقاد از دولت قبلی حائز رأی بالایی شده بود، ظریف در جایگاه خود هیچ‌گونه لرزشی را حس نمی‌کند، در دولت خاتمی به واسطه برنامه‌ریزی باند نیویورکی‌ها استراتژی خلع سلاحی مطرح می‌شود.

 

در این دوره با شتاب عجیبی منع تولید و انبار بمب‌های خوشه‌ای، مین‌گذاری، شیمیایی و میکروبی به تصویب می‌رسد و جالب آن است که برای هر یک از آن‌ها امکان دریافت ده‌ها امتیاز از طرف غربی متصور بود اما تصویب یک طرفه این قراردادها تنها باعث تحمیل بیشتر نظارت جهانی بر کشور شد؛ اما استراتژی ظریف هم چیزی نبود مگر اعتمادسازی. خلاصه این استراتژی هم همراهی با غرب جهت کسب اعتماد جهانی بود.

 

ناصر نوبری، رئیس وقت مرکز بررسی راهبردی وزارت خارجه در رابطه با این استراتژی می‌گوید: «هنگامی که استراتژی ضعیف ظریف که نشان واضحی از وادادگی سیاسی داشت به ما رسید ما آن را رسماً رد کردیم. در آن ایام ما معتقد بودیم که با انجام این امر توسط ایران تمام امتیازها یا برگ‌های برنده از دست ایران خارج‌شده و باز هم غرب از میزان کم امتیازات ناراضی و خواهان امتیازات بیشتری می شود. به علت مخالفت ما این استراتژی به شورای استراتژیک رفت، خرازی در آن جلسه به اهمیت اعتمادسازی و انجام تمام بازرسی‌ها تأکید می‏کرد اما من در پاسخ گفتم آقای خرازی شما تخصص تربیتی دارید و لذا من مثال مدرسه‌ای می‌زنم، مدیر آمریکا است و ما بچه بد مدرسه، حالا حتی اگر به آمریکا تعظیم هم کنیم، جزء بچه بدها هستیم و لذا با انجام این استراتژی تنها امتیاز از دست داده‌ایم و این استراتژی تنها خالی کردن کشور از امکانات است. استراتژی مطروحه از سوی ما استراتژی عمل متقابل بود به این معنی که با کسب هر امتیاز، یک امتیاز بدهیم نه آن که تمامی امتیازهای خود را در جا بدهیم و منتظر بذل محبت طرف مقابل باشیم. خرازی بعد از بیان نقطه نظرات گفت این امر تخصصی بین‌المللی است و آنان یعنی باند نیویورکی‌ها بهتر می‌دانند که با جامعه جهانی چگونه برخورد کنند و حتماً سازمان بین‌المللی امتیازهای ما را پس خواهند داد.»

 

وی در ادامه با اشاره به اتفاقات جلسه مذکور می‌گوید: «با اصرار خرازی بر تأیید نظر ظریف من به خطرات ناشی از تصویب این استراتژی بر منافع ملی و امنیت کشور اشاره کردم اما با اصرار خرازی من اعلام کردم که به عنوان اعتراض جلسه را ترک می‌کنم. خرازی با عصبانیت اخراج و ممنوع‌الورودی من به وزارت خارجه را اعلام کرد. من نیز در همان جا تأکید کردم که روزی فرا خواهد رسید که شما به موجب تصویب این استراتژی باید به ملت پاسخگو باشید.»

 

 

ارتباط گسترده ظریف با جامعه آمریکا

 

ظریف به اقتضای حضور و همچنین فعالیت دیپلماتیک طولانی مدت در آمریکا، ارتباط گسترده ای با جامعه آمریکا و محافل سیاسی و علمی این کشور داشته است. وارن هوگ، یکی از نویسندگان روزنامه هرالدتریبیون طی مقاله‌ای با عنوان "صدای ایران در سازمان ملل با لهجه آمریکایی سخن می‌گوید"، به حضور گسترده محمد جواد ظریف در مجامع عمومی آمریکا اشاره می کند: «محمد جواد ظریف به اندازه ای در دانشگاه ها، محافل عمومی سیاسی و اجتماعی حضور پیدا می کند که لیزا اندرسون، رئیس دانشکده امور بین الملل دانشگاه کلمبیا از وی پرسیده است که آیا قصد شرکت در رقابت های انتخاباتی آمریکا را دارد؟»

 

این در حالی بود که ظریف فقط سفیر ایران در سازمان ملل بود و ایران از 1980 به بعد هیچ روابط دیپلماتیکی با ایالات متحده نداشته است. ظریف بخش عمده زندگی بزرگسالی خود را در ایالات متحده گذراند و انگلیسی محاوره‌ای را با لهجه آمریکایی صحبت می‌کند.

 

باند نیویورکی ها،مذاکرات ژنو،محمد جواد ظریف،سازمان ملل متحد،مذاکرات هسته ای،آمریکا

 

محمد جواد ظریف در کتاب خاطراتش که به نام «آقای سفیر» منتشر شده است، درباره انتخاب او برای سمت نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل می‌گوید: «فکر می‌کنم در بهمن‌ماه سال 1380 بین من و آقای دکتر خرازی برای رفتن به نیویورک توافق صورت گرفت. ظاهراً آقای دکتر خرازی نیز همان موقع موضوع اعزام من را به رهبری هم گفته بودند. بعدها رهبری به من فرمودند که همان روز من به آقای حجازی گفتم که بهترین گزینه برای نیویورک شما هستید؛ اما بگذارید روند معمول وزارت خارجه طی شود. وقتی که رسماً به ما معرفی شدید، شما هم رسماً موافقت کنید... همچنین نکاتی را که برای مأموریت لازم بود یادآوری کردند. از جمله نکته‌ای را فرمودند که من در همه کلاس‌هایم برای دانشجویان گفته‌ام. به من فرمودند حتی اگر در موردی یقین داری که دیدگاهت 180 درجه با من مخالف است، وظیفه داری دیدگاهت را بگویی. حتی ایشان مطرح کردند که این یک وظیفه شرعی است. بحمدالله من نیز همیشه این کار را انجام دادم.»

 

 

شاخه زیتون ایران به آمریکا!

 

به دنبال معرفی محمدجواد ظریف به عنوان وزیر امور خارجه از طرف دکتر روحانی و درحالی‌که هنوز حدس و گمان‌ها درباره کابینه احتمالی ادامه داشت، احتمال انتخاب ظریف به عنوان وزیر امور خارجه، توجه و خوش‌بینی رسانه‌های غربی را برانگیخت.

 

خبرگزاری رویترز با انتشار خبر انتخاب احتمالی محمدجواد ظریف به سمت وزارت امور خارجه ایران آن را "شاخه زیتون" ایران به ایالات‌متحده خواند و در ادامه نوشت: «به سختی می‌توان گفت که حسن روحانی، رئیس‌جمهور منتخب ایران برای نشان دادن تعهدش به بازسازی رابطه با غرب و رسیدن به تفاهم با غرب می‌توانست کاری بهتر از انتخاب ظریف انجام دهد.»

 

رویترز محمدجواد ظریف را در رأس بسیاری از مذاکرات مخفی برای پایان دادن به دوری 35 ساله تهران و واشنگتن دانست. به نوشته رویترز، بی‌اعتمادی عمیق بین دو کشور در چند موضوع مورد مناقشه، از برنامه هسته‌ای ایران و حمایتش از گروه‌های نظامی ضد اسرائیلی گرفته تا تحریم‌های آمریکا و امیدواری این کشور برای مدیریت برنامه‌ای برای تغییر حکومت در ایران، باعث بی‌نتیجه ماندن آن مذاکرات شد. به نوشته این سایت، انتخاب ظریف نشان می‌دهد که رئیس‌جمهور منتخب قصد دارد، بار دیگر برای برقراری این رابطه تلاش کند.

 

 

شناخت متقابل ظریف و واشنگتن در مذاکرات

 

بسیاری از دیپلمات‌های غربی او را عامل اصلی مذاکره میان ایالات‌متحده و ایران پس از 11 سپتامبر می‌دانند. مذاکراتی که تا میانه‌های سال 2003 ادامه یافت. ظریف رابطه خوبی با معاون رئیس‌جمهور آمریکا، جو بایدن، وزیر دفاع، چاک هیگل و عده‌ای از مقامات امنیتی آمریکا از هر دو حزب دارد.

 

در جریان گروگان‌گیری دیپلمات‌های آمریکایی در لبنان ظریف که آن روزها دیپلمات جوانی بود، نقش مهمی داشت. خبرگزاری رویترز این مطلب را نیز از فرستاده ویژه سازمان ملل در حل این بحران نقل می‌کند.

 

یک دیپلمات ارشد غربی که بارها با ظریف برخورد داشته است به رویترز می‌گوید: «او همواره تلاش می‌کرد هر آنچه را که برای بهبود روابط ممکن است به شیوه‌ای بسیار هوشمندانه و روشن انجام دهد. او ایالات‌متحده را بسیار خوب می‌شناسد و با وجود تمامی ناکامی‌های گذشته در ایالت متحده به خوبی شناخته شده است.»

 

همچنین دنیس رأس، دیپلمات کهنه‌کار آمریکایی که در دولت اوباما نیز تا سال 2011 به عنوان مشاور امور خاورمیانه کار می‌کرد می‌گوید: «ظریف پیش از این نشان داده است که مصمم به برقراری رابطه با غرب است. انتخاب او از سوی روحانی به این معنی است که وی به صورت جدی قصد برقراری رابطه با غرب دارد. هر چند به اعتقاد او این انتخاب زمانی به صورت واقعی معنی دار می‌شود که ایران در رویکرد هسته‌ای‌اش تغییری ایجاد کند.»

 

برنت اسکوکرافت، مشاور امنیت ملی جرج والتر بوش، ظریف را فردی معقول خواند اما گفت که اقدامات آینده ظریف و عملکرد وی بستگی به آزادی عملی دارد که به او داده خواهد شد.

 

 

محمدجواد ظریف در رسانه های غربی

 

روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی از وزیر امور خارجه پیشنهادی دکتر روحانی به عنوان منکر میانه‌روی هولوکاست یادکرد.

 

بنابراین گزارش، استناد وال‌استریت ژورنال به ویدئویی از دیدار ظریف از دانشگاه کلمبیا در سال 2006 است.

 

وال‌استریت ژورنال در این گزارش مواضع ظریف در این دیدار از دانشگاه کلمبیا را شبیه به مواضع محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور سابق دانسته است. در این دیدار، دانشجویی از ظریف می‌پرسد که آیا شخصاً مرگ 6 میلیون یهودی را در هولوکاست قبول دارد که ظریف جواب می‌دهد: «من باور دارم که جنایتی بزرگ در جنگ دوم جهانی رخ داده است. سؤالی که باید پرسیده شود این است که گناه فلسطینی‌ها در این جنایت چه بوده است؟»

 

باند نیویورکی ها،مذاکرات ژنو،محمد جواد ظریف،سازمان ملل متحد،مذاکرات هسته ای،آمریکا

 

پس از اعتراض برخی مخاطبان به این پاسخ، ظریف می‌گوید: «آیا من حق آزادی بیان دارم؟ اگر شما می‌خواهید حق آزادی بیان دیگران را نقض کنید، مشکل شماست نه مشکل من.»

 

ظریف ادامه می‌دهد: «تعداد کثیری از مردم در جریان جنگ بین‌الملل دوم مردند و کشته شدند. بخش بزرگی از آن‌ها یهودی بودند. این یک جنایت است. هرگونه جنایت علیه بشریت باید محکوم شود و ما هر جنایتی را محکوم می‌کنیم. نسل‌کشی جنایتی بزرگ است و ما آن را محکوم می‌کنیم؛ اما سؤالی که شما نمی‌خواهید پاسخ دهید این است که نقش فلسطینی‌ها در آن چه بوده است؟... فلسطینی‌ها به خاطر چیزی رنج می‌کشند که در آن نقشی نداشته‌اند.»

 

وال‌استریت ژورنال در پایان تاکید کرد که شیوه انگلیسی صحبت کردن ظریف در این ویدئو به حدی ماهرانه است که آمریکایی‌های خوش‌بین به رئیس‌جمهور جدید ایران و تیم کاری او بتوانند به خوبی متوجه آن شوند.

 

بعد از معرفی کابینه توسط دکتر روحانی به مجلس، درحالی‌که تا اعلام نهایی رأی اعتماد به وزرای پیشنهادی زمان باقی بود اما برخی سیاسیون غربی گمانه‌زنی‌های خود را به عنوان واقعیات مسلم انتشار داده و به حمایت یا عدم حمایت از وزرا اقدام ورزیدند. روزنامه تایمز در مطلب خود پیرامون کابینه جدید و تأثیر آن در روابط ایران و آمریکا، رأی اعتماد مجلس به وزرای پیشنهادی را تشریفاتی دانست ولی از یکی از گزینه‌های پیشنهادی به شدت استقبال کرد.

 

این نشریه که به وضوح از سیاست مقاومتی دولت نهم و دهم خشمگین بود، تفاوت مبنایی تفکر جدید با چیزی که آن را سیاست خصمانه احمدی‌نژاد می‌خواند را باعث خوش‌بینی قلمداد کرده و ظریف را فردی شناخته‌شده برای آمریکایی‌ها با بیش از 20 سال تجربه تعامل با طرف‌های آمریکایی عنوان کرد.

 

در بخشی از این مطلب و به نقل از برخی سیاسیون و دولتمردان جزء آمریکایی آمده بود: «ظریف فردی باهوش و مؤدب است که مهارت دیپلماسی ایرانی را – با توجه به پیشینه و سابقه تاریخی و کهن این کشور– به خوبی می‌داند. وی در دایره دیپلماتیک منطقه منهتن فردی شناخته شده است که بسیاری افراد را به خود جذب کرده است. ظریف کسی بود که در سال 2003 و شانه به شانه روحانی در چانه‌زنی بزرگ بر سر مسئله هسته‌ای ایران شرکت داشت... وی در سال 2001 کسی بود که پس از حمله امریکا به افغانستان بازیگران محلی را بر سر میز مذاکره کنفرانس بُن آورد که باعث نابودی طالبان گردید. طرف امریکایی وی در آن مذاکرات جیمز دوبینز بود که همکاری آنان درخشان‌ترین نتیجه از همکاری‌های دیپلمات‌های امریکایی و ایرانی را به ثمر رساند: به ریاست جمهوری رسیدن حامد کرزای.»

 

گاردین در سرمقاله روز دوشنبه 14 مرداد ، انتخاب محمدجواد ظریف به عنوان وزیر امور خارجه را گامی در مسیر صحیح توسط روحانی دانست و به حضور ظریف در سازمان ملل به عنوان نماینده ایران و نیز حضورش در مذاکرات دوجانبه سری با آمریکا و آن چه علاقه دیپلمات‌های آمریکایی به او خواند، اشاره کرد. گاردین پیش از این نیز در تاریخ 11 مرداد نوشته بود: «انتظار می‌رود که حسن روحانی با انتخاب سفیر اسبق ایران در سازمان ملل به عنوان وزیر خارجه لحن جدیدی را وارد سیاست خارجی این کشور می‌کند.»

 

 

موافقان و مخالفان وزیر پیشنهادی امور خارجه

 

در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی که در تاریخ 22 مرداد برای بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی تشکیل شده بود؛ تعدادی از نمایندگان مجلس در موافقت و مخالفت با برنامه های وزیر پیشنهادی رئیس‌جمهور برای تصدی وزارت امور خارجه سخنرانی کردند.

 

نادر قاضی پور، نماینده مردم ارومیه و نصر‌الله پژمان فر، نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی نمایندگانی بودند که در مقام مخالفان وزیر پیشنهادی رئیس‌جمهور برای تصدی وزارت امور خارجه سخنرانی کردند.

 

نصر‌الله پژمان فر با اشاره به فرمایشات

تبلیغات