آکاایران: خانه‌ای قاجاری در دل باغی ایرانی، که آثار نفیس باستانی و ابزارآلات بی‌نظیر موسیقی را در خود جای داده است، هر گردشگری را به سمت خود می‌کشاند. 

مقاله‌های مرتبط:

  • راهنمای سفر به کرمان؛ نگینی در دل کویر
  • حقایق جالب در مورد کرمان

در دوره قاجار باغ‌های متعددی در کرمان احداث شد که باغ هرندی یکی از آن‌ها است. محمدرضاخان عدل‌السلطان که یکی از صاحب‌منصبان نظامی کرمان بود، در سال ۱۲۹۰ قمری/۱۲۵۲ خورشیدی باغ را خارج از حصار کرمان ساخت. نقشه‌ی ساختمان مرکزی باغ که موزه باستان‌شناسی کرمان و موزه‌ی سازهای سنتی در آن قرار دارد، را مرتضی قلی اسفندیاری، پسر عدل السلطان، در حدود سال ۱۲۶۶ خورشیدی از فرانسه برای پدرش فرستاد. طرح ساختمان تلفیقی از نقشه‌ای فرنگی و معماری ایرانی است. 

موقعیت خانه‌ی هرندی روی نقشه

ساختمان مرکزی در دوطبقه، در قسمت شمالی باغ و در کنار آب‌نماهای مختلف بنا شده و مساحت تقریبی زیربنای آن حدود ۲۰۰۰ متر مربع است. عمارت باغ موزه هرندی در دو طبقه ساخته شده است که دارای سقف گنبدی با عمق کم است. جنس کف آن آجر سنتی قدیمی بوده که اکنون سرامیک شده است. در روی ساختمان و در مرکز پشت بام، کلاه فرنگی وجود دارد که چندضلعی است و نور را تأمین می‌کند.

باغ در سال ۱۳۱۳ به ابوالقاسم هرندی، که یزدی‌الاصل و از تجار معروف کرمان بود، فروخته شد. ساختمان و قسمتی از باغ در سال ۱۳۴۹ به وزارت فرهنگ و هنر جهت تبدیل شدن به موزه اهدا شد و پس از مدتی بقیه‌ی باغ را هم وزارت فرهنگ و هنر خرید. باغ در ۱۸ آذر ۱۳۵۴ با شماره ۱۱۷۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

آکاایران: خانه هرندی: موزه باستان شناسی و موسیقی کرمان

عکسی از نمای جنوب شرقی خانه هرندی در سال ۱۳۵۳

سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۶۸ یک سری ساز از ایرج گلسرخی خرید. استاد حسین مسعود کرمانی، که از کارمندان سازمان میراث فرهنگی و آخرین نفری بود که به روش قدما تار می‌ساخت، در سال ۱۳۷۸ اعلام کرد می‌خواهد یک موزه‌ی ساز در کرمان راه بیندازد. سید محمد بهشتی، رئیس وقت سازمان، از این پیشنهاد استقبال کرد و سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۸۰ با هزینه‌ای بالغ بر ۱۶۰ میلیون تومان برای تعمیرات و بازسازی اساسی صرف و رسما باغ موزه را افتتاح کرد.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

ورودی موزه و کرایسلر مدل ۱۹۴۷ که برخلاف واقع، شایع شده متعلق به رضاشاه بوده است

ساختمان مرکزی هم در سال ۱۳۸۲ به عنوان موزه‌ی باستان‌شناسی کرمان راه‌اندازی شد. این موزه پس از افتتاح به دلیل مشکلاتی که داشت تعطیل و پس از رفع آن‌ها در سال ۱۳۸۳ بازگشایی شد. باغ موزه چهار غرفه دارد. در غرفه‌ها آثار کشف شده از ظروف سفالی، سنگی، فلزی، شیشه‌ای و کتیبه‌های سنگی قرون مختلف از جمله دوران اسلامی، آمیخته‌ای از فرهنگ یونان و آسیای مرکزی نگهداری می‌شود. اکثر آثار تاریخی که در این موزه نگهداری می‌شوند، از حوزه‌ی هلیل‌رود (جیرفت) و شهداد به دست آمده‌اند. 

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

در حال حاضر طبقه‌ی همکف ساختمان به موزه‌ی سازهای سنتی و طبقه‌ی بالایی به موزه‌ی باستان‌شناسی تبدیل شده است.

از اهداف مهم موزه‌ی باستان‌شناسی معرفی تمدن‌های کهن منطقه‌ی جنوب شرق ایران و ارتباط آن‌ها با تمدن‌های هم‌جوار است. این موزه از دو بخش کلی دوران پیش از اسلام و دوران اسلامی تشکیل شده و شامل غرفه‌های متعددی است که عبارتند از:

غرفه شهداد

آثار به نمایش گذاشته شده در این غرفه از کاوش‌های باستان‌شناسی مجموعه باستانی شهداد است و شامل انواع ظرف‌های سفالی، سنگی و فلزی (مفرغ) مربوط به هزاره‌های سوم و چهارم پیش از میلاد مسیح است. از سایر آثار این غرفه می‌توان به گردنبندهای بسیار ظریف و ظروف سنگی شبیه به دوات اشاره کرد.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

غرفه جازموریان (پیش از تاریخ)

آثار کشف شده از جازموریان شامل انواع سفال‌های خاکستری بسیار ظریف و با نقوش دلپذیر است. آثار این دوره مربوط به اواخر هزاره‌ی سوم و اوایل هزاره‌ی دوم پیش از میلاد مسیح است. نمونه‌ی چشمگیرش تبرهای مفرغی‌ است که از جیرفت، غرب باتلاق جازموریان و از کاوش‌های غیرمجاز به دست آمده است.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

 تبر با تیغه‌ی یک‌طرفه‌ی عمودی

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

تبرهای با تیغه‌ی دوطرفه افقی هلالی

غرفه جازموریان (دوره‌ی تاریخی)

آثار مهم دیگری که از منطقه‌ی جازموریان به دست آمده، متعلق به دوره‌ی سلوکی، اشکانی، آمیخته‌ای از فرهنگ یونان، آسیای مرکزی، هند، فلات مرکزی ایران و میان‌رودان است. این یافته‌ها شامل جام‌های سفالین، بشقاب، کوزه و ریتون‌های منتهی به سر جانورانی چون اسب، قوچ، گاو و نیم‌تنه‌ی انسان است. سورنای متعلق به دوران هخامنشی از شاخص‌ترین آثار باغ موزه‌ی هرندی است. 

غرفه شماره چهار

آثار موجود در این غرفه اغلب شامل سفال‌های مختلف منقوش و نیز حیوانات کوچک مفرغی زیبای یافته شده در کاوش‌های جیرفت است. از سایر آثار مهم این بخش می‌توان از ظروف مفرغی کشف‌شده در بزنجان بافت نام برد.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

غرفه اسلامی

سفال‌های لعاب‌دار و اشیای فلزی و شیشه‌های شامل انواع ظروف و پیه‌سوز و عطردان و نیز کتیبه‌های سنگی مربوط به قرون مختلف اسلامی زینت‌بخش این غرفه است.

موزه باستان‌شناسی کرمان مدتی میزبان سرستونی از تخت جمشید نیز بوده است؛ این سرستون، طی یک درگیری مسلحانه، از قاچاقچیان مواد مخدر گرفته و به باغ موزه هرندی کرمان منتقل شده بود، اما در سال ۱۳۸۵ به تخت جمشید بازگردانده شد.

موزه سازهای سنتی

موزه سازهای سنتی دارای ۳۲ عدد ویترین است که از بیش از ۲۵۰ ساز سنتی بی‌نظیر محافظت می‌کنند. پنج عدد از سازهای این موزه را استاد حسین مسعود ساخته است. او همچنین تعدادی ساز شامل یک عدد عود، یک عدد سه‌تار، که استاد نریمان ساخته و یک عدد تنبک، که مربوط به دوره‌ی قاجار است، و نیز دو عدد ساز، که تاریخ ساخت آن‌ها قریب به ۵۰ سال پیش است، به موزه‌ی سازهای سنتی کرمان اهدا کرده است.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

در این موزه سازهایی از قبیل قیچک، سنتور، قانون، رباب، تنبک، تار، دایره، کمانچه، دوتار خراسان، تنبور کرمانشاه، چنگ، کوزک بم، نی، بربط، کاسوره خوزستان و ... وجود دارد که در معرض دید علاقه‌مندان و بازدیدکنندگان قرار می‌گیرد. موزه‌ی سازهای سنتی کرمان دارای بخش اطلاع‌رسانی جهت ارائه خدمات صوتی و تصویری از طریق نرم‌افزار، سخت‌افزار، خدمات اینترنتی و ویدیویی است. در این موزه مرکز مطالعه جهت بررسی و پژوهش در زمینه‌ی موسیقی سنتی ایران دایر شده است.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

سیستم صوتی ویترین‌ها به بازدیدکننده امکان می‌دهد که ضمن بازدید از سازهای موجود، با نحوه‌ی نواختن و نیز نوای ساز استادهای بزرگ موسیقی آشنا شوند. همه‌ساله طبق برنامه مشخص، مراسمی با عنوان «شبی با موسیقی سنتی ایران» در این موزه برپا می‌شود. در این مراسم استادها و پیشکسوتان موسیقی با سازهای قدیمی برنامه‌های جالبی را اجرا می‌کنند. در کنار ویترین‌ها و بر روی دیوار نقاشی‌های خطی زیبایی اجرا شده و تصاویر و اشعار دلنشینی در زمینه‌ی موسیقی اصیل ایرانی به چشم می‌خورد. تصاویر هنرمندان بزرگ و پیشکسوتان موسیقی ایران نیز زینت‌بخش قسمت‌های دیگر موزه است.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

حدود ۳۰۰ عکس قدیمی از زمان قاجار با موضوع موسیقی هم در انبار موزه است و تعدادی از آن‌ها هم به نمایش درآمده‌اند.

گردشگران خارجی‌ای که به موزه سر زده‌اند، از نبود توضیحات انگلیسی گله کرده‌اند و به همین دلیل موزه‌ی موسیقی اصفهان را ترجیح می‌دهند.

کاغذهای حاوی توضیحات درباره‌ی سازها، به دلیل رطوبت، جمع شده و اثرات نم نیز روی دیوارهای عمارت دیده می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد که ساختمان عمارت برای موزه مناسب نیست و دمای آن متغیر است و این تغییرات می‌تواند به سازهایی که داخل موزه نگهداری می‌شوند، آسیب برسانند. ضمن اینکه ویترین‌ها، که سازها داخل آن‌ها نگهداری می‌شوند، در واقع طاقچه‌ی پنجره‌ی عمارت هستند و سازها مقابل نور مستقیم آفتاب قرار می‌گیرند.

,خانه هرندی کرمان,باغ موزه باستان شناسی کرمان,موزه موسیقی هرندی,دیدنی های جهان

از این‌رو از سال ۱۳۹۵ صحبت‌هایی مبنی بر اینکه آثار موزه‌ی هرندی به کاروانسرای گنجعلی‌خان منتقل شود، شده است؛ اما هنوز این موزه برپا است.

پنج هزار تومان هزینه‌ی ورودی است، البته می‌توان بلیط‌های جداگانه‌ای برای هر موزه تهیه کرد. زمان پیشنهادی هم دو ساعت است.

نزدیک‌ترین جاذبه‌ به خانه‌ی هرندی مجموعه‌ی گنجعلی‌خان است.

.

منبع : kojaro.com

تبلیغات