گستره جهانی نوروز: از چین تا خاورمیانه (قسمت اول) - - آکا

مقاله‌های مرتبط:

  • نوروز ایرانی در فهرست جهانی یونسکو
  • جشن باستانی نوروز؛ جشن نوزایی طبیعت
  • نوروز در کشور تاجیکستان
  • نوروز در کشور آذربایجان

در تقویم شمسی، نوروز به نخستین روز فصل بهار و حلول سال جدید اطلاق می‌شود که در تقویم جهانی مصادف با بیست و یکم ماه مارس است. در واقع، در لحظه تحویل سال جدید، بر اساس تحویل خورشید به برج حمل یا به عبارت دیگر نقطه اعتدال بهاری است.

این پدیده نوگرایی در طبیعت از هزاران سال پیش تاکنون در فرهنگ‌ها و جوامع مختلفی به پاسداشت جوان شدن طبیعت به جشن و سرور گرامی داشته می‌شود. در این رابطه، گفتنی است تا پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی جشن نوروز فقط در ایران به صورت رسمی برپا می‌شد، ولی پس از استقلال کشورهای این حوزه نوروز در این کشورها نیز به عنوان جشن رسمی هر ساله برگزار می‌شود. همچنین از سال ۲۰۱۰ میلادی جشن ۳ هزار ساله نوروز از طرف سازمان ملل در تقویم جهانی به رسمیت شناخته شده و پیش‌تر نیز - در دوم اکتبر سال ۲۰۰۹ - در فهرست میراث معنوی یونسکو به ثبت رسید.

گستره جهانی نوروز: از چین تا خاورمیانه (قسمت اول) -
,نوروز در آسیای مرکزی,نوروز در آسیای میانه,نوروز در خاورمیانه,[categoriy]

آکاایران: گستره جهانی نوروز: از چین تا خاورمیانه (قسمت اول)

در حال حاضر، نوروز در ایران و ایرانیان حاضر در اقصی نقاط جهان جشن گرفته می‌شود. ولی در این میان کشورهای دیگری از جمله افغانستان، آذربایجان، گرجستان، کوزوو، قرقیزستان، کردستان عراق، مغولستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان، چین و شبه قاره هند به صورت رسمی جشن آغاز بهار را برگزار می‌کنند.

نوروز در ایران

,نوروز در آسیای مرکزی,نوروز در آسیای میانه,نوروز در خاورمیانه,[categoriy]

نوروز در تقویم ایران مهم‌ترین تعطیل سالانه محسوب می‌شود. از این رو، آمادگی برای نوروز از یک ماه قبل – اسفند – با خانه تکانی و خرید برای سال جدید آغاز می‌شود. البته این دوران نیز توام با شادی و سرور است؛ زیرا حاجی فیروز – نگهبان آتش در آیین زرتشت باستان – با صورتی سیاه و لباسی قرمز با زدن دایره و خواندن سرودهای شاد مردم را همراهی می‌کند.

در آخرین سه شنبه سال نیز مراسمی به نام چهارشنبه سوری با فرارسیدن عصر و تاریکی هوا برپا می‌شود که در آن مردم با پریدن از روی آتش در کوچه و خیابان‌ شعری با این مضمون را زمزمه می‌کنند:

زردی من از تو                  سرخی تو از من

,نوروز در آسیای مرکزی,نوروز در آسیای میانه,نوروز در خاورمیانه,[categoriy]

این مراسم ریشه در آیین زرتشت داشته و مفهوم آن پشت سر گذاشتن تاریکی و بدی‌ها است. از جمله سایر مراسم شب چهارشنبه سوری صرف «آجیل مشکل گشا» به عنوان نمادی از شکرگزاری به خاطر نعمت‌ها و شادی‌ها در سال گذشته و پشت سر گذاشتن بدی‌ها در سال جدید است. علاوه بر این، کودکان در کوچه‌ها و خیابان‌ها به در منازل رفته و درخواست هدیه و تنقلات می‌کنند.

,نوروز در آسیای مرکزی,نوروز در آسیای میانه,نوروز در خاورمیانه,[categoriy]

البته رسوم قدیمی دیگری مانند شکستن کوزه، فالگوش، قاشق‌زنی و گره‌گشا در گذشته رایج بوده‌اند که متاسفانه امروزه کم‌رنگ شده‌اند. همچنین، زیارت اهل قبور در پایان سال از جمله مراسم روزهای پایانی سال در ایران است.

,نوروز در آسیای مرکزی,نوروز در آسیای میانه,نوروز در خاورمیانه,[categoriy]

در روز سال تحویل سفره‌های هفت سین در جایجای شهرها و خانه‌های مردم برپا می‌شوند و مردم در کنار اعضای خانواده خود و در پای سفره به انتظار حلول سال جدید می‌نشینند. اجزای این سفره متشکل از هفت عنصری ایت که با حرف «سین» شروع می‌شوند؛

  • سبزه: نماد سرسبزی، شادی و رویش دوباره
  • سمنو: نماد فراوانی
  • سنجد: نماد ثبات و استحکام
  • سیر: نماد سلامتی
  • سیب: نماد زیبایی و عشق
  • سماق: نماد صبر
  • سرکه: نماد پیشرفت و تحول

  • خانه تکانی و سبزه رویانیدن؛ آیین کهن نوروزی ایرانیان

البته به جز این هفت مورد، اجرای دیگری مانند سکه (نماد ثروت)، شمع (نماد روشنی و طلوع خورشید)، آیینه (نماد پاکی و صداقت)، گلاب (نماد پاکی)، قرآن، شاهنامه یا دیوان حافظ و تخم مرغ‌‌های رنگی به تعداد اعضای خانواده (نماد باروری) نیز در سفره هفت سین قرار می‌گیرند.

پس از تحویل سال و در طول ایام نوروز مردم به دیدار بستگان و آشنایان خود می‌روند که به اصطلاح «عید دیدنی» نامیده می‌شود. در این مراسم صاحب‌خانه با تنقلاتی مانند آجیل، نان نخودچی، باقلوا و ... از مهمانان خود پذیرایی می‌کند.

,نوروز در آسیای مرکزی,نوروز در آسیای میانه,نوروز در خاورمیانه,[categoriy]

از جمله سایر غذاها و خوراکی‌های ویژه ایام نوروز می‌توان به آش رشته، سبزی پلو ماهی، رشته پلو، کوکو سبزی، دلمه برگ، نان برنجی و نقل اشاره کرد.

,نوروز در آسیای مرکزی,نوروز در آسیای میانه,نوروز در خاورمیانه,[categoriy]

آخرین روز تعطیلات نوروز – سیزدهم فروردین – روز طبیعت نام دارد، که در این روز مردم به دامن طبیعت رفته و با برگزاری پیک‌نیک نحسی سیزدهم فروردین را به در می‌کنند. در پایان این روز سبزه‌های هفت سین را به نیت برآورده شدن آرزوهای خود در سال جدید گره زده و در آب روان رها می‌کنند. یکی دیگر از عادت‌های رایج در این روز «دروغ سیزده» نام دارد.

نوروز در آذربایجان

,نوروز در آسیای مرکزی,نوروز در آسیای میانه,نوروز در خاورمیانه,[categoriy]

پس از ایران، آذربایجان دومین کشوری است که جشن نوروز را به صورت رسمی و به مدت ۷ روز برگزار می‌کند. همچنین آداب و رسوم برگزاری نوروز در این دو کشور بسیار مشابه است و در آذربایجان نیز پیش از نوروز کارهایی مانند خانه تکانی، خرید رخت و لباس نو، درختکاری، تهیه شیرینی‌جات و ... انجام می‌شود. در واقع، مردم آذربایجان از یک ماه قبل به استقبال نوروز می‌روند و چهار سه‌شنبه آخر سال هریک به نام یکی از عناصر اربعه – باد، خاک، خاک و آتش – نامیده می‌شود.

در آذربایجان نیز نوروز جشنی خانوادگی است که در آن کلیه اقوام و دوستان در کنار هم جمع شده و ضمن رقص و پایکوبی به صرف خوراکی‌ها و تنقلات ویژه نوروز نظیر شکر بورا، باقلوا و ... می پردازند.

.

منبع :

گستره جهانی نوروز: از چین تا خاورمیانه (قسمت اول) - گردآوری توسط بخش دیدنی های جهان از هر پنج قاره سایت آکاایران
zavaran

اخبار اکاایران

تبلیغات